Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

zwanger en stoppen met roken

Zwanger en stoppen met roken

Roken tijdens je zwangerschap is niet alleen slecht voor jouw gezondheid, maar óók voor de gezondheid van je ongeboren baby. Wat zijn de risico’s voor je baby als je zwanger bent en rookt? En welke tips zijn er als je zwanger bent en wil stoppen met roken.

Cijfers over roken

In 2018 rookte 15% van alle vrouwen vóór de zwangerschap, 7% op enig moment tijdens de zwangerschap en 3,5% de hele zwangerschap. Dat blijkt uit cijfers van het Trimbos-instituut. Hoogopgeleide vrouwen blijven minder vaak de hele zwangerschap roken (0,6%) dan vrouwen met een laag (11%) of middelbaar opleidingsniveau (5%).

Advertentie

Roken en kinderwens

Rook je en heb je een kinderwens? Dan is het belangrijk dat je stopt met roken. Roken maakt vrouwen minder vruchtbaar en hierdoor kan het langer duren voordat je zwanger bent. Dit komt door de schadelijke stoffen in tabaksrook, zoals nicotine. Nicotine zorgt ervoor dat eicellen kleiner blijven of verloren gaan. Ook voor mannen geldt: stop met roken als jij en je partner een kinderwens hebben. Roken is namelijk ook niet goed voor de kwaliteit van het sperma.

Lees meer: Zo weet je of je lichaam klaar is voor een zwangerschap

Roken tijdens de zwangerschap

In sigaretten zitten veel schadelijke stoffen, zoals koolmonoxide, nicotine en metalen. Deze stoffen kunnen zorgen voor beschadigde longen, hartklachten en een slechte conditie. Daarnaast vergroten de schadelijke stoffen het risico op kanker.

Tijdens je zwangerschap zijn de organen van je baby volop in ontwikkeling. Die organen kunnen de schadelijke stoffen nog niet afbreken, waardoor ze langer in het bloed blijven zitten en meer schade kunnen aanrichten. Dit kunnen de gevolgen zijn als jij tijdens de zwangerschap blijft roken:

  • Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: sigarettenrook zorgt ervoor dat een eicel zich langzamer door de eileider verplaatst. Dit kan voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zorgen.
  • Vroeggeboorte: rokende vrouwen hebben meer kans dat hun baby te vroeg wordt geboren (voor 37 weken zwangerschap). Afhankelijk van het aantal weken zwangerschap waarbij een baby wordt geboren is er een groter risico op complicaties en gezondheidsproblemen.
  • Verminderde groei: rook je tijdens je zwangerschap? Dan vermindert dat de doorstroming van de placenta en kan je baby minder goed groeien. Je baby kan hierdoor geboren worden met een (te) laag geboortegewicht. Dit maakt je baby kwetsbaar en het vergroot de kans op complicaties.
  • Minder goede ontwikkeling van organen: de longen van je baby kunnen zich minder goed ontwikkelen. Ook kunnen het hartje en de bloedvaten van je baby zwakker zijn.
  • Aangeboren afwijkingen: voorbeelden hiervan zijn een schisis (hazenlip), klompvoetje, oogafwijkingen of een scheur in de buikwand.
  • Baby verslaafd aan nicotine: je baby kan ook aan nicotine verslaafd raken als jij tijdens de zwangerschap rookt. Na de geboorte kan je baby hierdoor erg onrustig zijn en/of veel huilen.
  • Het te vroeg loslaten van de placenta: via de placenta krijgt je baby zijn voeding en zuurstof binnen. Normaal gesproken laat de placenta na de geboorte vanzelf los. Roken vergroot de kans dat de placenta al tijdens de zwangerschap loslaat. Je baby krijgt dan geen voeding en zuurstof meer. Hierdoor kunnen zijn hersenen beschadigd raken of kan je baby overlijden.
  • Een voorliggende placenta: een voorliggende placenta betekent dat de placenta (gedeeltelijk) voor de uitgang van de baarmoeder Je kunt daardoor bloedingen krijgen. Vrouwen met een voorliggende placenta moeten vaker bevallen via een keizersnede.
  • Het breken van de vliezen vóór 37 weken zwangerschap: je baby zit in vliezen gevuld met vruchtwater in de baarmoeder. Als de vliezen breken, beschermen ze de baarmoeder en de baby niet meer voor invloeden van buitenaf, zoals bacteriën die infecties kunnen veroorzaken. De kans op een infectie neemt daardoor toe. Ook kan het breken van de vliezen weeën op gang brengen, wat kan leiden tot een vroeggeboorte.
  • Wiegendood: roken tijdens de zwangerschap vergroot ná de geboorte de kans op wiegendood, tot drie keer. Een baby overlijdt dan plotseling in de slaap.
  • Miskraam: door de tabaksrook is je baby vatbaarder voor infecties en ziektes. Ook vernauwen de bloedvaten door het roken. Zuurstof en voedingsstoffen komen dan moeilijker bij je baby terecht en dat geeft een grotere kans op een miskraam.
  • Problemen op de langere termijn: sommige gevolgen van roken tijdens de zwangerschap merk je pas na de geboorte. Volgens onderzoekers kan roken tijdens de zwangerschap de kans op problemen op latere leeftijd vergroten. Je kind krijgt dan bijvoorbeeld last van overgewicht, een hoge bloeddruk of problemen met hart- en bloedvaten. Ook kan een kind op latere leeftijd ADHD of gedragsproblemen krijgen en is de kans groter dat je kind zelf gaat roken.

