Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Meconiumhoudend vruchtwater: is dat gevaarlijk voor je baby?

Soms poepen baby’s voor de geboorte in het vruchtwater. Hoe weet je of dit is gebeurd? En wat betekent meconiumhoudend vruchtwater voor de bevalling en de gezondheid van de baby?

In samenwerking met expert

Claire Stramrood

Gynaecoloog

Wat is meconiumhoudend vruchtwater?

De eerste poep van een pasgeboren baby heet meconium. Het bestaat uit ingeslikt vruchtwater, huidsmeer, afvalstoffen, slijm, celmateriaal en bloedresten. Soms blijkt voor of tijdens de bevalling dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept. Dat heet meconiumhoudend vruchtwater. Het overgrote deel van de baby’s heeft hier geen last van. Het is dus geen reden tot paniek, maar wel een reden om de gezondheid van de baby extra in de gaten te houden.

Advertentie

Hoe weet je of je baby in het vruchtwater heeft gepoept?

Je kunt alleen zien of er meconium in het vruchtwater zit als je vliezen zijn gebroken. Normaal is vruchtwater helder, lichtroze of grijswit van kleur. Soms zitten er ook wat vlokjes en huidsmeer in. Meconium is donkergroen tot zwart van kleur. Hierdoor zie je het duidelijk in het vruchtwater zitten. Het vruchtwater kan ook helemaal groenig of bruin gekleurd zijn, of in een enkel geval zelfs lijken op erwtensoep. Als je vliezen breken voor de bevalling begint, kun je proberen het vruchtwater op te vangen of textiel waar het op terechtkomt (je onderbroek of laken) bewaren, zodat de verloskundige het bij twijfel kan beoordelen.

Mogelijke oorzaken

Er zijn twee redenen waarom baby’s in het vruchtwater poepen:

  • Omdat de darmen klaar zijn en poep produceren. Dit is een normale reactie.
  • Een (reflexmatige) reactie van de baby op stress, wat kan betekenen dat de baby het niet meer fijn heeft in de baarmoeder.

Omdat je niet aan het vruchtwater of de moeder kunt zien welke van de twee opties de oorzaak is, is er reden om de baby extra goed in de gaten te houden. Het gaat dan met name om het continu monitoren van de hartslag.

Hoe later in de zwangerschap, hoe groter de kans is op meconiumhoudend vruchtwater. Voor de uitgerekende datum gebeurt dit bij 5 procent van de bevallingen, terwijl na 42 weken 25 tot 50 procent van de baby’s in het vruchtwater heeft gepoept. Bij de meeste baby’s is dit geen reden tot zorgen. Het betekent dat de baby volgroeid is en dat de darmen rijp zijn.

Wat zijn de risico’s en gevolgen?

De meeste baby’s die in het vruchtwater hebben gepoept, komen gezond ter wereld. Meestal zijn er ook geen andere tekens dat de baby in nood is. Maar als uit hartslagmetingen blijkt dat de baby mogelijk in nood is, kan het verstandig zijn dat de baby snel(ler) wordt geboren.

Het grootste risico bij meconiumhoudend vruchtwater is het meconiumapiratiesyndroom. Dit syndroom treedt in ongeveer 5 procent van de bevallingen met meconiumhoudend vruchtwater op.

Meconiumaspiratiesyndroom

Bij het meconiumaspiratiesyndroom (MAS) ademt een baby in de baarmoeder vruchtwater in waarin gepoept is. Dit inademen kan de baby in een reflex doen bij hevige stress of nood. De ontlasting sluit vervolgens de luchtwegen en longblaasjes (deels) af, waardoor de baby direct na de geboorte of na enkele uren ernstige ademhalingsproblemen krijgt. Ook kan de ontlasting een longontsteking veroorzaken.

Symptomen van MAS zijn:

  • de ademhaling komt direct na de geboorte niet goed op gang
  • een snelle ademhaling
  • blauw zien
  • kreunen
  • de borstkas intrekken of juist uitzetten

Om erachter te komen of je baby MAS heeft, wordt een röntgenfoto gemaakt. Baby’s met MAS krijgen extra zuurstof of kunstmatige beademing en antibiotica. In ernstige gevallen kan MAS leiden tot hersenbeschadiging of zelfs overlijden. Gelukkig komt dit nauwelijks voor. Uit cijfers uit 2011 blijkt dat 1,5 op de 1000 baby’s overlijdt bij meconiumhoudend vruchtwater, bij helder vruchtwater is dit 0,3 op de 1000 baby’s.

