Wat is de zesde ziekte bij baby of kind?
De zesde ziekte is, net als de waterpokken, een kinderziekte. Deze onschuldige ziekte wordt veroorzaakt door het herpesvirus. Je baby of kind krijgt eerst hoge koorts en daarna rode vlekken en bultjes op zijn lichaam. De ziekte komt vooral voor bij kinderen tussen de zes maanden en drie jaar. Onder kinderen jonger dan twee jaar is het zelfs de meest voorkomende vlekjesziekte.
INCUBATIETIJD*: 5 tot 14 dagen
SYMPTOMEN: ineens hoge koorts, daarna rode vlekken
BESMETTELIJK: vanaf het moment dat je kind koorts heeft totdat alle vlekken zijn verdwenen
RISICO VOOR ZWANGEREN: nee
*De tijd die verstrijkt tussen de besmetting en de eerste symptomen.
Hoe lang duurt de zesde ziekte?
In de winter en het voorjaar loopt je kind de meeste kans om besmet te raken. De incubatietijd varieert tussen de 5 en 14 dagen en is gemiddeld 10 dagen. De ziekte is vervelend, maar niet ernstig. Binnen een week is je kind weer beter.
Hoe wordt de zesde ziekte veroorzaakt?
De zesde ziekte wordt veroorzaakt door het herpesvirus, type 6 en 7. Het virus zit in de keel van besmette mensen en wordt verspreid via druppeltjes in de lucht. Dat gebeurt bijvoorbeeld als iemand hoest, niest of praat. Als je de besmette deeltjes inademt, raak je besmet.
Lees ook: Waarom het herpesvirus gevaarlijk is voor baby’s.
Hoe herken je de zesde ziekte bij je baby?
De zesde ziekte begint meestal met plotseling hoog oplopende koorts (39,0–40,5 graden). Naast de koorts heeft je baby geen andere symptomen. De koorts kan 3 tot 5 dagen aanhouden en zakt daarna opeens weer weg. En nét op het moment dat je denkt dat je kind weer beter is, verschijnen de eerste kleine, bleekrode vlekken.
In het begin valt de uitslag niet op, maar daarna ontstaan er kleine vlekken op de romp. Daarna verschijnen ze op de nek en soms ook op de armen en benen van je kind. De uitslag jeukt niet en is een paar dagen later weer helemaal weg. Soms gaat de ziekte gepaard met een milde luchtweginfectie, een middenoorontsteking of gezwollen klieren in de hals.
Na de eerste infectie blijft het virus in het lichaam aanwezig en vermenigvuldigt het zich in de speekselklieren. Bij mensen met een zeer lage weerstand kan het virus opnieuw worden geactiveerd en koorts, huiduitslag of nierfalen veroorzaken.
Heeft je kind huiduitslag? Check deze handige vlekkenwijzer.
Symptomen van de zesde ziekte op een rij:
Hoogoplopende koorts
Huiduitslag: bleekrode vlekjes op de romp, nek en mogelijk armen en benen
Soms komen een milde luchtweginfectie, middenoorontsteking of gezwollen klieren in de hals voor
Dit kind met de zesde ziekte heeft last van rode vlekjes.
Meer vlekjesziekten: Welke vlekjesziekten zijn er en hoe zie je het verschil?
Is de zesde ziekte besmettelijk?
De zesde ziekte is niet erg besmettelijk. De ziekte wordt overgebracht via speeksel, ongeveer 10 dagen voordat je kind ziek wordt. Ook kan het virus worden overgedragen door bloedtransfusie, orgaandonatie of via de placenta. Vanaf het moment dat je kind koorts heeft totdat alle vlekjes zijn verdwenen, kan je kind anderen besmetten.
Hoelang de ziekte besmettelijk blijft, is niet zeker. Na infectie blijft het virus in het lichaam van je kind aanwezig, waardoor de ziekte mogelijk lange tijd besmettelijk blijft. Heeft je kind de zesde ziekte gehad? Dan kan hij ’m niet nog een keer krijgen. Hoe vaak de ziekte precies voorkomt, is niet duidelijk. Waarschijnlijk hebben de meeste kinderen onder de 2 jaar een infectie met het virus doorgemaakt.
