kortademigheid tijdens zwangerschap

Kortademigheid tijdens de zwangerschap

Zeker zestig procent van de zwangere vrouwen krijgt last van kortademigheid en benauwdheid. Het is meestal onschuldig, maar wel vervelend. Hoe komt het en wat kun je eraan doen?

Hijgen en vermoeidheid

Even naar boven rennen om iets te pakken is er niet meer bij. Als je rustig de trap oploopt, raak je al buiten adem. En zelfs als je ontspannen zit, kun je het gevoel hebben dat je niet genoeg lucht krijgt. Veel zwangere vrouwen hebben hier last van, vooral tegen het eind van het tweede trimester en het neemt toe naarmate de zwangerschap verder vordert. Ze hebben het gevoel dat ze heel diep moeten ademen of ze ademen snel en oppervlakkig. Het kan je onrustig maken als je ademhaling anders is dan normaal en je kunt er minder energie door hebben. Gelukkig is bezorgdheid meestal niet nodig.

Advertentie

Gevoeliger ademcentrum

Ook als je nog helemaal geen grote buik hebt, kun je al last krijgen van kortademigheid of het gevoel dat je niet genoeg lucht krijgt. Dat komt omdat het hormoon progesteron het ademcentrum in de hersenstam gevoeliger maakt voor CO2, het koolzuurgas dat je uitademt. Om ervoor te zorgen dat de verhouding tussen CO2 en zuurstof in het bloed in balans blijft, kan het ademcentrum daardoor een versnelde ademprikkel afgeven. Daardoor ga je sneller ademen en kun je het gevoel hebben dat je zuurstoftekort hebt, terwijl dat eigenlijk niet zo is. Lees hier meer over de groei van je zwangere buik. 

Meer bloed

Tijdens de zwangerschap maak je meer bloed aan: je bloedvolume neemt toe met wel vijftig procent. Daarvan gaat een groot deel via de placenta naar de baby. Het extra bloed bestaat in verhouding uit meer vocht en minder rode bloedcellen, die zuurstof transporteren. Daardoor kun je ook een gevoel van kortademigheid krijgen.

Minder ruimte voor de longen

Als je baby en baarmoeder groeien, kan je middenrif minder ver omlaag komen als je inademt en wordt de ruimte voor je longen dus kleiner. Ze kunnen zich daardoor niet meer optimaal vullen met lucht. Rond week 35, als je baarmoeder het hoogste punt bereikt en de ribboog raakt, heb je zo’n 25 procent minder longcapaciteit dan normaal. 

Je organen verplaatsen tijdens de zwangerschap

Video: In dit animatiefilmpje is dit proces goed te zien.

Hyperventilatie

Kortademigheid is een normaal verschijnsel tijdens de zwangerschap en meestal onschuldig, maar kan wel heel vervelend voelen. Als je het idee hebt dat je niet genoeg lucht krijgt, kan dat je angstig maken of zelfs een paniekaanval veroorzaken. Sommige vrouwen gaan hierdoor sneller of oppervlakkiger ademen of proberen heel diep te ademen, wat kan leiden tot hyperventilatie. 

De kans dat je gaat hyperventileren is tijdens de zwangerschap toch al groter: doordat het ademcentrum anders werkt kun je het gevoel hebben dat je te weinig zuurstof krijgt, waardoor je extra gaat ademhalen. Zo neem je juist teveel zuurstof op. Dat kan vervelende klachten kan geven zoals duizeligheid en hartkloppingen. Het kan geen kwaad maar kan je wel nog angstiger maken.

Weet dat bezorgdheid meestal niet nodig is. Ook met kortademigheid krijg je genoeg zuurstof binnen en als je ontspannen bent, is je ademhaling juist rustiger en vollediger. Probeer afleiding te zoeken. Wat vaak goed helpt is een tekst hardop lezen, zodat je niet meer volledig in beslag wordt genomen door je ademhaling. 

Ademhalingsoefening

Een rustige ademhaling kun je oefenen, zodat je er makkelijker vat op krijgt als je merkt dat je gejaagd gaat ademen of gaat hyperventileren. Zo doe je dat: 

  1. Ga rustig zitten met een rechte rug en beide voetzolen op de grond. Leg je handen op je onderbuik.
  2. Concentreer je op je ademhaling en observeer het tempo.
  3. Adem vanuit je buik: als je inademt komen je handen naar voren, als je uitademt zakken ze terug.
  4. Als er een rustig tempo in je ademhaling zit, kun je proberen om je uitademingen wat te verlengen. Adem bijvoorbeeld in twee tellen in en in vier tellen uit of doe drie om zes. Doe wat ontspannen voelt.

Lees meer: ademhalingstechnieken (puffen) voor de bevalling.

Naar de huisarts?

Kortademigheid is op zich onschuldig, maar kan in sommige gevallen duiden op iets anders, zoals bloedarmoede of een longontsteking. Als je ook andere klachten hebt, zoals koorts, zweten, duizeligheid, hoofdpijn, pijn bij het ademen, een piepende ademhaling, hoesten of lamlendigheid, ga dan naar de huisarts. Doe dat ook als je voortdurend benauwd bent, als de benauwdheid acuut optreedt of als je veel last hebt van hyperventilatie.

Wat kan helpen bij kortademigheid?

  • Blijf rustig en adem zoveel mogelijk normaal. Ga niet extra diep inademen, dit verhoogt de kans op hyperventilatie.
  • Ga even zitten. Ben je ergens mee bezig en merk je dat je gaat hijgen, krijg je hartkloppingen of het gevoel dat je naar adem moet happen, stop dan even met je inspanningen. Ga zitten en laat je ademhaling weer rustig en regelmatig worden. Probeer vanuit je buik te ademen. Als je je handen op je buik legt, merk je goed of je buik meebeweegt met je ademhaling.
  • Een rechte rug. Als je vaak een beetje ingezakt zit of met kromme schouders, krijgen je longen nog minder ruimte. Zorg dat je rechtop staat of zit, met je schouders ontspannen naar achteren. Dat opent je borst, waardoor je longen zich beter kunnen vullen.
  • Beweging. Hoe vermoeiend het ook is, voor je conditie en je longcapaciteit is het toch goed om in beweging te blijven. Kijk wat je aankunt. Wandelingetjes, zwemmen, zwangerschapsyoga, het kan allemaal helpen. Sporten tijdens de zwangerschap: dit zijn do’s en don’ts.
  • Rustig aan doen. Probeer verder gas terug te nemen wanneer je kunt. Kortademigheid kost veel energie. Zorg voor voldoende rust, laat tillen aan anderen over en stuur je partner wat vaker de trap op als je iets nodig hebt. Meer weten? Zo ga je om met een zwangere vrouw.
  • Slapen op je linkerzij. Je baarmoeder en de baby liggen zo niet op belangrijke aderen, waardoor je zuurstofrijke bloed vrij kan stromen. Hier meer tips voor goed slapen tijdens je zwangerschap.

Wat waarschijnlijk ook gaat helpen, is dat de baby aan het eind van de zwangerschap indaalt (meer over het indalen van de baby). Je baarmoeder duwt dan niet meer tegen je ribboog, waardoor je longen wat meer ruimte krijgen. Vaak merken vrouwen dat ze dan weer makkelijker kunnen ademhalen. 

Lees meer: ademhalingstechnieken (puffen) voor de bevalling.