Word abonnee

Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

eisprong

Alles over de eisprong

Als je zwanger wilt worden, is het handig om te weten hoe je menstruatiecyclus in elkaar zit én wanneer je een eisprong (ovulatie) hebt. Maar wat is een eisprong precies en hoe herken je een eisprong?

Wat is de eisprong?

De eisprong (ovulatie) is het moment dat er een rijpe eicel uit je eierstok vrijkomt. De eisprong vindt gemiddeld veertien dagen voor de volgende menstruatie begint plaats. Per menstruatiecyclus komt er in één van de eierstokken een eicel tot rijping die vervolgens ‘springt’. Na de eisprong daalt deze eicel via de eileider af naar de baarmoeder. Onderweg kan de eicel worden bevrucht door een zaadcel (sperma). Als dat gebeurt, gaat de bevruchte eicel zich innestelen in het baarmoederslijmvlies. Wordt de eicel niet bevrucht, dan stoot je lichaam hem af en begint de menstruatie. Hier lees je alles over de bevruchting (conceptie): eicel en zaadcel

Advertentie

Lees meer: Menstruatiecyclus: begrijpen en berekenen

menstruatiecyclus

Hormonen

Het hormoon dat zorgt voor de rijping van dat ene eitje per cyclus, heet het Follikel Stimulerend Hormoon (FSH). Dit hormoon wordt gemaakt door de hypofyse (een klier in de hersenen) en zorgt voor het uitrijpen van follikels. Follikels zijn een soort blaasjes gevuld met vloeistof. Hierin kunnen de eicellen rijpen. Ze worden ook wel eiblaasjes genoemd. De groeiende en rijpende follikel maakt vervolgens het hormoon oestrogeen aan. Oestrogeen zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies dikker wordt.

Je lichaam laat één follikel* uitrijpen en groeien. Dit wordt ook wel de dominante follikel genoemd. Deze follikel maakt steeds meer oestrogeen aan naarmate hij rijper wordt. Dit is een signaal voor je hypofyse om minder FSH te maken en de productie van het Luteïniserend Hormoon (LH) op te voeren. Zo ontstaat de LH-piek. Deze piek zorgt ervoor dat het eitje de laatste rijping doormaakt en vervolgens tot een eisprong komt.

*Soms barsten er twee follikels open. Als deze twee eicellen allebei worden bevrucht, kan er een twee-eiige tweeling ontstaan. Lees meer: Zwanger van een tweeling.

Vruchtbare dagen berekenen

Als je zwanger wilt worden is handig om te weten wanneer je vruchtbaar bent. Het verschilt per vrouw wanneer de eisprong precies plaatsvindt. Meestal vindt de eisprong tussen de 11 en 14 dagen voor de menstruatie plaats. Bij een gemiddelde menstruatiecyclus van 28 dagen is de eisprong vaak rond dag 14 van de cyclus. Je telt namelijk vanaf de eerste dag van je menstruatie. Als je een cyclus van 26 dagen hebt, reken dan de eisprong op dag 12. Misschien heb jij een cyclus van 30 dagen. Dan vindt de eisprong op dag 16 plaats, enzovoort.

Op de dag dat je menstruatie begint, begint je menstruatiecyclus (= dag 1). De cyclus duurt tot de eerste dag van je volgende menstruatie. De cyclus verloopt in twee fasen. De eerste fase is de periode vóór de eisprong en de tweede fase is de periode ná de eisprong.

Dag voor/na ovulatie Vruchtbaarheid
6 dagen voor de ovulatie Bevruchting zeer onwaarschijnlijk
5 dagen voor de ovulatie Laag vruchtbaar
4 dagen voor de ovulatie Beetje vruchtbaar
3 dagen voor de ovulatie Beetje vruchtbaar
2 dagen voor de ovulatie Meest vruchtbaar
1 dag voor de ovulatie Meest vruchtbaar
Dag van de ovulatie Meest vruchtbaar
1 dag na de ovulatie Alleen de eerste uren vruchtbaar
2 dagen na de ovulatie Geen kans op bevruchting

Hoe herken ik een eisprong?

Je vruchtbare dagen kun je berekenen aan de hand van je menstruatiecyclus. Je kunt je eisprong ook herkennen aan de volgende tekenen:

