Eicellen invriezen

Eicellen invriezen

Als je graag kinderen wilt, maar dit wegens omstandigheden nog niet mogelijk of wenselijk is, kun je je eicellen laten invriezen. Bijvoorbeeld als je nog geen geschikte partner hebt of bij bepaalde gezondheids- of vruchtbaarheidsproblemen. Hoe gaat dit in zijn werk?

Waarom eicellen invriezen?

Sinds 2006 kunnen vrouwen eicellen laten invriezen vanwege een medische reden. In 2011 is besloten dat dit voor alle vrouwen in Nederland mogelijk is. Als je een kinderwens hebt, maar wegens omstandigheden nog niet zwanger kunt of wilt worden, kun je de eicellen door middel van een speciale invriesmethode in een laboratorium laten bewaren. Wanneer je eraan toe bent, kunnen de eicellen worden ontdooid en gebruikt worden bij een vruchtbaarheidsbehandeling (ICSI). Het invriezen van eicellen wordt eicelvitrificatie genoemd. Er zijn verschillende redenen waarom je kunt besluiten je eicellen te laten invriezen.

Advertentie

– Invriezen van eicel bij ziekte

In je eierstokken zitten eicellen. Hoe ouder je wordt, hoe minder eicellen je hebt. Heb je een bepaalde aandoening, ziekte of krijg je een behandeling zoals chemotherapie of bestraling? Dan kunnen je eicellen beschadigd raken. Je kunt daardoor minder vruchtbaar worden of zelfs onvruchtbaar. Om ervoor te zorgen dat je later toch kans hebt op een zwangerschap, is het mogelijk om eicellen te laten invriezen.

Dit zijn de medische indicaties voor het invriezen van eicellen:

  • een behandeling tegen kanker, waardoor je mogelijk minder vruchtbaar of onvruchtbaar kunt worden.
  • een hoge kans om vervroegd in de overgang te komen.
  • kans op het verlies van een eierstok, bijvoorbeeld door een het operatief verwijderen van een cyste.

– Invriezen van eicellen bij uitgestelde kinderwens

Er kan ook een zogenoemde sociale indicatie zijn om eicellen te laten invriezen. Je wilt dan graag kinderen, maar om privéredenen is dit nog niet mogelijk of wenselijk. Bijvoorbeeld omdat je nog niet de juiste partner bent tegengekomen. Als je dit bespreekt met je huisarts, kan hij je doorverwijzen naar een ziekenhuis met een polikliniek voortplantingsgeneeskunde. Daar kunnen ze je alles uitleggen over het invriezen van je eicellen.

Kosten voor invriezen eicellen

De precieze kosten verschillen per situatie, maar reken op circa 2000-3000 euro voor de punctie, het aantal echo’s en medicatie. De kosten van het invriezen van de eicellen liggen op ongeveer 400 euro per jaar en het kost jaarlijks zo’n 50 euro om de eicellen in het laboratorium te bewaren. Het is mogelijk dat er meerdere behandelingen nodig zijn. Naar schatting moet je rekening houden met een bedrag rond de 10.000 euro.

Wordt het vergoed?

Als je een medische indicatie hebt, vergoedt de zorgverzekering de eerste drie behandelingen. Een vierde behandeling moet je meestal zelf betalen, maar in sommige gevallen vergoeden zorgverzekeraars dit toch. De bewaarkosten voor de eicellen die zijn ingevroren, worden na het eerste jaar niet meer vergoed door de verzekeraar. Vraag altijd bij je zorgverzekering na wat in jouw geval wel en niet wordt vergoed.

Als je geen medische indicatie hebt, vergoedt de zorgverzekering het traject niet en moet je het invriezen zelf betalen. Je kunt van tevoren met je arts overleggen hoeveel behandelingen er waarschijnlijk nodig zullen zijn en wat mogelijk bijkomende kosten kunnen zijn. Check voor de zekerheid bij je zorgverzekeraar of hier toch iets van wordt vergoed.