Risico’s zesde ziekte tijdens de zwangerschap
De zesde ziekte is niet gevaarlijk tijdens de zwangerschap. Als je in de buurt bent geweest van een kind dat de zesde ziekte had, hoef je je geen zorgen te maken. Er is geen risico voor jou of je ongeboren baby.
Lees ook: Deze kinderziektes zijn wél gevaarlijk voor zwangere vrouwen.
Wanneer schakel je de huisarts in?
Als je kind de zesde ziekte heeft, hoef je in principe niet naar de huisarts. De ziekte gaat vanzelf over.
Bel wel de dokter als je kind jonger is dan drie maanden of als je kind steeds zieker wordt. Jij kent je kind het best, dus neem contact op met je huisarts als je het niet vertrouwt. Schakel de huisarts zeker in als je kind de zesde ziekte heeft en:
De koorts langer aanhoudt dan drie dagen.
Te weinig of niet drinkt.
Steeds moet overgeven.
Suf wordt.
Benauwd of heel snel gaat ademen.
Wat kun je tegen de zesde ziekte doen?
De zesde ziekte is een virusziekte. Als je kind besmet is, heeft hij geen behandeling of medicijnen nodig. De ziekte gaat vanzelf over. Als je kind hoge koorts heeft en zich daar ellendig door voelt, kun je eventueel paracetamol geven.
Kleed je kind niet te warm aan als hij koorts heeft, want hij moet zijn warmte kwijt kunnen. Laat hem veel drinken en doe het rustig aan. Als de koorts is gezakt en de vlekjes verschijnen, voelt je kind zich waarschijnlijk al wat beter. Het is niet nodig om de huisarts te bellen. Je kind is meestal binnen een week hersteld.
Met de zesde ziekte naar het kinderdagverblijf?
Het is niet duidelijk hoelang de zesde ziekte besmettelijk is. Als je kind zich verder goed voelt, kan hij naar het kinderdagverblijf of naar school gaan. De zesde ziekte is al besmettelijk voordat iemand klachten krijgt. Thuisblijven helpt niet om te voorkomen dat anderen ziek worden. Vertel aan de leidster of leerkracht als je kind de zesde ziekte heeft. Zij kunnen in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op de klachten van de zesde ziekte bij hun kind.
Valt de zesde ziekte binnen het Rijksvaccinatieprogramma?
Er is geen vaccin om de zesde ziekte te voorkomen. Je kunt wel zelf maatregelen nemen om de ziekte niet te krijgen, zoals:
Gebruik een papieren zakdoek als je moet hoesten of niezen. Als je die niet hebt, kun je in de plooi van je elleboog hoesten of niezen.
Gebruik de zakdoek maar één keer.
Was na het niezen of hoesten altijd je handen.
Je hoeft niet uit de buurt te blijven van mensen die hoesten of niezen, maar pasgeboren baby’s kun je beter wel uit hun buurt houden.
Leer kinderen ‘netjes’ te hoesten en te niezen.
Waarom de naam ‘de zesde ziekte’?
Er zijn verschillende vlekjesziekten en die werden vroeger aangegeven met een nummer. Dus: de mazelen (1), roodvonk (2), rodehond (3), ziekte van Filatov-Dukes (4, een variant van rodehond) en Erythema infectiosum (5, beter bekend als de vijfde ziekte).
Wat is het verschil tussen de zesde en de vijfde ziekte?
Het verschil tussen de zesde en de vijfde ziekte is heel duidelijk. De vijfde ziekte begint met felrode vlekjes op de wangen die op de huid liggen als een soort bultjes. Een dag later breiden de vlekjes zich uit naar de armen, benen en billen en weer een paar dagen later zit ook de romp vol uitslag. Bij de zesde ziekte heeft je kind eerst enkele dagen flinke koorts en daarna verschijnen de vlekjes op zijn romp.
Lees ook: De vijfde ziekte bij je kind herkennen
Bronnen: Thuisarts, RIVM
