longontsteking baby

Longontsteking bij baby's

Een longontsteking is een infectieziekte in de longen. Het kan beginnen als een verkoudheid en wordt veroorzaakt door zowel een bacterie of virus. Ook baby’s kunnen longontsteking krijgen.

Zowel volwassen als kinderen en baby’s kunnen longontsteking krijgen en dit kan allerlei oorzaken hebben. Vaak is een longontsteking niet ernstig, maar ga met een kind met symptomen wel even langs de huisarts.

Wat is een longontsteking

Een longontsteking, ook wel pneumonie genoemd, is een ontsteking van de longblaasjes en wordt vaak door een infectie veroorzaakt. Als je inademt, gaat de zuurstof via de luchtpijp naar de kleinere vertakkingen en de longblaasjes. Die zijn een beetje vergelijkbaar met trosjes druiven aan een tak. Bij die longblaasjes – de druiven – neemt het lichaam de zuurstof op. Maar bij een longontsteking zijn kleine vertakkingen en deze blaasjes ontstoken. Daardoor kan je kind minder goed ademhalen en benauwd zijn. Het kan ernstig zijn als beide longen aangedaan zijn.

Oorzaak longontsteking

Bij volwassenen wordt een ontsteking in de longen vaak veroorzaakt door de pneumokok-bacterie. Maar het kan ook door andere bacteriën of een virus veroorzaakt worden. Vaak is het een gevolg van een simpele griep of verkoudheid. De ontsteking ontstaat dan als een complicatie bij een virusinfectie van de bovenste luchtwegen. De kans hierop is het grootst bij kinderen jonger dan een jaar, doordat het immuunsysteem op deze leeftijd nog volop in ontwikkeling is. 

Heeft je kind door een afweerstoornis een verminderde weerstand, of heeft hij maagzuurremmers nodig, dan is de kans op een longontsteking groter. Ook het inademen van rook of in een omgeving zijn waar wordt gerookt, vergroot de kans. Je krijgt geen longontsteking of verkoudheid door kou, dat is een misverstand.

Symptomen

Van een longontsteking kunnen kinderen behoorlijk ziek zijn. De belangrijkste symptomen zijn hoesten, een snelle ademhaling en koorts. De symptomen verschillen per kind; niet elk kind zal alle symptomen hebben. 

Veelvoorkomende symptomen zijn: 

  • benauwd zijn of kortademig
  • een snelle en oppervlakkige ademhaling
  • ophoesten van slijm, soms met wat bloed
  • vermoeidheid
  • koorts
  • rillen en klappertanden
  • minder actief dan normaal
  • slecht drinken
  • overgeven

Typische symptomen bij kinderen zijn neusvleugel-ademen, waarbij de neusvleugels gespreid worden tijdens de inademing om meer zuurstof in de longen te krijgen. Ook kan het zijn dat je kind een snellere hartslag heeft, keel- of oorpijn en een pijn in de borststreek wat kinderen vaak aangeven als buikpijn. Daarnaast kan je kind koortsstuipen krijgen, dit is een epileptische aanval veroorzaakt door koorts.

Een ontsteking aan de longen kan mild verlopen, maar ook ernstig zijn. Je kind kan dan ineens erg ziek worden, met koorts hoger dan 39 graden en een snelle of steunende ademhaling. 

Video: Dit moet je doen als je kind een koortsstuip heeft.

Is het besmettelijk

Het is meestal niet erg besmettelijk. Is de oorzaak een virus, dan vindt besmetting vaak plaats via de handen. Was regelmatig je handen en zorg dus dat iedereen die met je kind in aanraking komt, goed de handen wast om verspreiding te voorkomen.

