Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Consultatiebureau: wat kun je verwachten?

Bij het consultatiebureau kun je terecht voor gezondheidszorg en advies voor je baby en kind. Na de geboorte komt er eerst een medewerker bij je thuis en daarna ga je geregeld met je baby naar het consultatiebureau toe. Wat gebeurt er tijdens deze afspraken? Hoe bereid je je voor? En met welke vragen kun je er terecht? Alles over het JGZ consultatiebureau.

In samenwerking met expert

Nelleke de Kom

Jeugdarts

Het consultatiebureau, ook wel Jeugdgezondheidszorg (JGZ) genoemd, valt onder het Centrum Jeugd en Gezin van je gemeente. Tot je kind 4 jaar is ben je welkom op het consultatiebureau voor controles en advies over de gezondheid, ontwikkeling, verzorging en opvoeding. Er werken jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en assistenten die de groei en ontwikkeling van je kind bijhouden en je kunt er terecht voor de inentingen van het Rijksvaccinatieprogramma. Ook kun je het consultatiebureau bellen met vragen en twijfels.

Advertentie

Je hoeft je baby niet in te schrijven bij het consultatiebureau. Na de geboorteaangifte bij de gemeente krijgt het consultatiebureau hier bericht van en word je vanzelf door een medewerker gebeld voor de eerste afspraak.

Huisbezoek consultatiebureau

Na de bevalling krijg je eerst nog kraamzorg en begeleiding door de verloskundige. Daarna neemt het consultatiebureau de zorg over. Er komt eerst een medewerker van het JGZ consultatiebureau bij je langs. Soms al in de eerste week, om de hielprik en de gehoortest te doen. Soms doet de verloskundige de hielprik en soms moet je voor de gehoortest langskomen op het consultatiebureau. Dit is per regio verschillend geregeld.

Na twee weken komt er (als je dit wilt) op afspraak een jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau bij je thuis langs. De verpleegkundige maakt een medisch dossier aan voor je baby, je krijgt een groeiboekje (de Groeigids) waarin de groei en bijzonderheden worden bijgehouden en ze geeft uitleg over het consultatiebureau. Ook kijkt ze je baby na en kan ze advies geven en jullie vragen beantwoorden over je baby en de verzorging. Bij een eerste kind duurt dit huisbezoek meestal een uur. Als je al kinderen hebt en weet hoe het consultatiebureau werkt, duurt het korter.

Wanneer ga je voor het eerst naar het consultatiebureau?

Als je baby ongeveer vier weken oud is, heb je de eerste afspraak op het consultatiebureau. Als je wilt kun je ook al eerder een keer langsgaan, bij het inloopspreekuur of het weeguur. Je kunt je baby laten wegen en er is een jeugdverpleegkundige om je vragen te beantwoorden. Vooral als je borstvoeding geeft kan dat fijn zijn: omdat je bij een baby die aan de borst drinkt niet goed kunt zien hoeveel hij drinkt, is zijn groei een goede graadmeter. Op de website van het consultatiebureau in jouw wijk of gemeente kun je zien wanneer je zonder afspraak kunt langskomen.

Advertentie

Hoe ziet een bezoek aan het consultatiebureau eruit?

Bij ieder bezoek wordt je baby gewogen en gemeten en krijgt hij een lichamelijk onderzoek en een ontwikkelingsonderzoek. Zo kan de arts of verpleegkundige de groeicurve bijhouden, eventuele afwijkingen en gezondheidsproblemen opsporen en ze op tijd (laten) behandelen. Eventueel verwijst hij door naar de juiste instantie voor verder onderzoek of passende hulp. Dit gebeurt uiteraard altijd in overleg met jou. Ook kun jij de onderwerpen met ze bespreken die je op dit moment bezighouden. De arts of verpleegkundige noteert in het groeiboek van je kind wat er is besproken.

Hoe lang duurt bezoek consultatiebureau?

Als je een afspraak hebt op het JGZ consultatiebureau, mag je je baby eerst bij de assistente uitkleden om hem te (laten) wegen. Daarna heb je een consult bij de jeugdarts of jeugdverpleegkundige, dit duurt ongeveer een kwartier. Na afloop kleed je je baby weer aan en maak je bij de assistente de volgende afspraak. Alles bij elkaar en met wachten tussendoor kun je erop rekenen dat een bezoek aan het consultatiebureau zo’n drie kwartier duurt.