Maximale leeftijd

Als je je eicellen wilt laten invriezen, kan je huisarts je doorverwijzen naar een polikliniek voortplantingsgeneeskunde. Het weghalen en laten invriezen van eicellen kan tot en met 43 jaar. Als je ouder bent, nemen de kwantiteit en de kwaliteit van je eicellen af. Het terugplaatsen van bevruchte eicellen kan in Nederland tot het moment dat je 50 wordt.

Tip: Alle vrouwen die zwanger willen worden, krijgen het advies om elke dag foliumzuur te slikken vanaf een maand vóór de bevruchting. Dit verkleint de kans op afwijkingen bij de baby, zoals een open ruggetje. Als je zwanger wilt raken door bevruchting van ontdooide eicellen, begin dan ook op tijd met het slikken van foliumzuur. Lees meer: Foliumzuur slikken: wanneer en waarom?

Voorraad eicellen

In je onderbuik, verbonden met je baarmoeder, zitten twee eierstokken. Hierin zit een voorraad onrijpe eicellen opgeslagen. Bij je geboorte heb je tussen de 1 en 2 miljoen eicellen in je eierstokken. In de puberteit zijn dit er nog zo’n 400.000 en als je 37 jaar bent, ongeveer 25.000. Rond je veertigste zijn dit er ongeveer 10.000 en je hebt nog zo’n 1000 eicellen als je in de overgang bent. Naarmate je ouder wordt, gaat de kwaliteit en kwantiteit van je eicellen dus steeds meer achteruit. Maar nog altijd heb je 1 eicel nodig om zwanger te raken.

Onderzoek voorraad eicellen

Om te bepalen hoe zinvol eicelvitrificatie is, is onderzoek nodig naar de hoeveelheid eicellen en je hormoonwaarden. Dit gebeurt met een echoscopisch onderzoek aan het begin van je menstruatiecyclus en met een bloedonderzoek.

  • Echoscopisch onderzoek
    Op de tweede, derde of vierde dag van je menstruatiecyclus vindt het echoscopisch onderzoek plaats. Er wordt dan geteld hoeveel eiblaasjes er zijn die in die maand kunnen uitrijpen. Het aantal eiblaasjes geeft een indicatie voor de hele eicelvoorraad in de eierstokken.
  • Bloedonderzoek
    In je bloed wordt gekeken naar het antimulleriaans hormoon (AMH). Dit geeft een indicatie voor de eicelvoorraad. Hoe hoger de AMH-spiegel, hoe groter de voorraad eicellen.In sommige gevallen wordt ook gekeken naar de waarden van het follikelstimulerend hormoon (FSH), dit stimuleert de groei en de rijping van eiblaasjes. Een hoge FSH-waarde kan wijzen op veroudering van de eierstokken.

Lees meer: Zo reken je uit wanneer je het meest vruchtbaar bent

Hormoonbehandeling en follikelpunctie

De behandeling die nodig is voor het invriezen van eicellen lijkt op een IVF-behandeling. Dit is een ingrijpende behandeling, die twee tot drie weken duurt. Om goede eicellen te krijgen, krijg je hormonen toegediend. Op die manier wordt meer dan één follikel en dus meer dan één eicel tot rijping gebracht. Dit wordt ook wel ‘stimulatie van de eierstokken’ genoemd. Tijdens deze stimulatie wordt met echoscopisch onderzoek de groei van het aantal eiblaasjes gecontroleerd.

De eicellen worden kort voor de eisprong uit de eierstok opgezogen. Dit heet een follikelpunctie. Het aantal eicellen dat kan worden opgezogen hangt af van het aantal goed ontwikkelde follikels en hoe goed ze te bereiken zijn. De eicellen worden vervolgens naar het laboratorium gebracht.