Longontsteking bij baby’s

Dit is vaak het gevolg van de bacteriën die bij een andere ziekte of kwaaltje vrijgekomen zijn. Bijvoorbeeld bij een griepkoorts of zelfs verkoudheid. De weerstand van je baby is op dat moment lager dan normaal. Hierdoor kunnen de bacteriën zich nestelen in de longen en daar de longblaasjes ontsteken. Je baby ademt slechter, wat grote gevolgen kan hebben. Baby’s zijn nog erg vatbaar voor bacteriën en ziekten omdat ze nog geen goed immuunsysteem hebben opgebouwd. Het is belangrijk dat je het op tijd ontdekt. Je baby kan flink ziek worden, vooral van de verhoging die de ontsteking met zich meebrengt. In het allerergste geval kan je baby overlijden aan een longontsteking.

Longontsteking bij volwassenen

Bij volwassenen zijn de bekendste risicofactoren voor het krijgen van een longontsteking roken, overmatig alcoholgebruik en ondervoeding.

Wanneer naar de huisarts

Vermoed je dat je kind een longontsteking heeft of vertoont hij een of meerdere van deze symptomen? Bel dan altijd de huisarts. Deze kan naar de longen van je kind luisteren en kort lichamelijk onderzoek doen. Meestal is verder onderzoek, zoals een longfoto maken of bloed afnemen, niet nodig. Stelt de huisarts vast dat het om een longontsteking gaat, dan krijg je doorgaans antibioticapillen mee.

In ernstige gevallen wordt een kind opgenomen in het ziekenhuis en krijgt hij de antibiotica via een infuus, in een hogere dosis. 

Antibiotica helpen alleen tegen bacteriën. Is de oorzaak een virus, dan kan de huisarts weinig doen. Wanneer niet duidelijk is wat precies de oorzaak is, krijg je vaak uit voorzorg antibiotica mee.

Wat kun je tegen een longontsteking doen

Borstvoeding is een beschermende factor tegen onder andere longontsteking, zo blijkt uit onderzoek. Door de antistoffen die het kind binnenkrijgt via de moedermelk wordt de baby minder ziek. Het blijkt dat ongeveer tachtig procent van de cellen in moedermelk uit zogenaamde macrofagen bestaat. Dit zijn cellen die bacteriën, schimmels en virussen bestrijden en doden.

Als je kind al een longontsteking heeft, kun je het hoesten en de daarbij komende keel- en spierpijn verzachten. De huisarts kan hier antibiotica geven. Ook kun je zelf een hoestdrankje geven, waardoor je kind soms ook beter gaat slapen. 

Als je kind erg ziek is, eet en drinkt hij minder. Belangrijk is dat hij voldoende vocht binnenkrijgt, want uitdroging is gevaarlijk voor jonge kinderen. Biedt regelmatig drinken aan. Je kunt ook denken aan knijpzakjes of dunne pap.

Door het ziek zijn kan je kind erg moe zijn. Geef hem voldoende rust, breng hem naar bed als hij moe is of leg hem bij je in de buurt op de bank. 

Rook irriteert de longen, zeker wanneer je kind een longontsteking heeft. Vermijd dat hij in contact komt met rook, daar kan hij extra benauwd door worden.

Vaccin tegen longontsteking

Er zijn verschillende vaccins die bij kunnen dragen aan het voorkomen van een ontsteking aan de longblaasjes. De jaarlijkse griepprik is daar een van, omdat griep een veelvoorkomende oorzaak van longontsteking is. Kinderen jonger dan vijf jaar worden gevaccineerd tegen pneumokokken-pneunomie, deze vorm van bacteriële pneunomie is ook een veroorzaker. Andere vaccins tegen infecties door bacteriën en virussen die longontsteking kunnen veroorzaken zijn kinkhoest, waterpokken en mazelen.

Wat kun je verder doen?

Regelmatig je handen wassen, vooral nadat je je neus hebt gesnoten, als je naar het toilet bent geweest of een luier hebt verschoond. Daarnaast beschadigt roken het vermogen van je longen om infecties te bestrijden en is het inademen of in de buurt zijn van rook niet goed voor de longen van je kind.