Met welke vragen kun je bij het consultatiebureau terecht?

Je kunt je vragen stellen tijdens je afspraak op jet JGZ consultatiebureau, maar vaak is er ook een telefonisch spreekuur voor vragen tussendoor. Ook bieden veel gemeentes de mogelijkheid aan om appen of chatten met een jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau. Dit soort vragen kun je bijvoorbeeld stellen:

Vragen over voeding

Welke voeding je ook geeft, in de eerste weken heb je waarschijnlijk een hoop vragen. Het consultatiebureau kan je antwoord geven op vragen over borstvoeding, flesvoeding, eerste hapjes, vitamines en of je baby voldoende binnenkrijgt en groeit.

Advertentie

Vragen over het slaapgedrag van je baby

Waar veel ouders de eerste periode tegenaan lopen, is het ritme van hun baby. Geen enkele baby is hetzelfde, maar op het consultatiebureau kunnen ze je inzicht geven in het slaapgedrag van baby’s en hoe je er het beste mee kunt omgaan. Ook met vragen over veilig slapen en doorslapen kun je er terecht.

Vragen over verzorging

Van hoe vaak een baby in bad moet tot wanneer je begint met tandenpoetsen: ook hierbij kan het consultatiebureau je adviseren. Net als over veiligheid in huis. Je baby in bad doen: in 6 stappen.

Medische vragen

Je kind krijgt bij elke afspraak een lichamelijk onderzoek, maar ook los daarvan kun je met vragen over zijn gezondheid en kwaaltjes terecht bij de jeugdarts of jeugdverpleegkundige. Ze geven je advies en verwijzen je zo nodig door naar de huisarts of fysiotherapeut.

Vragen over de ontwikkeling van je baby

Een belangrijke taak van het consultatiebureau is het volgen van de ontwikkeling van je kind. Niet alleen de groei, maar bijvoorbeeld ook het zicht en gehoor, de motoriek, spraak en sociaal-emotionele ontwikkeling van je kind. Door middel van vragen aan jou en simpele testjes bekijken ze hoe de ontwikkeling verloopt.

Vragen over het ouderschap

Als je een kind krijgt verandert alles. Je krijgt een nieuwe rol als ouder, met veel verantwoordelijkheid, en tegelijkertijd heb je ook nog je eigen behoeften. Voor alle ouders is dat wennen en voelt het soms onzeker. Doe ik het goed, wat is normaal, wat is wel en niet handig qua opvoeden? Ook dit kun je bespreken op het consultatiebureau. Wil je (voorlopig) geen broertje of zusje voor je kind? Advies over anticonceptie kun je er ook krijgen.

Inentingen

Tijdens je afspraken op het consultatiebureau kun je je kind laten inenten met de vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma. Ook het kinkhoestvaccin tijdens de zwangerschap (de 22 weken prik) kun je halen op het consultatiebureau. Laat het weten als je met je baby op vakantie gaat naar het buitenland: in sommige landen is een vaccinatie eerder nodig dan op het programma staat. De vaccinatie voor het rotavirus hoort niet bij het Rijksvaccinatieprogramma, maar is op eigen kosten beschikbaar via de huisarts.

Is het consultatiebureau verplicht?

Het consultatiebureau is niet verplicht, je mag zelf weten of je er met je kind naartoe gaat. Het voordeel is dat ze op het consultatiebureau met een andere blik dan de ouders kunnen kijken of alles goed gaat met een kind. De medewerkers zijn erop getraind achterstanden, afwijkingen en medische problemen op te sporen en zien dingen die je als ouder misschien niet opvallen. Sommige ouders kiezen er, met name als ze al meerdere kinderen hebben, voor om niet meer naar (alle) afspraken bij het consultatiebureau te gaan.

Sowieso heeft het consultatiebureau alleen een adviserende rol. Je bepaalt uiteraard zelf hoe jij de opvoeding en verzorging van je kind aanpakt. Voel je je niet fijn bij een advies van de jeugdarts of jeugdverpleegkundige, dan kun je het naast je neerleggen.

Bezoek consultatiebureau voorbereiden

Zijn er dingen waar je tegenaan loopt of heb je specifieke vragen, dan is het handig om die van tevoren op te schrijven. Je hoort tijdens je afspraak misschien ook allerlei nieuwe informatie, waardoor je je eigen vragen makkelijk vergeet.

