Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Huilbaby: hoe ga je ermee om?

Natuurlijk elke baby huilt, maar een huilbaby doet dat elke dag meerdere uren voor enkele weken lang. Een huilbaby kan je behoorlijk wanhopig maken. Je wilt hem helpen, maar hoe?  Jeugdarts Nelleke de Kom vertelt wat je kunt doen als je baby niet stopt met huilen.

In samenwerking met expert

Nelleke de Kom

Jeugdarts

Huilbaby definitie

De officiële definitie van een huilbaby is wanneer een baby minimaal drie weken, drie dagen per week, drie uur per dag doordringend jengelt of ontroostbaar huilt. In Nederland voldoet 2 tot 2,5 procent van de baby’s hieraan. Een keiharde definitie is dit niet, want ook ander huilgedrag kan een probleem zijn, voor je baby en voor jou.

Advertentie

Ter vergelijking: uit onderzoek blijkt dat een gemiddelde baby vanaf de geboorte steeds meer gaat huilen, met een piek rond de leeftijd van zes tot acht weken. Gemiddeld huilt hij dan 2 tot 2,5 uur per dag. Na deze piek neemt de duur van het huilen af.

Het kan heel zwaar zijn als je een huilbaby hebt. Ouders van huilbaby’s raken vaak oververmoeid en slapen zeer weinig, met het risico op gevaarlijke situaties.

Welke symptomen heeft een huilbaby?

Een huilbaby huilt over het algemeen dus minimaal drie weken lang, drie dagen per week, drie uur per dag. Daarnaast vertoont een huilbaby vaak ook andere symptomen, zoals:

  • Het huilen is oorverdovend en aanhoudend.
  • Hij is moeilijk te troosten.
  • Er zijn geen verschillende huiltjes te horen. De baby huilt steeds op dezelfde toon, waardoor je niet goed kunt onderscheiden of hij honger heeft, moe is, of dat er iets anders aan de hand is.
  • De baby is schrikachtig. Is hij eenmaal stil, dan schrikt hij van het minste geluid en gaat weer huilen.
  • Hoofdpijn. Huilbaby’s die hier last van hebben gaan vaak op zoek naar weerstand: ze liggen graag met hun hoofdje ergens tegenaan, zoals een spijl of het hoofdeinde van de wieg.
  • De baby maakt wilde bewegingen met zijn handjes en voetjes en houdt zichzelf daardoor wakker.
  • Hij is erg stijf en overstrekt zich.
  • De baby raakt snel afgeleid.
  • Het buikje is hard en gespannen.

Oorzaken huilbaby

In negentig procent van de gevallen is er geen oorzaak voor het huilgedrag te vinden. Bij de overige tien procent is er vaak niet één duidelijke oorzaak aan te wijzen, maar kan het een combinatie van factoren zijn. Dit zijn mogelijke oorzaken waardoor een baby veel huilt:

Advertentie

Lichamelijke oorzaak:

  • Vroeggeboorte
  • Een fysiek gevolg van de (erg snelle of moeizame) bevalling, zoals het KISS-syndroom
  • Hij heeft last van spruw
  • De darmen functioneren nog niet goed (krampjes) of hij heeft een allergie
  • Verborgen reflux
  • Een liesbreuk
  • Een infectie, bijvoorbeeld een maagdarminfectie, blaasontsteking of oorontsteking (is vaak van korte duur en gaat samen met koorts)
  • De baby drinkt te veel of juist te weinig
  • Haartourniquet: een haar die heel strak om een teen gewikkeld zit, kan voor een baby extreem pijnlijk zijn. Dit is heel zeldzaam. Wordt de haar losgemaakt, dan is het huilen ineens over. Dit is een van de redenen waarom de jeugdarts een huilbaby letterlijk van top tot teen bekijkt

Psychische oorzaak:

  • Veel stress tijdens de zwangerschap of bevalling
  • Het temperament van de baby
  • De hoeveelheid indrukken die de baby aankan en moet verwerken
  • Autisme
  • Een psychische stoornis

Oorzaken in het gezin:

  • Ouders met veel stress of spanningen (financiële zorgen, onzekerheid over de opvoeding, verlies van een dierbare, etc.)
  • Onrust thuis (verhuizing, nieuwe baan)
  • Een moeder (of vader) met een postpartum depressie

Huilbaby autisme

Kinderen met ASS (autisme spectrum stoornis) verwerken prikkels anders. Ze kunnen als baby al gevoeliger reageren op prikkels, moeite hebben met in slaap komen of om in een dag-en-nachtritme te komen, en veel huilen. Veel huilen kán één van de symptomen van autisme zijn, maar dat betekent niet dat alle baby’s die veel huilen autisme hebben. Bij ASS spelen er meer kenmerken mee. Maak je je hier zorgen over, bespreek dit dan op het consultatiebureau of met je huisarts.

