Herstellen na een keizersnede, alles wat je moet weten

Na een keizersnede is het belangrijk dat je de tijd neemt om te herstellen. Een keizersnede is namelijk een vrij ingrijpende buikoperatie. Hoe verloopt het herstel na een keizersnede in het ziekenhuis en thuis? En wat moet je wel en juist niet doen tijdens de herstelperiode?

Herstel keizersnede in ziekenhuis

Nadat je een keizersnede hebt gehad, worden bloeddruk, hartslag, bloedverlies en de hoeveelheid urine (door middel van een katheter) regelmatig gecontroleerd zolang je in het ziekenhuis ligt. Hoe lang het duurt voor je naar huis mag, is afhankelijk van je gezondheid en je herstel, maar ook van je thuissituatie. Er wordt gekeken of je nog kraamzorg krijgt thuis, of er voldoende ondersteuning is en of je nog meer kinderen hebt waarvoor gezorgd moet worden. Meestal mag je twee tot zeven dagen na de keizersnede naar huis. Na ongeveer zes weken moet je weer naar het ziekenhuis voor een nacontrole.

Video:

Fysieke klachten na een keizersnede

Een keizersnede is zoals gezegd een vrij pittige operatie. Niet zo gek dus dat je de eerste dagen na de ingreep last van pijn en andere klachten hebt. Dit zijn de meest voorkomende klachten op een rijtje:

  1. Buik: Naast de pijn van de wond zelf, kun je ook pijn hebben in je buik. Dit komt door de snee die tijdens de operatie verticaal door de buikwand is gemaakt om je baby te halen. Bovendien zijn je buikspieren aan de kant geschoven.
  2. Trekkend gevoel: Het kan zijn dat je aan de zijkant van de wond een trekkend gevoel ervaart. Dit is normaal en komt door de oplosbare hechtingen aan de binnenkant.
  3. Darmen: Door de operatie zijn je darmen soms wat van slag, waardoor krampen kunnen ontstaan. Het kan na de operatie sowieso even duren voordat je darmen weer goed werken.
  4. Bloedverlies: Je kunt bloed verliezen via je vagina, net als na een ‘normale’ bevalling.
  5. Narcose: Als je onder algehele narcose bent geweest, kun je je na de keizersnede misselijk en bibberig voelen.

Wondherstel

De wond op je buik is meestal gehecht met oplosbare hechtdraad dat niet verwijderd hoeft te worden. Als je daarnaast ook krammetjes of niet-oplosbare hechtingen hebt, worden deze na ongeveer een week eruit gehaald. Dit is niet pijnlijk. De eerste dagen kan de wond zelf wel behoorlijk pijn doen en een beetje bloeden. Dit is normaal. Je kunt de wond schoonhouden met lauw water en er eventueel een gaasje over doen om je kleding te beschermen. Ook jeuk hoort erbij: dit betekent dat de wond aan het genezen is. Na ongeveer zes weken zie je alleen nog een litteken. Eerst is deze rood en dik, maar na zo’n zes maanden is hij nauwelijks meer zichtbaar en glad. De huid rond het litteken kan het nog wel lang vreemd aanvoelen. Dit komt omdat je zenuwen tijdens de operatie zijn doorgesneden en weer moeten aangroeien.

Borstvoeding

Na een keizersnede komt de melkproductie net zo op gang als na een vaginale bevalling, dus je kunt gewoon borstvoeding geven als je dat wilt. Wel kan het door de buikwond wat pijnlijk zijn om je kind aan te leggen. Liggend voedend is daarom vaak het prettigst de eerste dagen na een keizersnede. In het ziekenhuis zullen ze je hierbij helpen en adviseren. Ben je weer thuis, dan kan de kraamverzorger je hierbij ondersteunen. Lees hier wat een kraamverzorgster nog meer doet.

