Rebozo (massagedoek) tijdens zwangerschap en bevalling

Een rebozo is een massagedoek die overgewaaid is uit Mexico en Guatemala. Met deze geweven doek kun je allerlei massagetechnieken doen om bijvoorbeeld bekkenklachten en weeënpijn te verlichten. Of gewoon om lekker te ontspannen.

Wat is een rebozo?

Rebozo is Spaans voor doek of sjaal. Het is een langwerpige omslagdoek van geweven katoen, die je als buikband of draagdoek voor je baby kunt gebruiken, maar ook als ‘massagedoek’. Op het platteland in Mexico en Guatemala worden zwangere vrouwen hiermee traditioneel behandeld tijdens controles bij de vroedvrouw, en ook bij bevallingen wordt de doek op allerlei manieren ingezet. Omdat de technieken vrij simpel zijn en goed werken, wordt de rebozo ook in de rest van de wereld steeds bekender. Veel doula’s, zwangerschapsdocenten en ook sommige verloskundigen werken inmiddels met rebozo-technieken.

Masseren met de rebozo

Dit is uiteraard een heel andere manier van masseren dan wat je met je handen doet, maar het effect kan hetzelfde zijn: het ontspant de spieren en het bindweefsel. Dit gebeurt bijvoorbeeld door de doek om verschillende delen van het lichaam te vouwen en die ritmisch te schudden, wiegen of schommelen. Dit kan in allerlei houdingen, zoals staand, zittend, liggend of op handen en knieën. Het deel van je lichaam dat in de doek ‘hangt’ kun je helemaal loslaten en het ondersteunde wiegen of schommelen zorgt voor een diepe ontspanning.

Massage met rebozo doek zittend op een stoel. Fotocredit: Rebozo.nl

Tijdens de zwangerschap

Zwangere vrouwen vinden het vaak een verademing als een ander hun zware buik even voor ze draagt, door hem voorzichtig een stukje op te tillen in de rebozo. De massagetechnieken met de rebozo kunnen helpen bij bekkenklachten, rugpijn en harde buiken. De spieren worden hierbij voorzichtig losgemaakt door het schudden en wiegen met de doek. Een complete lichaamsmassage kan ook: er liggen dan meerdere doeken op een rij waar de vrouw op mag gaan liggen, waarna telkens een deel van haar lichaam wordt gewiegd en ingepakt. Dit ontspant fysiek, maar veel vrouwen vinden het ook mentaal rustgevend om zich letterlijk even helemaal over te geven, te laten dragen en omhuld te zijn. Voor niet-zwangere vrouwen, mannen en kinderen is dit trouwens ook heel fijn.

Voor en tijdens de bevalling

Rebozo-massage ontspant de lage rug, het bekken en de bekkenbodemspieren en kan hierdoor tijdens de bevalling een ontspannen gevoel geven en weeënpijn verlichten. Ook kan het ervoor zorgen dat de ontsluiting soepeler gaat. Het ontspannen gevoel kan het bovendien makkelijker maken om je over te geven aan de weeën en de weeën effectiever maken. Er zijn ook speciale technieken om baby’s die niet in de ideale positie liggen voor de geboorte een beetje bij te draaien. Bij baby’s in stuitligging vergroot dit de kans dat ze met hun hoofd naar beneden gaan liggen, mits je er op tijd mee begint. Doordat de buik en de banden waarmee de baarmoeder aan het bekken vastzit ontspannen en soepeler worden, ontstaat er meer bewegingsruimte voor de baby. Een andere methode om een baby in stuitligging te helpen draaien is moxa-therapie. Lees hier alles over moxa, dat als je er op tijd mee begint een slagingskans van zo’n zeventig procent heeft.

Massage van de onderrug om de weeënpijn te verlichten. Fotocredit: Rebozo.nl

Na de bevalling

Na de bevalling kan de rebozo worden gebruikt bij een ‘sluitingsritueel’, waarbij de moeder door twee personen van top tot teen stevig in rebozo’s wordt gewikkeld. Vaak in combinatie met een kruidenbad en massagetechnieken. De moeder krijgt tijdens dit ritueel alle aandacht en ruimte om haar ervaringen tijdens de bevalling te vertellen en de massage ontspant diep, geeft een geborgen gevoel en helpt bij het herstel. Ook kan het een fijne manier zijn om de fase van zwanger zijn en bevallen – de eerste keer dat je je kind ‘loslaat’, waarna je lichaam weer van jou alleen is – af te ronden.

Waar kun je terecht?

Hoewel het gebruik van de rebozo steeds bekender wordt in Nederland, is het vaak nog even zoeken naar iemand die ervaring heeft met de massagedoek. Wil je er meer over weten of de massagetechnieken leren: veel doula’s maken gebruik van rebozo-technieken, sommige zwangerschaps(yoga)docenten leren je wat technieken in hun cursus en hier en daar werken verloskundigen ermee.

Als je googelt op ‘workshop rebozo’ of ‘rebozo-massage’ vind je hopelijk ook iemand in jouw buurt bij wie je terecht kunt voor een massage of les. Vraag wel altijd na of diegene ervoor is opgeleid via Rebozo.nl of een erkende doula- of massageopleiding.

Techniek voor ontspanning van de rug

Nog geen idee wat je je moet voorstellen bij een massage met een doek? Deze simpele techniek kun je zelf eens uitproberen tijdens je zwangerschap met een grote, langwerpige omslagdoek met weinig rek. Het ontspant, kan rugpijn verlichten, maar kan ook helpen bij het opvangen van weeën.

  1. Ga halverwege de zitting van een stoel zitten, zodat je ruimte hebt om wat naar achteren te leunen, maar niet makkelijk van de stoel af kunt schuiven.
  2. Je partner gaat voor je staan, met zijn voeten een eindje uit elkaar zodat hij stevig staat.
  3. Je partner vouwt de doek in de breedte dubbel om te kijken waar het midden is. Dan legt hij het midden langs jouw ruggengraat en vouwt de doek helemaal om je rug en schouders, zodat je van je nek tot je billen omhuld bent.
  4. Je partner pakt de uiteinden van de doek vast en slaat ze een keer om zijn polsen. Nu kun jij voorzichtig naar achteren leunen tot je ontspannen in de doek hangt. Je partner moet waarschijnlijk ook iets naar achteren leunen om in evenwicht te blijven.
  5. Je partner trekt nu beurtelings aan het linker- en rechteruiteinde van de doek om je zachtjes te wiegen. Werk voorzichtig en neem even de tijd om je helemaal over te geven en te voelen welk ritme het meest ontspant.
  6. Laat je partner het aangeven als hij wil stoppen, zodat je rustig rechtop kunt gaan zitten. Laat de doek nooit zomaar los. Het comfort van de partner is ook belangrijk: rechte rug, rechte armen, schouders laag en sta stevig, maar ontspannen.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.