Behandeling huilbaby

Denk je dat jouw baby een huilbaby is, dan kun je terecht bij het Centrum Jeugd en Gezin (oftewel het consultatiebureau). Samen met de jeugdarts ga je op zoek naar de oorzaak van het huilen en vervolgens naar een oplossing.

De arts gaat eerst op zoek naar een lichamelijke oorzaak. Is die er niet, dan bekijkt de jeugdarts, eventueel met ondersteuning (thuis) van de jeugdverpleegkundige, hoe je thuis voor rust, een voorspelbare regelmaat en minder prikkels kunt zorgen. Hier zijn de meeste baby’s het best bij gebaat.

Jullie krijgen geen vast tijdschema opgelegd, maar je bepaalt een vaste volgorde van activiteiten, zoals: wakker worden, voeden, knuffelen en spelen. Houd hierbij een tussenpauze aan van minimaal twee en maximaal vier uur, zodat de darmen van je baby voldoende rust krijgen tussendoor. Bij de eerste signalen van vermoeidheid (gapen, in de ogen wrijven, bleek worden, etc.) geef je je baby de gelegenheid om te gaan slapen. Je kunt hem wakker in zijn eigen bedje leggen, zodat hij zelf in slaap kan vallen. Of bespreek met de jeugdarts een andere manier die voor jullie werkt.

Advertentie

Wil het slapen niet en blijft je baby huilen? Dan kun je met de jeugdarts kijken hoe je in de tussenpauzes toch voor zoveel mogelijk rust zorgt, ook voor jezelf.

Inbakeren

Een veelgehoord advies aan ouders met een onrustige baby is inbakeren, al wijst onderzoek uit dat dit niet per se tot een beter resultaat leidt. Met name rust en regelmaat zijn belangrijk. Toch merken sommige ouders dat inbakeren ze helpt het juiste ritme te vinden, of dat hun baby zichzelf dan niet meer wakker houdt doordat hij niet met zijn armpjes kan zwaaien. Wil je in bakeren proberen, zorg dan dat je het veilig doet. De  jeugdverpleegkundige kan het je leren en je kunt hier meer informatie over inbakeren lezen.

Tip: Maak het jezelf gemakkelijk en kies voor een fijn inbakerslaapzakje.

Wat helpt bij een huilbaby?

Natuurlijk wil je alles wel doen om je baby te helpen. Toch kan te veel zoeken naar oplossingen de onrust ook vergroten. Een huilbaby is meestal gebaat bij prikkelreductie, dus het verminderen van prikkels. Van het bed, in het bad, in de draagdoek, in de wandelwagen, liedjes zingen en dan toch maar een massage proberen… hoe goed bedoeld ook, het zijn allemaal prikkels. Rust inbouwen helpt vaak meer, en misschien is er een medische oorzaak. Wacht dus niet te lang met professionele hulp zoeken.

De onderstaande punten kun je proberen, ook om voor jezelf te zorgen. Professionele hulp kan ook in combinatie met deze tips:

  1. Hou bij hoeveel je baby huilt. Noteer het in een schrift of in je telefoon, zodat je inzicht krijgt in hoelang en vaak je kind nu echt huilt. Dan kun je dit aangeven bij het consultatiebureau.
  2. Zorg voor rust en regelmaat: hanteer een vaste volgorde van activiteiten, in een rustige omgeving met weinig prikkels.
  3. Je kunt je baby inbakeren of goed instoppen.
  4. Je baby masseren werkt vaak ontspannend voor je kind én voor jou. Op de meeste consultatiebureaus werken jeugdverpleegkundigen die je kunnen leren hoe je je baby masseert. Lees meer over babymassage.
  5. Neem hulp aan van anderen: een buurvrouw/moeder/vriendin die even wil oppassen, voor je kookt of helpt in het huishouden is met een huilbaby zéker geen overbodige luxe.
  6. Zorg goed voor jezelf: eet genoeg en gezond, en zorg dat je af en toe een nacht kunt slapen. Laat bijvoorbeeld iemand die je vertrouwt een nacht bij jullie logeren en voor je baby zorgen.
  7. Gun jezelf fijne verwennerij als het kan: iets lekkers te eten bestellen, een massage aan huis boeken, een voetenbadje…
  8. Blijf je kind goed verzorgen en liefde geven, ook al zie je het soms even niet meer zitten.
  9. Schud je baby nooit door elkaar. Heb je je gedrag niet onder controle? Leg je baby dan veilig in de wieg of in de box en loop even weg om weer bij zinnen te komen.
  10. Wees lief voor jezelf en je partner. Geef jezelf en elkaar niet de schuld, maar realiseer je hoe ontzettend jullie je best doen in een situatie die jullie ook maar is overkomen.

Tip! De postpartum doula is in opkomst. Zij komt tijdens of na de kraamtijd bij ouders thuis ter ondersteuning. Koken, massages, een draagconsult, voor de baby zorgen, coachingsgesprekken, ze doet van alles. Je moet dit wel zelf betalen. Lees hier meer over de postpartum doula.

Naar het ziekenhuis

Heb je van alles geprobeerd, maar blijft je baby huilen en zit je er helemaal doorheen? Dan kan de jeugdarts of -verpleegkundige aanbieden om je baby een tijdje in het ziekenhuis op te nemen om daar aan een vast ritme en voedingsschema te werken. Eventueel kan er in het ziekenhuis ook extra onderzoek worden gedaan. Sommige ziekenhuizen hebben hiervoor een speciaal huilbabyteam van verschillende deskundigen.

De opname in het ziekenhuis kan ook helpen omdat de ouders dan even kunnen uitrusten. Het is een kans om de vicieuze cirkel te doorbreken die door stress is ontstaan. Als de ouders erg gespannen zijn, kan een baby daar onrustig op reageren, wat de stress bij de ouders vergroot, enzovoort. Kun je een paar nachten slapen, dan kun je er daarna weer met meer rust voor je baby zijn. Ook een optie is afwisselen met je partner: eerst een nacht samen thuis slapen en daarna om de beurt in het ziekenhuis bij je baby.

Voor veel ouders is ziekenhuisopname tegelijkertijd een opluchting én verdrietig. Je kunt je schuldig voelen om je baby daar achter te laten, het gevoel hebben dat je het opgeeft of dat je faalt. Praat erover met de kinderarts of vraag om een gesprek met een maatschappelijk werker. Je bent niet schuldig en je faalt niet, maar je zoekt hulp in een moeilijke situatie. Ook dat is goed ouderschap.

Huilbaby osteopaat

Naast de reguliere behandeling via het consultatiebureau of een kinderarts, kun je met je huilbaby naar een osteopaat gaan. Bijvoorbeeld als je een heel snelle of heel moeizame bevalling hebt gehad. Je baby kan daar fysieke klachten aan hebben overgehouden, die misschien de oorzaak zijn van het vele huilen. Een osteopaat kijkt naar het hele lichaam en onderzoekt of er ergens spanning zit, die de bewegingsvrijheid in het lichaam beperkt. Door dit met zachte aanrakingen te behandelen kan het lichaam van de baby weer ontspannen en kunnen blokkades verdwijnen. Soms is er na één consult al verbetering, soms verdwijnen de symptomen geleidelijk. Lees hier meer over osteopathie bij baby’s.

Wat doet een huilbaby met ouders?

Het indringende, schelle gehuil van een huilbaby kan ouders tot wanhoop drijven of zorgen voor paniek. Je kunt erg bezorgd zijn over wat er met je kind aan de hand is. Zeker als het al een tijd duurt en je alles probeert om je baby te helpen. Je brein reageert sterker op het huilen van je baby dan op welk ander geluid dan ook, en zodra je het hoort wil je instinctief in actie komen. Huilt je baby erg veel, dan ben je voortdurend hyperalert. Zelfs als hun huilbaby slaapt, kunnen ouders schrikken van ieder zuchtje, of denken dat ze het gehuil nog horen.