Risico’s en complicaties

Bij een follikelpunctie is er een kleine kans op een bloeding of een infectie. Ook kan de hormoonstimulatie van de eierstokken te sterk zijn, waardoor je last kunt krijgen van buikpijn, vocht vasthouden, kortademigheid en een grotere kans op trombose. Meestal herstelt zich dit vanzelf na een paar dagen of weken, maar neem bij klachten wel contact op met de arts.

Het kan ook voorkomen dat er tijdens de punctie weinig of geen eicellen worden gevonden. Als blijkt dat de eicellen onrijp zijn, kunnen ze niet worden ingevroren.

Invriezen van eicellen

De eicellen die voldoende zijn uitgerijpt worden ingevroren en bewaard in vloeibare stikstof van -196 graden Celsius. Dit invriezen gebeurt snel, zodat er geen ijskristallen ontstaan die de eicel kunnen beschadigen. In een speciaal laboratorium kunnen de eicellen jarenlang worden bewaard, tot je er gebruik van wilt maken.

Ontdooien en bevruchten van eicellen

Wil je zwanger worden en kan/lukt dit niet via de gebruikelijke weg? Dan kun je je ingevroren eicellen laten ontdooien en bevruchten met het sperma van je partner of een spermadonor. Na het ontdooien van de eicellen worden ze door middel van ICSI (intracytoplasmatische sperma-injectie) bevrucht. Bij ICSI wordt één sterke zaadcel in de eicel geïnjecteerd. Als er vervolgens een embryo ontstaat, wordt die bij je teruggeplaatst.

Kans op zwangerschap

Garantie dat je zwanger raakt is er helaas nooit, niet op de natuurlijke manier en niet bij vruchtbaarheidsbehandelingen. De kans op een succesvolle bevruchting na eicelvitrificatie hangt af van een aantal dingen:

  • De kwaliteit van de ontdooide eicellen.
  • De kwaliteit van de embryo’s die daaruit ontstaan.
  • De leeftijd die je had toen je je eicellen liet invriezen.

Bij eicelvitrificatie is de kans dat je moeder wordt ongeveer 4 tot 6% per ontdooide eicel.

Voorbereiding van de behandeling

Als je overweegt om eicellen te laten invriezen, is het belangrijk om een paar dingen te weten voordat je een besluit neemt:

  • De behandeling duurt twee tot drie weken, afhankelijk van je menstruatiecyclus.
  • De kans op een succesvolle bevruchting met ingevroren eicellen is bijna gelijk aan de kans bij ‘verse’ eicellen.
  • De vitrificatie van eicellen is een relatief nieuwe behandeling. Bij kinderen die zijn geboren uit ingevroren eicellen, zijn er tot nu toe niet meer aangeboren afwijkingen geconstateerd dan bij andere kinderen. Het is nog onduidelijk of er op de lange termijn gevolgen zijn voor kinderen die na deze behandeling worden geboren.

Lees meer: Bereken hier wanneer je vruchtbaar bent

Overeenkomst

Voor het invriezen en bewaren van je eicellen moet je een contract invullen en ondertekenen. Dit contract ga je aan voor een bepaalde periode en hangt af van de voorwaarden van de kliniek. Als die periode bijna voorbij is, krijg je automatisch een bericht of je de overeenkomst wilt verlengen met weer een nieuwe periode van een x-aantal jaar. Wil je toch geen gebruik maken van je ingevroren eicellen? Dan kunnen die worden vernietigd. Ook kun je ervoor kiezen om ze te doneren aan de eicelbank of af te staan voor wetenschappelijk onderzoek.

Lees hier meer over vruchtbaarheid verhogen:

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Cato Vrouwenraets

Voortplantingsgeneeskunde/ IVF

Cato Vrouwenraets werkt sinds 2018 in het MUMC+ als IVF-arts en als arts-onderzoeker. Ze begeleidt en behandelt koppels met een onvervulde kinderwens middels IVF en ICSI. Ook genetisch belastte koppels die een bepaalde aandoening niet door willen geven aan hun toekomstige kinderen worden behandeld. Dit door middel van pre-implantatie genetische diagnostiek (PGD).