Dit neem je mee naar het consultatiebureau:

  • De Groeigids die je hebt gekregen bij het huisbezoek van de jeugdverpleegkundige.
  • De vaccinatiekaarten (het is handig om die in de Groeigids te bewaren).
  • Een schone luier en billendoekjes.
  • Een omslagdoek voor als je na het wegen en meten met een blote baby op de jeugdarts/-verpleegkundige moet wachten.
  • Voeding of iets te eten voor als je kind honger krijgt. (Tenzij je baby alleen borstvoeding krijgt.)

Hoe vaak ga je naar consultatiebureau met je baby?

In het eerste jaar word je acht keer uitgenodigd met je baby. De afspraken vallen samen met de momenten waarop je baby vaccinaties krijgt en met handige momenten om de groei en ontwikkeling te controleren. Dit gaat het eerste jaar namelijk razendsnel. Hoe ouder je kind wordt, hoe minder vaak hij naar het consultatiebureau hoeft. Je mag buiten de afspraken om ook altijd naar het inloopspreekuur komen of het consultatiebureau bellen als je ergens tegenaan loopt.

Hoe vaak ga je naar consultatiebureau met je peuter of kleuter?

Na zijn eerste verjaardag heeft je kind de meeste bezoekjes aan het consultatiebureau achter de rug. Hij groeit vanaf dan minder snel en zijn lichamelijke ontwikkeling verloopt iets geleidelijker. Tot hij 4 jaar is krijgt hij nog zes uitnodigingen. Met 14 maanden, met 18 maanden, met 2 en 3 jaar en vlak voordat hij naar school gaat, rond 3 jaar en 9 maanden. Bij het 14-maanden-consult en het allerlaatste bezoek krijgt je kind ook vaccinaties.

Het kan per regio verschillen hoeveel afspraken je precies hebt en of je dan de jeugdarts of de jeugdverpleegkundige ziet. Onderstaand schema geeft een globaal idee van wat je bij elk bezoek kunt verwachten, naast je eigen inbreng van onderwerpen waar je het met de jeugdarts of -verpleegkundige over wilt hebben:

 

Leeftijd van je kind Wat gebeurt er?
10-14 dagen Huisbezoek. Bespreken van de zwangerschap, bevalling en eventuele ziekten en afwijkingen in de familie, algemene gezondheidscheck van je baby, uitleg over het consultatiebureau.
4 weken Naar de jeugdarts op het consultatiebureau. Bij elk consult wordt gekeken hoe het gaat met de ontwikkeling van je kind en is er een algemene gezondheidscheck. Ook is er aandacht voor jou als ouder en ruimte voor vragen.
2 maanden De jeugdverpleegkundige kijkt naar de lichamelijke en sociaal-emotionele ontwikkeling van je kind en doet een algemene gezondheidscheck. Ook is er ruimte om te bespreken hoe het gaat: loopt alles zoals je had verwacht of gewenst? Inenting DKTP/Hepatitis B/Hib en pneumokokken (2 vaccinaties).
3 maanden Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen door de jeugdarts. Inenting DKTP/Hepatitis B/Hib (1 vaccinatie).
4 maanden Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen door de jeugdverpleegkundige. Inenting DKTP/Hepatitis B/Hib en pneumokokken (2 vaccinaties).
11 maanden Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen door de jeugdverpleegkundige. Inenting DKTP/Hepatitis B/Hib en pneumokokken (2 vaccinaties).
14 maanden Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen door de jeugdarts. Inenting BMR en meningokokken (2 vaccinaties).
18 maanden Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen over opvoeding door de jeugdverpleegkundige.
2 jaar Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen door de jeugdarts.
3 jaar Gezondheidscheck, volgen ontwikkeling en adviezen over opvoeding door de jeugdverpleegkundige.
3 jaar en 10 maanden Gezondheidscheck en volgen ontwikkeling door de jeugdarts. Ogentest. Inenting DKTP.
Dit is waarschijnlijk de laatste afspraak op het consultatiebureau.

Bronnen: Opvoeden.nl, Consumentenbond

Nelleke de Kom

Jeugdarts

Nelleke de Kom is jeugdarts bij de GGD Hollands Noorden in Alkmaar. Ze beantwoordt bijna dagelijks vragen over baby's, peuters en schoolkinderen. Nelleke heeft zelf twee kinderen; een jongen van vier jaar oud en een meisje van twee.