Wat betekent meconiumhoudend vruchtwater voor de bevalling?

Meconiumhoudend vruchtwater is een medische indicatie: een reden om in het ziekenhuis te bevallen onder verantwoordelijkheid van de gynaecoloog. Bij een medische bevalling kan de baby continu met een CTG worden gemonitord. Als er zorgen zijn over de conditie van de baby, kan er snel worden ingegrepen. Ook is de kinderarts vlakbij om de baby te onderzoeken als hij moeite heeft met ademhalen na de geboorte, en zo nodig te behandelen.

Als je baby in het vruchtwater heeft gepoept, zal je verloskundige je daarom adviseren om de zorg over te dragen aan het medisch team van het ziekenhuis.

Bij de meeste vrouwen breken de vliezen pas tijdens de bevalling. Bij ongeveer 10 procent van de vrouwen begint de bevalling met gebroken vliezen. Als je ziet dat er meconiumhoudend vruchtwater is, bel je direct de verloskundige of het ziekenhuis waar je onder controle bent. Het advies is dan om niet af te wachten tot de weeën vanzelf beginnen, maar de bevalling gelijk kunstmatig in te leiden.

Zijn er twijfels over de gezondheid van je baby, dan kan de arts of verloskundige adviseren om extra onderzoek te doen, of de baby sneller geboren te laten worden. Afhankelijk van hoeveel ontsluiting je hebt en of je al aan het persen bent, is dat met een knip (episiotomie), vacuümpomp of keizersnede.

Wat als het tijdens een thuisbevalling gebeurt? 

Als je thuis bevalt en tijdens de bevalling blijkt dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept, adviseert de verloskundige meestal om de zorg  over te dragen aan het ziekenhuis. Is de bevalling erg ver gevorderd, dan kan het – afhankelijk van de conditie van de baby – de beste optie zijn om thuis te blijven. De rit naar het ziekenhuis en de overdracht kunnen voor extra spanning zorgen, waardoor de weeën afnemen of stoppen en de bevalling langer duurt. De kans dat de baby thuis sneller wordt geboren, is dan groter. Bovendien is het ook niet wenselijk dat de baby onderweg wordt geboren.

Mocht je baby thuis worden geboren met meconiumhoudend vruchtwater, dan houden de verloskundige en kraamverzorgster hem daarna extra goed in de gaten. Ook kan het zijn dat jullie toch samen naar het ziekenhuis gaan voor een controle door de kinderarts.

Plassen in het vruchtwater

Dat is een ander verhaal. Alle gezonde baby’s plassen vanaf ongeveer vier maanden in het vruchtwater en dat kan helemaal geen kwaad. Het is juist een goed teken: door vruchtwater in te slikken oefent een baby het drinken en dat hij het uitplast betekent dat zijn nieren goed werken.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Amsterdam UMCNVOG

Claire Stramrood

Gynaecoloog

Claire is gynaecoloog en eigenaar van Beval Beter. Zij is gespecialiseerd in psychische klachten rondom de zwangerschap. In haar dagelijks werk begeleidt Claire vooral vrouwen met gecompliceerde zwangerschappen en bevallingen, bijvoorbeeld zwangere vrouwen met een hoge bloeddruk, verminderde groei bij de baby, of tweelingzwangerschappen.

Naast een gezonde moeder en baby, is haar doel ook altijd een positieve bevallingservaring, waarbij de autonomie en regie van de barende vrouw voorop staat. Als eigenaar van Beval Beter geeft Claire onderwijs en trainingen over (preventie van) traumatische bevallingservaringen en PTSS na de bevalling, en ze was ook voorzitter van de landelijke commissie die hier een richtlijn voor heeft geschreven.

Voor meer informatie: kijk op: Beval Beter en voor achtergrond:
Instagram @bevalbeter
Facebook
LinkedIn
Twitter
Volkskrant artikel: analyse bevallingscultuur
NRC artikel: Droombevalling? Droom maar lekker verder

Commercieel – Hema – Offer – Zwangerschapsboxer

Zwangerschapsboxer

Naadloze zwarte boxer met een hoge taille
Vind je hier