Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Waterpokken: alles wat je moet weten

Waterpokken is een erg besmettelijke kinderziekte, die wordt veroorzaakt door een virus. Het ene kind is er nauwelijks ziek van, het andere kind zit onder de jeukende blaasjes en heeft koorts. Wat kun je doen als je kind waterpokken heeft? En kan het gevaarlijk zijn?

In samenwerking met expert

Libertje Bosma

Jeugdarts

Waterpokken: wat is het?

Waterpokken is een besmettelijke ziekte, die bijna elk kind krijgt. Waterpokken wordt veroorzaakt door een virus. Het is een onschuldige kinderziekte, die gepaard gaat met rode blaasjes en jeuk. In enkele gevallen kan waterpokken gevaarlijk zijn en tot (ernstige) complicaties leiden. Verderop staat bij welke signalen het verstandig is om de huisarts te bellen. Waterpokken komt meestal voor in de winter en het begin van de lente. Dit zijn andere rodevlekjesziekten die je kind kan krijgen.

Advertentie

WATERPOKKEN INCUBATIETIJD*: twee tot drie weken
SYMPTOMEN:
koorts, keelpijn, (steeds nieuwe) rode vlekjes, jeuk
BESMETTELIJK:
twee dagen voor de blaasjes verschijnen, totdat ze verdwenen zijn
RISICO VOOR ZWANGEREN:
ja, hoe langer je zwanger bent, hoe groter de kans op complicaties

*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.

Waterpokken leeftijd

Bijna alle kinderen krijgen waterpokken, meestal in de leeftijd tussen één en acht jaar. Als je kind waterpokken heeft gehad, is hij daarna tegen het virus beschermd. Kinderen krijgen zelden een tweede keer waterpokken.

Tip! Deze verkoelende lotions kunnen verlichting bieden bij jeuk

Advertentie

Waterpokken dag 1

Waterpokken op dag 1 begint vaak met hangerigheid. Je kind voelt zich niet lekker, heeft geen trek in eten en misschien heeft hij wat verhoging. Het kan ook beginnen met verkoudheid en keelpijn. Dit kan al optreden voordat de vlekjes verschijnen. Het ziekteverloop verschilt per kind. Het ene kind krijgt koorts en over zijn hele lijf blaasjes, het andere krijgt alleen een paar pukkeltjes en wordt niet ziek.

Waterpokken symptomen

Het zichtbare symptoom van waterpokken zijn rode vlekjes. Meestal zie je ze eerst op de romp en verspreiden ze zich daarna naar de rest van het lichaam. Ze kunnen werkelijk overal zitten: in het gezicht, tussen de haren, in de oren, mond en neus en op de geslachtsdelen. Op de armen en benen zitten relatief weinig vlekjes.

Binnen zes tot twaalf uur veranderen de vlekjes in blaasjes, waar helder vocht in zit. Vervolgens wordt het vocht in de blaasjes troebel en na een paar dagen drogen de blaasjes in en komen er korstjes op. Omdat er steeds nieuwe pukkeltjes bij komen, heeft je kind alle stadia van waterpokken tegelijk. De bultjes kunnen flink jeuken.

waterpokkenDit meisje is niet meer besmettelijk, de blaasjes zijn ingedroogd.

Advertentie

Wat kun je doen tegen de jeuk van waterpokken?

Bij de apotheek of (online) drogist kun je middelen kopen die kunnen helpen tegen de jeuk van waterpokken en die ervoor zorgen dat de blaasjes sneller indrogen. Voor kinderen ouder dan twee jaar wordt vaak mentholpoeder gebruikt. Een huis-tuin-en-keukentip is havermout in het bad. Dit verzacht de jeuk en kalmeert de huid. Je kunt hiervoor een washand (deels) vullen met havermout en dichtbinden met een elastiekje. Dit leg je in het badwater.

Verschoon de luier van je kind vaak, zodat de blaasjes niet gaan ontsteken. Vaak vinden kinderen met waterpokken het fijn om zonder luier te slapen, omdat de jeuk erger kan worden door het schuren van de luier. Trek je kind luchtige, losse, katoenen kleren aan en pak hem niet te dik in. Probeer te voorkomen dat je kind aan de blaasjes krabt. De jeuk kan er erger door worden, en als hij ze openkrabt kunnen ze gaan ontsteken en kan je kind littekens krijgen. Houd daarom zijn nagels schoon en kort.