Naar de wc

In het begin zal niet alleen de gang naar de wc, maar ook het ontlasten zelf pijnlijk zijn als je een keizersnede hebt gehad. Gelukkig gaat het meestal na een paar dagen alweer een stuk makkelijker. Hier wat handige tips

  • Plassen: Tijdens de keizersnede heb je een blaaskatheter ingebracht gekregen. Dit zorgt ervoor dat je niet uit bed hoeft om te plassen. Deze katheter wordt meestal de dag na de keizersnede verwijderd. Je kunt dan weer zelf op de wc plassen. In het begin zal dit nog pijnlijk zijn en wat moeilijk gaan. Ga rechtop op het toilet zitten, ontspan je bekkenbodemspieren en laat de plas rustig in één keer vanzelf helemaal lopen. Onderbreek het plassen niet, dat geeft meer kans op blaasontsteking. Wanneer er geen urine meer komt, kantel dan je rustig je bekken een aantal keren voor- en achterover om je blaas helemaal leeg te maken.
  • Ontlasten: Na een keizersnede is het belangrijk om snel weer wat te eten en drinken. Zo komen je darmen weer op gang. Ga bij aandrang altijd naar het toilet. Dit kan in het begin pijnlijk zijn. Ga ontspannen zitten met je rug bol, gebruik eventueel een voetenbankje. Haal rustig adem door je buik en ontspan je bekkenbodem. Pers zachtjes terwijl je uitademt en je buik bol maakt. Ook kan het helpen om met je handen zachtjes wat tegendruk op je buik te geven. Zorg er verder voor dat je ontlasting zacht is, dus eet voldoende vezels en drink regelmatig een glas water.Blijf je klachten houden van bijvoorbeeld een gevoel van verminderde stabiliteit of pijn of problemen bij ontlasten of plassen als je weer thuis bent? Neem dan contact op met een bekkenfysiotherapeut of de huisarts.

Kauwgom kauwen na keizersnede

In 2017 kwam uit onderzoek naar voren dat kauwgom kauwen het herstel na een keizersnede positief kan beïnvloeden. Het kauwen zou ervoor zorgen dat je stofwisseling wordt gestimuleerd en je darmen sneller weer normaal werken. Tijdens het onderzoek werden 3.000 vrouwen onderzocht die een keizersnede hadden ondergaan. Degenen die direct na de operatie drie keer per dag kauwgom kauwden, voelden zich beter dan de vrouwen die dat niet hadden gedaan. Of je dit nu gelooft of niet, een pakje kauwgom in je ziekenhuistas stoppen kan in elk geval geen kwaad.

Thuis herstellen na keizersnede

Gemiddeld mag je na een keizersnede na vijf dagen naar huis. Maar je bent dan nog lang niet volledig herstelt. Hoewel dit natuurlijk per vrouw verschilt, duurt het herstel van een keizersnede ongeveer zes weken. Pak in deze periode echt je rust en luister goed naar je lichaam. Hier een paar belangrijke do’s & don’ts:

RUSTEN: Je kunt vrij lang last houden van vermoeidheid. Geef hier zoveel mogelijk aan toe en neem rust wanneer het kan. Probeer sowieso de eerste week, wanneer de kraamzorg er nog is, lekker in bed te blijven. Zo kun je zo uitgerust mogelijk beginnen aan de periode daarna, wanneer je weer meer zelf moet doen.

DOUCHEN: Je mag na een keizersnede direct onder de douche. Bij duizeligheid of als je je slap voelt, kun je een stoeltje of krukje in de douche zetten. Zorg in dat geval wel dat er iemand in de buurt is voor het geval je flauwvalt bijvoorbeeld. Ga de eerste twee weken nog niet in bad. In elk geval niet totdat de wond gestopt is met bloeden en/of wondvocht lekken.

HUISHOUDELIJK WERK: Zware huishoudelijke taken zoals dweilen, stofzuigen en de ramen zemen kun je de eerste zes weken beter aan iemand anders overlaten. Lichte huishoudelijke activiteiten zoals afstoffen of de was opvouwen zijn prima.