Er gebeurt tijdens je zwangerschap van alles in je lichaam. Een gezonde levensstijl is voor jou belangrijk en voor je baby. Denk aan gezonde en gevarieerde voeding, sporten en het voorkomen van stress. Hier lees je meer over jouw gezondheid en zwangerschap.

In welke periode van de zwangerschap is roken schadelijk?

Tijdens je hele zwangerschap is het schadelijk om te roken. Dit geldt dus ook voor de eerste periode van je zwangerschap, omdat dan de organen van je baby worden gevormd. Tabaksrook kan dit proces verstoren. In het laatste trimester van je zwangerschap groeit je baby het hardst. Als je dan rookt, groeit je baby minder goed.

Niet stoppen, maar minder roken?

Sommige zwangere vrouwen stoppen niet met roken, maar gaan minder roken. Bijvoorbeeld ‘nog maar’ een paar sigaretten per dag. Weet dat elke sigaret schadelijk is voor de gezondheid van je ongeboren baby én van jou. Uit onderzoek blijkt dat je baby minder risico’s loopt als je helemaal stopt met roken. Van minder roken is dat niet bekend. Uiteindelijk blijkt het in de praktijk heel moeilijk te zijn om tijdelijk minder te roken. Je lichaam ontwent de nicotine immers niet, waardoor de behoefte om te roken blijft en je makkelijker toch weer meer gaat roken. Je kunt dan ook het beste helemaal stoppen met roken tijdens je zwangerschap.

Misschien heb je wel eens van het argument gehoord dat roken ‘beter’ voor je is dan de stress die je ervaart als je stopt met roken. Dat is een misverstand. In deze video van het Trimbos-instituut zie je de vijf meest voorkomende misverstanden over roken:

Video: 5 misverstanden over roken zwangerschap

Ook meeroken is schadelijk

Misschien rook je zelf niet of ben je tijdelijk gestopt met roken vanwege je zwangerschap. Ook meeroken (passief roken) is schadelijk voor jouw gezondheid én die van je ongeboren baby. Bij meeroken adem je de tabaksrook in uit de omgeving. In Nederland overlijden jaarlijks duizenden mensen door hartaandoeningen en enkele honderden door longkanker als gevolg van meeroken. Ter vergelijking: in het verkeer vallen jaarlijks zo’n 650 doden.

Rookt je partner? Vraag hem of haar om daarmee te stoppen (eventueel met hulp van de huisarts) of om sowieso niet binnen en niet in jouw buurt te roken.

Mag je tijdens je zwangerschap wel een e-sigaret roken?