Bekijk ook: Getest: 4 x waterpokkenbehandeling

Wanneer zijn waterpokken besmettelijk?

De incubatietijd van waterpokken is twee tot drie weken. Het virus wordt verspreid via speekseldruppeltjes in de lucht, dus bij hoesten of praten. Ook contact met het vocht uit de blaasjes zorgt voor overdracht van het virus. Een kind met waterpokken is twee dagen vóórdat hij zelf verschijnselen krijgt al besmettelijk. Heerst er waterpokken op het kinderdagverblijf of krijgt een kind waarmee jouw kind heeft gespeeld waterpokken, dan krijgt jouw kind het vrijwel zeker ook. Als alle blaasjes zijn ingedroogd of verdwenen, na ongeveer tien dagen, is je kind niet meer besmettelijk.

Waarschuwing: deze kinderziektes zijn ook gevaarlijk voor zwangere vrouwen

Waterpokken behandeling

Er bestaan geen medicijnen tegen waterpokken. Het is dus een kwestie van uitzieken. Na ongeveer tien dagen zijn de korstjes verdwenen en is je kind weer beter. Op de vlekjes kun je een middel tegen jeuk bij waterpokken doen (let op: smeer dit niet op open wondjes!) en als je kind pijnlijke bultjes in zijn mond heeft, kan een waterijsje of iets kouds te drinken verlichting geven.

Wanneer de huisarts inschakelen bij waterpokken?

Meestal verloopt waterpokken onschuldig. Er zijn ook geen medicijnen die ervoor zorgen dat het sneller overgaat. Als je je zorgen maakt, kun je altijd de huisarts bellen. Bel de huisarts bij waterpokken sowieso als je baby jonger is dan drie maanden en in de volgende situaties:

  • de blaasjes van waterpokken gaan ontsteken
  • je kind krijgt hoge koorts
  • je kind wordt suf
  • je kind drinkt niet of weinig
  • bij benauwdheid, snel ademen en/of een grauwe huidskleur
  • je kind huilt steeds en/of kreunt
  • bij overgeven
  • je kind wordt steeds zieker, of krijgt opnieuw koorts nadat hij een paar dagen koortsvrij was

De bovenstaande symptomen kunnen wijzen op het ontstaan van (ernstige) complicaties. De huisarts kan beoordelen of er medische hulp nodig is. In sommige gevallen moeten kinderen met waterpokken worden opgenomen in het ziekenhuis.

Lees meer: heeft je kind koorts, dan bestaat het risico op uitdroging en dat kan gevaarlijk zijn. Zo kun je uitdroging voorkomen en signaleren als je kind koorts heeft.

Waterpokken: zwemmen en in bad

Je kind mag met waterpokken gewoon in bad. Dep hem na het bad voorzichtig droog in plaats van hem af te drogen. Je kunt beter niet met je kind naar het zwembad gaan als hij waterpokken heeft. Het warme zwembadwater kan de jeuk verergeren en eventuele wondjes van de waterpokken kunnen na het zwemmen gaan ontsteken. Als de blaasjes goed zijn ingedroogd en je kind beter is, kan hij weer gaan zwemmen.

Waterpokken tijdens zwangerschap

Waterpokken kan gevaarlijk zijn voor zwangere vrouwen. Als een zwangere vrouw nooit waterpokken heeft gehad en ze het virus aan het eind van de zwangerschap krijgt, kan de baby ook besmet raken. Een baby kan daar meteen na de geboorte erg ziek van worden. Bij baby’s kan waterpokken namelijk voor ernstige complicaties zorgen (zoals een longontsteking of hersenvliesontsteking) waartegen hij nog weinig weerstand heeft.

Hou je kind met waterpokken daarom uit de buurt van zwangere vrouwen en pasgeboren baby’s. Hetzelfde geldt voor zieke mensen die nog geen waterpokken hebben gehad: zij zijn extra vatbaar voor het virus en ook zij krijgen vaker complicaties.

Lees hier meer over wat de risico’s zijn van waterpokken en zwangerschap, en hoe het zit met borstvoeding en kraamvisite.

Waterpokken baby

Bij baby’s jonger dan drie maanden kan waterpokken ernstiger verlopen. Dat is het geval wanneer de moeder nog nooit waterpokken heeft gehad, waardoor de baby ook geen antistoffen in zijn bloed heeft. Er kunnen dan sneller complicaties optreden.