AUTORIJDEN: Zelf autorijden is geen goed idee de eerste weken, omdat de gordel, de bewegingen die je maakt met je voeten en de ineengedoken houding belastend zijn voor de wond. Na twee à drie weken kun je het weer voorzichtig proberen, maar alleen als je je goed kunt concentreren en niet teveel pijn meer hebt van de wond. Meerijden mag altijd, maar houd luister hierbij ook goed naar je lichaam en zorg ervoor dat je niet langer dan twee uur achter elkaar in de auto zit.

FIETSEN: Je kunt ongeveer een week na de operatie weer fietsen, maar houd je eigen grenzen goed in de gaten.

OPSTAAN EN GAAN ZITTEN: Doe dit zo voorzichtig mogelijk, zodat je je buikspieren zo min mogelijk belast. Als je moeite hebt met staan, kun je buik met je handen ondersteunen. Probeer goed rechtop te staan en te lopen. Ook als je pijn hebt met hoesten of lachen kan ondersteuning van je buik verlichting geven.

WANDELEN: Af en toe even naar buiten met de kinderwagen is goed voor het herstel. Doe dit wel pas als je je niet meer slap voelt en bewegen niet meer zo pijnlijk is.

ZORGTAKEN: Heb je thuis ook de zorg voor oudere kinderen? Vraag hulp van je partner, familie of vrienden zodat jij de tijd hebt om toch rustig te herstellen.

SPORTEN: Na een keizersnede is het belangrijk dat je de tijd neemt om te herstellen. Begin daarom eerst met wat kleine buikspieroefeningen voor je echt weer gaat bewegen. Bewegingsdeskundige Esther van Diepen legt hier uit hoe je op een rustig tempo weer fit kunt worden.

TILLEN: De eerste zes weken na de keizersnede mag je niet te zwaar tillen. Dit is om je buikspieren zo min mogelijk te belasten. Houd als richtlijn het gewicht van je baby aan; die mag je altijd tillen.

Seks na een keizersnede

Het advies is om minimaal zes weken te wachten met seks, totdat het bloedverlies na de keizersnede helemaal is gestopt. Natuurlijk is met seksueel opgewonden raken niets mis, dus masturberen en andere vormen van seks zijn prima mogelijk. Soms kan gemeenschap na een keizersnede anders aanvoelen of pijnlijk zijn. Ook kun je misschien minder zin hebben in seks dan voorheen. Dit kan te maken hebben met de hormonen na de bevalling, maar ook met vermoeidheid door de ingreep en je nieuwe rol als moeder. Wanneer de klachten blijven bestaan, neem dan contact opnemen met je huisarts.

Emotionele klachten na een keizersnede

Sommige vrouwen kunnen emotionele problemen krijgen na een keizersnede. Ze zijn teleurgesteld dat ze niet op de normale manier zijn bevallen of hebben het gevoel gefaald te hebben. Het kan ook gebeuren dat je moeite hebt om aan je baby te wennen. Dit komt vooral voor als je onder narcose bent geweest en de bevalling dus niet bewust hebt meegemaakt. Herken je deze klachten, praat er dan over met de huisarts. Ook kan het helpen om tijdens de nacontrole te bespreken wat er precies is gebeurd en waarom er gekozen is voor een keizersnede.

Een volgend kind: weer keizersnede?

De adviezen over wanneer je na een keizersnede weer opnieuw zwanger mag worden verschillen. Sommige gynaecologen adviseren om hier minimaal een half jaar mee te wachten, andere minimaal één jaar. Dit hangt onder andere af van de reden van de keizersnede. Overleg het altijd met je gynaecoloog of de huisarts als je een keizersnede hebt gehad en opnieuw zwanger wilt worden. Of je bij een volgende zwangerschap weer een keizersnede krijgt, hangt af van de redenen waarom je hem deze keer kreeg. Bespreek met je gynaecoloog of een vaginale bevalling voor jou mogelijk is bij een volgende zwangerschap. Wel moet je voor een volgende bevalling altijd naar het ziekenhuis, omdat er een kleine kans is dat het litteken in de baarmoeder tijdens de bevalling scheurt.