Een e-sigaret is een elektrische sigaret. De sigaret werkt op een batterij en er zit vloeistof in. Deze vloeistof wordt verdampt en inhaleer je, dit wordt ook wel ‘vapen’ genoemd. In de vloeistof zitten schadelijke stoffen, zoals propyleenglycol en/of glycerol en vaak nicotine. Je kunt zelf bepalen wat de nicotinesterkte is van je e-sigaret. De vloeistof is verkrijgbaar in allerlei smaken, zoals menthol of fruit. Er zit dus geen tabak in, zoals in de gewone sigaret.

Er is nog weinig bekend over het gebruik van de e-sigaret en zwangere vrouwen. Wel hebben onderzoekers bij ratten en muizen gezien dat de nicotine de ontwikkeling van een babyrat kan beïnvloeden. Zo ontdekten de onderzoekers dat nicotine in een e-sigaret net zoveel schade aanricht als een gewone sigaret aan de longen, het immuunsysteem en het hart.

Ook al is er nog weinig bekend over de gezondheidseffecten van de e-sigaret bij mensen, het wordt afgeraden om tijdens je zwangerschap een e-sigaret te roken.

Roken na de bevalling

Misschien heb je na je bevalling helemaal geen behoefte meer om te roken, maar er zijn ook vrouwen die graag weer een sigaret opsteken. Rook in elk geval nooit in de buurt van je baby. Een baby die meerookt, heeft een verhoogd risico op:

Om te voorkomen dat je baby meerookt kun je buiten roken, (kraam)bezoek vragen om buiten te roken en ook de auto rookvrij houden.

Tips om te stoppen met roken

Ook al weet je dat roken gevaarlijk is voor jouw gezondheid en die van je baby, het kan toch moeilijk zijn om te stoppen. Onthoud dat stoppen met roken veel voordelen heeft. Als je stopt, kan je baby beter groeien. Nicotine en koolmonoxide zijn na een paar dagen al helemaal uit je lichaam verdwenen. Je baby krijgt meer zuurstof en voeding en je krijgt zelf ook meer lucht. Je merkt na een paar weken al dat je je fitter voelt en dat je een betere conditie hebt. Dat komt straks goed van pas tijdens de bevalling. Bovendien bespaar je veel geld en dat kun je weer uitgeven aan de spullen op je baby uitzetlijst.

  1. Denk goed na waarom je wilt stoppen: stoppen met roken lukt beter als je weet waarvoor je het doet. Je stopt niet alleen voor jezelf, maar ook voor de gezondheid van je baby.
  2. Stop samen met je partner: het is makkelijker om te stoppen met roken als je partner ook stopt. Op die manier kun je elkaar steunen en kom je niet in de verleiding om toch die ene sigaret op te steken.
  3. Kies een stopdag: bepaal een datum waarop je stopt met roken. Het liefst tussen nu en twee weken, zodat je het stoppen niet uitstelt.
  4. Gebruik geen nicotinepleisters: in nicotinepleisters zit ook nicotine en dat is schadelijk voor je baby. Bovendien blijf je door de nicotine langer verslaafd en val je gemakkelijk terug in je oude gewoonte.
  5. Zoek afleiding: stoppen met roken gaat gepaard met moeilijke momenten. Als je merkt dat je zin krijgt in een sigaret, zoek dan afleiding. Kijk een serie, neem een bad of bel iemand op.
  6. Vraag om steun in je omgeving: vraag niet alleen je partner, maar ook vrienden, vriendinnen en familie om geen sigaretten op te steken waar je bij bent. Zo kunnen zij jou helpen het vol te houden en dat doen ze ook voor je baby.
  7. Beloon jezelf: heb je al een paar dagen niet gerookt? Koop iets leuks voor jezelf of kies iets voor je baby.

Hulp bij het stoppen met roken

Heb je meerdere keren zelf geprobeerd om te stoppen met roken, maar lukt het je niet? Vraag dan om hulp van je verloskundige, gynaecoloog of huisarts. Als het nodig is, kun je worden doorverwezen naar een coach of andere hulpverlener.

Lees meer: Dit zijn de risico’s van alcoholgebruik tijdens zwangerschap

Bronnen: Trimbos InstituutThuisartsIkstopnu.nl