Wat is spotting?
Als je wat bloed verliest terwijl je niet menstrueert, wordt dit spotting genoemd. Het kan tussen de menstruaties door gebeuren, en ook als je zwanger bent. Spotting is het Engelse woord voor ‘vlekken’. Het gaat hierbij om licht bloedverlies. Je ziet een beetje bloed in je onderbroek of je hebt rozige of bruinige afscheiding. Het kan eenmalig zijn of telkens weer gebeuren, afhankelijk van de oorzaak. In dit artikel gaan we in op die verschillende oorzaken, en wanneer je er het beste mee naar de huisarts kunt gaan.
Hoe herken je spotting?
Zoals gezegd is spotting tussentijds, licht bloedverlies, dat zomaar ineens optreedt. Dit kunnen andere kenmerken zijn:
Het is donker van kleur.
Je hebt er meestal geen of nauwelijks buikpijn bij.
Het gebeurt na het vrijen.
Lees meer: Zo herken je het verschil tussen innestelingsbloeding en menstruatie
Wat zijn de oorzaken van spotting?
Spotting is meestal onschuldig en kan allerlei oorzaken hebben. Vaak speelt de hormoonbalans in je lichaam mee. Die kan door verschillende factoren anders zijn dan normaal, waardoor je wat bloedverlies hebt. Hierdoor kan spotting worden veroorzaakt:
De eisprong: Sommige vrouwen verliezen een klein beetje bloed tijdens de ovulatie.
Hormoonveranderingen: De aanmaak van oestrogeen en progesteron varieert sterk tijdens je cyclus. Raakt dit uit balans, dan kun je bloed verliezen.
Zwangerschap: In de eerste weken van een zwangerschap wijst dit soms op een onschuldige innestelingsbloeding.
Anticonceptie: Hormonale anticonceptie zoals de pil, de prikpil of een hormoonspiraal beïnvloedt je cyclus. Vooral de eerste maanden geeft dit kans op tussentijdse bloedingen.
Seks: Door wrijving kan een bloedvat in de vagina knappen of een klein wondje ontstaan.
Stress: Spanning kan je hormoonhuishouding stevig verstoren.
Aandoeningen: Denk hierbij aan een soa (zoals chlamydia of gonorroe), ontstekingen in het kleine bekken, schildklierproblemen, afwijkingen in de baarmoeder, PCOS of endometriose.
Medicatie: Bepaalde medicijnen zoals bloedverdunners of schildklierhormonen wekken soms bloedingen op.
Wat kun je doen als je spotting hebt?
Ontdek je een klein beetje bloed in je ondergoed, dan kun je jezelf allereerst de volgende vragen stellen:
Kan het het begin van de menstruatie zijn?
Kan het de eisprong zijn?
Kan het komen door de anticonceptiepil?
Kan het een innestelingsbloeding zijn?
Kun je een van deze vragen met ja beantwoorden, dan hoef je niet direct aan de bel te trekken. Noteer voor de zekerheid de datum waarop je bloedverlies hebt, en houd dit bij wanneer het vaker voorkomt. Ook is het handig om je cyclus bij te houden. Mocht je naar de huisarts gaan, dan geeft dit inzicht in de mogelijke oorzaak van het bloedverlies.
Lees meer: Zo hou je je menstruatiecyclus bij
Is spotting een reden tot bezorgdheid?
In de meeste gevallen kan spotting geen kwaad en is er absoluut geen reden tot paniek. Zeker als het eenmalig is of rond je eisprong gebeurt. Heb je echter structureel last van onverklaarbaar bloedverlies en voelt het niet goed? Ga dan altijd even langs de huisarts om een medische oorzaak uit te sluiten.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Maak een afspraak met de dokter als het bloedverlies hevig wordt of als je specifieke klachten ervaart die je niet vertrouwt. Neem in de volgende gevallen altijd contact op met een arts:
Je hebt naast het bloedverlies ook koorts.
Het bloedverlies neemt toe, maar het is geen normale menstruatie.
Je ervaart onverklaarbare buikpijn.
Je bent duizelig en krijgt snel blauwe plekken.
Je vermoedt dat een soa de oorzaak is.
Je verliest structureel bloed na het vrijen.
Je bent zwanger en maakt je zorgen.
Wat betekent spotting tijdens de zwangerschap?
Tijdens de zwangerschap is spotting vaak onschuldig, doordat de baarmoedermond extra doorbloed en gevoeliger is. Hierdoor kan een bloedvat sneller knappen. Volgens perinataal coach en verloskundige Eef van Soest ontstaat zo'n lichte bloeding geregeld na het vrijen of simpelweg door hard persen bij obstipatie. Een andere bekende, veilige oorzaak in de vroege weken is de innestelingsbloeding.
Bel direct je verloskundige of huisarts als het bloedverlies fors is of samengaat met stevige buikpijn. Dit kan namelijk wél wijzen op complicaties, zoals een miskraam, een buitenbaarmoederlijke zwangerschap, of problemen met de placenta. Alarmbellen hierbij zijn zweten, bleek zien, duizeligheid, flauwvallen of uitstralende pijn naar je rug of schouders.
Kun je spotting krijgen door anticonceptie?
Ja, ongeveer negentien procent van de vrouwen ervaart doorbraakbloedingen of spotting bij het gebruik van de pil. Dit gebeurt voornamelijk in de eerste maanden of wanneer je de stopweek overslaat. Ook roken vergroot dit risico aanzienlijk. Blijf je last houden met jouw huidige anticonceptie of spiraal? Overleg dan met de huisarts voor een alternatief.
Lees ook: Hormoonvrije anticonceptie, dit zijn de opties
Spotting na het vrijen
Heb je bloedverlies na het vrijen (een contactbloeding), dan is het verstandig om daarmee naar de huisarts te gaan. Het kan een onschuldige oorzaak hebben, zoals een wondje, maar er kan ook meer aan de hand zijn. De huisarts kan een uitstrijkje (laten) maken om te controleren op een soa-gerelateerde infectie, afwijkende cellen (een voorstadium van baarmoederhalskanker) of baarmoederhalskanker. Je hoeft natuurlijk niet uit te gaan van het ergste, maar het is wel goed om er zorgvuldig mee om te gaan.
Heeft spotting te maken met de overgang?
Tijdens de aanloop naar de overgang verandert je hormoonhuishouding flink, wat direct je cyclus beïnvloedt. Dit proces veroorzaakt regelmatig tussentijdse bloedingen of spotting, totdat je menstruatie uiteindelijk volledig wegblijft.
Bronnen: Thuisarts.nl, Gezondheidsnet.nl