  1. Ovulatiepijn
    Sommige vrouwen weten precies wanneer ze een eisprong hebben, doordat ze dit voelen. Ze hebben rond hun eisprong last van ovulatiepijn. Dit is een duidelijk aanwijsbare pijn (een soort kramp) links of rechts in de onderbuik. De pijn komt door de spanning in de follikel en de eierstok en het vrijkomen van de follikelvloeistof. Hier lees je meer over ovulatiepijn: kun je de eisprong voelen?
  2. Cervixslijm
    Als de eisprong nadert, verandert je vaginale afscheiding. Door de toe- en afname van het hormoon oestrogeen verandert de afscheiding van kleur en samenstelling. Van troebel naar transparant, van stug naar soepel en van vloeibaar naar plakkerig. Hierdoor is de baarmoeder op bepaalde dagen afgesloten, terwijl het slijm er op vruchtbare dagen voor zorgt dat zaadcellen een makkelijke doorgang hebben. Het cervixslijm verandert in drie fasen: voor, rond en na de eisprong. Als je weet waar je op moet letten, kun je aan de hand van het cervixslijm bepalen of je vruchtbaar bent of niet. Lees hier alles over deze Billings ovulatiemethode.
  3. Stijging lichaamstemperatuur
    Ongeveer 12 tot 24 uur na je eisprong stijgt je lichaamstemperatuur met 0,3 tot 0,5 graden. Door elke dag je temperatuur op hetzelfde tijdstip te meten, kun je zien wanneer je eisprong heeft plaatsgevonden. Deze methode is niet zo handig, omdat je pas achteraf weet wanneer je eisprong was. Het kan je wel helpen om uit de rekenen wanneer jouw eisprong gemiddeld plaatsvindt.
  4. Een ovulatietest
    Met behulp van een ovulatietest kun je exact bepalen wanneer je vruchtbare dagen zijn. Het gehalte LH-hormoon stijgt ongeveer 36 uur voor de eisprong. Een ovulatietest meet het LH-gehalte in je urine of speeksel en geeft aan wanneer jouw LH-gehalte piekt. Op het moment dat je een LH-piek meet, zo’n een à twee dagen voor je eisprong, ben je op je vruchtbaarst.Hier lees je meer over de ovulatietest

Zwanger worden

De dagen voor je ovulatie en op de dag zelf ben je het vruchtbaarst. Wil je graag zwanger worden, dan zijn dit dé dagen om te vrijen. Zaadcellen kunnen namelijk meerdere dagen in je lichaam leven, gemiddeld drie tot vijf dagen. Je hoeft dus niet precies op het moment van de eisprong of elke dag te vrijen, al mag het natuurlijk wel. Als je één tot twee dagen voor je eisprong vrijt, heb je de meeste kans op een bevruchting. Dan zijn de zaadcellen al in de eileider aanwezig op het moment dat de eisprong plaatsvindt.

Als het voor jullie lastig is om regelmatig te vrijen, bijvoorbeeld door jullie werk of andere omstandigheden, kun je het beste gebruik maken van ovulatietesten. Let er dan wel op dat je minstens één keer seks hebt op de dag dat de test positief is en de dag daarna.

Lees meer: Sneller zwanger met een ovulatie app

Bevruchting

De bevruchting of conceptie

Je kunt alleen zwanger (bevrucht) raken tijdens de vruchtbare periode van je cyclus. Als je partner klaarkomt, komen er tijdens de zaadlozing miljoenen zaadcellen in je vagina terecht. Veel zaadcellen sterven al snel af. Alleen de sterkste en snelste zaadjes zwemmen via de baarmoedermond door de baarmoeder richting de eileiders. Daar zal maar één zaadcel de eicel kunnen doorboren. Vervolgens smelten deze twee cellen samen tot één nieuwe cel. Dit heet de bevruchting of conceptie. Zaadcellen die al in de buurt zijn op het moment van de eisprong, hebben de meeste kans op het bevruchten van de eicel.

Tip: Zo verbeter je de kwaliteit van sperma

Per maand heb je maar 20% kans dat je zwanger wordt. Gelukkig is de opgetelde kans op zwangerschap in een jaar ongeveer 80%.

Dat de conceptie is gelukt, wil overigens niet zeggen dat je zwanger bent. Tijdens de innesteling kan er iets misgaan en wordt de bevruchte eicel afgestoten: je wordt ongesteld.

Lees ook: Het verschil tussen een innestelingsbloeding en menstruatie

Problemen met de eisprong

Niet alle vrouwen hebben elke maand een eisprong. De kans op een eisprong kan minder zijn:

  • door stress
  • door topsport
  • door zwaar werk
  • als je snel veel afvalt
  • als je te weinig weegt
  • als je overgewicht hebt

Heb jij een (zeer) onregelmatige menstruatiecyclus? En heb je daardoor soms geen of helemaal geen eisprong? Neem dan contact op met je huisarts. Als het nodig is, kun je worden doorverwezen naar een gynaecoloog om uit te zoeken of er een eisprong plaatsvindt. Tip: je kunt Clomid slikken voor een betere eisprong

Lees meer: Tips en advies als je zwanger wil worden

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: GezondheidspleinDe verloskundige

Video: Van bevruchting tot baby mooi in beeld gebracht

Simone Broer

Gynaecoloog

Simone Broer is gynaecoloog in het Universitair Medisch Centrum in Utrecht. Ze houdt zich vooral bezig met vruchtbaarheid en ziektes en aandoeningen die je vruchtbaarheid beïnvloeden, zoals hormoonstoornissen, cystes of verklevingen. Simone heeft veel onderzoek gedaan naar het meten van vrouwelijke vruchtbaarheid.