De stress die dat veroorzaakt kost veel energie, en tegelijkertijd krijg je veel te weinig rust. Het kan je uitputten en je kunt last hebben van allerlei negatieve gevoelens. Onzekerheid, machteloosheid, de angst dat je het niet gaat volhouden, frustratie, verdriet omdat je je de babytijd zo anders had voorgesteld. Ook tussen partners kan het veel spanning geven.

Hulp voor ouders van huilbaby’s

Eerlijk zijn over hoe je het ervaart is belangrijk. Je hart luchten haalt spanning weg en maakt het makkelijker om om hulp te vragen. Praat met je partner, zodat jullie samen in contact blijven in deze pittige tijd. Vertel elkaar hoe je je eronder voelt. Heb je het gevoel dat het niet meer gaat, laat dit dan weten aan de huisarts of op het consultatiebureau. Zeker als je bang bent dat je je baby iets zult aandoen. Uit onderzoek blijkt dat één op de twintig ouders met zulke gedachten, ook echt iets doet wat schadelijk kan zijn voor hun kind. Zoals schudden met hun baby, met risico op het shaken baby syndrome. Deel je zorgen, zodat je met hulp kunt zoeken naar een oplossing.

Er is ook een gratis Huilbaby Hulplijn, waar je binnen 24 uur advies krijgt van een hulpverlener. Je hart luchten kan bij De Oudertelefoon.

Psychische klachten door huilbaby

Ook als het excessieve huilen van een baby al een tijd over is, kunnen ouders er klachten door hebben, zoals hartkloppingen, lichamelijke spanning en herbeleving. Volgens sommige deskundigen kan dit duiden op PTSS. Dit kan nog lang een negatieve invloed hebben op de opvoeding en de hechting met je kind. Denk je dat dit speelt bij jou, bespreek dit dan met je huisarts. Therapie met EMDR kan bijvoorbeeld goed helpen.

Huilbaby gevolgen latere leeftijd

Uit een groot meta-onderzoek van de Britse University of Warwick, waarbij de resultaten van 22 onderzoeken naar huilbaby’s werden vergeleken, bleek dat één op de vijf huilbaby’s symptomen heeft die kunnen wijzen op latere gedragsproblemen, zoals ADHD. Als het kind ook eet- en slaapproblemen heeft, vergroot dit de kans. Dat betekent ook dat de meeste huilbaby’s hier later géén gedragsproblemen door krijgen. Het ging hierbij bovendien om baby’s die na drie maanden nog steeds overmatig huilden, zonder aanwijsbare reden. Als je een huilbaby hebt, hoef je je dus niet direct zorgen te maken over langetermijngevolgen.

Hoe lang duurt een huilbaby oftewel: wanneer stopt het huilen?

Het klinkt een beetje gek: hoe lang duurt een huilbaby? Toch vragen alle ouders in deze situatie zich dat af. Als je er middenin zit, voelt elke dag eindeloos lang. In de meeste gevallen is het huilgedrag na ongeveer vier maanden ‘normaal’, maar het overmatige huilen kan ook langer duren. Toch is het belangrijk om te blijven beseffen – hoe moeilijk dat soms ook is – dat je te maken hebt met een tijdelijk probleem. Het wordt écht beter. Het kan je ruimte geven om af en toe vast te fantaseren over straks, als het beter gaat, en leuke dingen te bedenken die je dan met je baby gaat doen. Ook is het fijn om je te realiseren dat je kind zoveel meer is dan een huilbaby. Het is de geweldigste baby van de wereld en op een dag zal hij vooral lachen en tevreden zijn.

Meer lezen?

Om (al tijdens de zwangerschap) meer inzicht te krijgen in wat baby’s nodig hebben en hoe je kunt omgaan met huilen, kun je de onderstaande boeken lezen. Kom je door je huilbaby niet aan lezen toe, vraag dan iemand in je omgeving om voor jou te lezen en je bij te praten.

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Nederlands Centrum Jeugdgezondheid , Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde, Cyberpoli.nl, Vakblad Vroeg

Nelleke de Kom

Jeugdarts

Nelleke de Kom is jeugdarts bij de GGD Hollands Noorden in Alkmaar. Ze beantwoordt bijna dagelijks vragen over baby's, peuters en schoolkinderen. Nelleke heeft zelf twee kinderen; een jongen van vier jaar oud en een meisje van twee.

Redactioneel – Offer – Eindelijk een goede nachtrust

Numsy

Eindelijk een goede nachtrust

White Noise producten
Bekijk hier