Heb je zelf ooit waterpokken gehad, dan heb je daar antistoffen tegen aangemaakt. Via de placenta geef je die door aan je baby. Deze antistoffen blijven nog zo’n drie maanden na de geboorte aanwezig in het bloed van je baby. Mocht hij waterpokken krijgen, dan krijg hij alleen een milde vorm. Omdat jouw antistoffen na drie maanden verdwijnen en de baby zelf nog geen antistoffen aanmaakt, is de kans groot dat je kind op latere leeftijd nog eens waterpokken krijgt.

Mag je kind naar het kinderdagverblijf met waterpokken?

Als je kind zich verder goed voelt, kan hij naar het kinderdagverblijf of naar school. Waterpokken is immers al besmettelijk vóórdat er klachten zijn, dus waarschijnlijk heeft je kind andere kinderen al besmet. Daarom heeft het geen zin om kinderen met waterpokken thuis te houden als ze niet ziek zijn. Het kan wel zijn dat het kinderdagverblijf of de school van je kind hier andere regels voor hanteert, dat kun je voor de zekerheid navragen.

Meer weten? Vliegen met waterpokken, mag dat? Dit zijn de regels per vliegmaatschappij

Vallen waterpokken binnen het Rijksvaccinatieprogramma?

Er bestaat een vaccin tegen waterpokken, maar dit zit niet in het Rijksvaccinatieprogramma. Je kunt je kind vanaf elf à twaalf maanden wel tegen waterpokken laten vaccineren als je dit wilt. Het vaccin is alleen op recept verkrijgbaar, via een (huis)arts, GGD of vaccinatiecentrum. Je moet dit zelf betalen, de kosten worden niet vergoed via de zorgverzekering. Zie RIVM.nl.

Lees ook: Alles over inentingen bij je baby en kind 

Waterpokken besmettelijk volwassenen

Als je als kind waterpokken hebt gehad, kun je de ziekte niet opnieuw krijgen. In Nederland hebben bijna alle volwassenen (95%) ooit waterpokken gehad. Het komt dus erg weinig voor dat volwassenen waterpokken krijgen. Gebeurt dit wel, dan kan de ziekte ernstiger verlopen. Zo is er meer kans op een longontsteking.

Als je al waterpokken hebt gehad, kan het virus ongemerkt in je lichaam achterblijven en later in je leven opnieuw actief worden. Het kan dan gordelroos veroorzaken.

Koortslip, hand-voet-mondziekte of waterpokken?

Sommige (kinder)ziektes lijken erg op elkaar. Misschien twijfel je of je kind een koortslip heeft, de hand-voet-mondziekte of toch waterpokken. Bij een koortslip ontstaan blaasjes in of rond de mond en/of de lippen. De hele mond kan ontstoken zijn. De blaasjes kunnen opengaan, krijgen dan een korstje en drogen in. Na twee weken zijn de verschijnselen voorbij.

Bij de hand-voet-mondziekte krijgt je kind eerst rode vlekjes op de handen, voeten en in de mond, die daarna veranderen in roodomrande blaasjes. Deze blaasjes jeuken niet, zoals bij waterpokken, maar zijn meestal heel gevoelig of pijnlijk. Bij waterpokken zijn de plekjes bovendien groter.

Bronnen: RIVM, Thuisarts.nl.

Video: Dermatoloog geeft anti-jeuktips

Video: Dermatoloog legt uit: zo herken je waterpokken en anti-jeuktips.

Libertje Bosma

Jeugdarts

Dr. Libertje Bosma werkt als jeugdarts bij GGD Hollands Noorden in Alkmaar. Zij ziet en onderzoekt baby’s, peuters en schoolkinderen, en geeft voorlichting over gezondheid en gezond opgroeien in deze verschillende ontwikkelingsfasen. Waar gezondheidsproblemen en/of ontwikkelingsproblemen gesignaleerd worden, verwijst zij zo nodig door naar passende zorg en hulp.

Daarnaast is zij partner in de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid een samenwerkingsverband tussen de afdeling Public and Occupational Health van Amsterdam UMC en verschillende JGZ-organisaties in Noord-Holland, waarin praktijk, beleid en onderzoek verbonden worden. Haar missie is om bij te dragen aan betere kansen voor de jeugd om gelukkig en gezond op te groeien.

Ouders van Nu Voordeelpas

Wil jij besparen op baby- en kinderspullen, kleding, speelgoed en meer?

Dat kan met de Ouders van Nu Voordeelpas!
Shop met korting