Wat is stuwing?
Stuwing is de zwelling van de borsten die ontstaat door een verhoogde doorbloeding en de opbouw van moedermelk vlak na de bevalling. Het is een natuurlijk teken dat je lichaam zich instelt op de behoefte van je baby. Hoewel bijna elke moeder dit ervaart, verschilt de intensiteit per persoon. Volgens lactatiekundige Christine Bulsing is het een tijdelijke fase die meestal tussen de derde en vijfde dag na de geboorte piekt.
Lees ook: Alles wat je moet weten over borstvoeding in de eerste week
Hoe herken je de symptomen van stuwing?
Je herkent stuwing aan warme, glanzende borsten die pijnlijk gespannen aanvoelen, soms tot in de oksels. Bij extreme stuwing worden je borsten zo hard dat je baby moeite heeft met aanhappen en je voedingsbeha knelt. Het kan zelfs voelen alsof de boel op knappen staat. Soms gaat stuwing gepaard met een lichte verhoging, wat binnen de normale grenzen valt zolang je geen hoge koorts krijgt.
Tip: Deze handige pearl packs kun je opwarmen om de melkstroom te bevorderen óf koelen om pijn en zwelling te verlichten
Waarom krijg je ook stuwing als je flesvoeding geeft?
Hormonen sturen je melkproductie aan, ongeacht of je baby aan de borst drinkt of de fles krijgt. Je lichaam weet vlak na de bevalling nog niet dat je geen borstvoeding geeft en start de machine gewoon op. Geef je flesvoeding? Leg je baby dan niet aan; je lichaam neemt de opgehoopte melk dan binnen ongeveer een week vanzelf weer op. Hier lees je hoe dat komt.
Stuwing bij borstvoeding
De eerste dagen produceer je colostrum. Dit is de eerste, zeer calorierijke melk voor je baby, die in kleine beetjes komt. Na een paar dagen neemt de melkproductie vaak toe. Dat kan ervoor zorgen dat je borsten erg vol raken. Je kunt ook pas na de kraamweek last krijgen van stuwing. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als je baby doorslaapt of voedingen overslaat. In dat geval kun je een klein beetje melk afkolven om de spanning weg te nemen. Hou het echt bij een beetje en kolf je borsten niet helemaal leeg. Anders blijf je de melkproductie stimuleren en blijft de stuwing toenemen.Stuwing bij flesvoeding
Ook als je geen borstvoeding geeft, kun je ook last krijgen van stuwing. De hormonen in je lichaam zorgen er nu eenmaal vanzelf voor dat je melkproductie op gang komt. Dus ook als je flesvoeding geeft, komt er melk in je borsten terecht. Normaal gesproken vermindert dit binnen een week. Als je je baby niet aanlegt, wordt er geen nieuwe melk aangemaakt. De melk die zich in je borsten heeft opgehoopt, wordt door je lichaam opgenomen.
Lees ook: Dit zijn de meest voorkomende borstvoedingskwaaltjes
Hoelang duren die pijnlijke borsten gemiddeld?
Met de juiste aanpak verminderen de ergste klachten van stuwing meestal binnen 12 tot 48 uur. Het is een overgangsfase waarin je borsten ‘leren’ hoeveel melk er nodig is. Zodra vraag en aanbod op elkaar zijn afgestemd, verdwijnt de constante spanning.
Lees meer: Van borstvoeding naar kunstvoeding overstappen, zo doe je dat
De beste tips om stuwing direct te verlichten
Heb je veel last? Gebruik deze praktische handvatten om de druk van de ketel te halen:
- 1
Voed op verzoek: Leg je baby minimaal acht tot twaalf keer per dag aan. Goed leegdrinken voorkomt dat melk zich ophoopt in de melkgangen.
- 2
Check de drinktechniek: Zorg dat je baby goed 'hapt'. Dit voorkomt ook tepelkloven. Probeer verschillende borstvoedingshoudingen om te zien wat het beste werkt.
- 3
Pas druk toe (RPS): Zijn je borsten te hard voor je baby? Masseer met je vingers rond de tepel om het vocht tijdelijk te verplaatsen. Dit heet Reverse Pressure Softening.
- 4
Beperkt kolven: Kolf alleen een klein beetje af als de spanning ondraaglijk is. Kolven stimuleert namelijk ook weer nieuwe aanmaak.
- 5
Warmte en kou: Gebruik een warme douche vóór het voeden om de doorstroming te helpen. Leg na het voeden een gekoelde gel-pad of koude koolbladeren op je borst om de zwelling te remmen.
Extreme stuwing?
Doet het bij jou heel veel pijn en helpt geen van de manieren om de spanning te verlichten? Overleg dan met een lactatiekundige. Ook kun je in overleg met de verloskundige of de huisarts paracetamol nemen als je erg veel last hebt van pijnlijke, gespannen borsten.
Ook interessant: Wat doet een lactatiekundige en wanneer schakel je haar in?
Wanneer is het borstontsteking in plaats van stuwing?
Je hebt waarschijnlijk een borstontsteking als de pijn gepaard gaat met hoge koorts (boven de 38,5 graden) en je je echt ziek voelt. Waar stuwing beide borsten treft en vaak na twee dagen afneemt, herken je een borstontsteking vaak aan één specifieke rode, gloeiende plek. Schakel bij twijfel of extreme pijn altijd je verloskundige of een lactatiekundige in.
Een borstontsteking wordt veroorzaakt door een verstopt melkkanaaltje of door bacteriën. Je herkent het aan de volgende symptomen:
Je hebt één of meer pijnlijke, rode, warme plekken op je borst.
Je hebt pijn tijdens het voeden, vaak ook de rest van de dag.
Je hebt flinke koorts, hoger dan 38,5 graden Celsius.
Je voelt je ziek.
Lees meer: Borstontsteking: wat te doen?
Bronnen: La Leche League, Zoete Melk
