longontsteking baby

Longontsteking bij baby's

Een longontsteking is een infectieziekte in de longen. Het kan beginnen als een verkoudheid en wordt veroorzaakt door zowel bacteriën als virussen. Longontsteking komt veel voor bij kinderen tot negen jaar, maar vooral bij baby’s, omdat hun afweer nog in ontwikkeling is.

Zowel volwassen als kinderen en baby’s kunnen longontsteking krijgen en dit kan allerlei oorzaken hebben. Vaak is een longontsteking niet ernstig, maar ga met een kind met symptomen wel even langs de huisarts.

Advertentie

Wat is een longontsteking?

Een longontsteking, ook wel pneumonie genoemd, is een ontsteking van de longblaasjes. In Nederland krijgen jaarlijks zeker 25.000 kinderen tussen nul en negen jaar een longontsteking. Het wordt door een virus of bacterie veroorzaakt en kan het gevolg zijn van een verkoudheid of griep.

Als je inademt, gaat zuurstof via de luchtpijp naar de kleinere vertakkingen van de longen en de longblaasjes. Die zijn een beetje vergelijkbaar met trosjes druiven aan een tak. Bij die longblaasjes – de druiven – neemt het lichaam de zuurstof op. Maar bij een longontsteking zijn de kleine vertakkingen en de longblaasjes ontstoken. Het lichaam probeert de oorzaak van die ontsteking op te ruimen, waarbij dik slijm ontstaat dat moeilijk op te hoesten is. Door de ontsteking en het slijm kan je kind minder goed ademhalen en benauwd zijn.

Tips: dit kun je doen als je baby verkouden is.

Mogelijke oorzaken longontsteking

Bij volwassenen wordt een ontsteking in de longen vaak veroorzaakt door de pneumokok-bacterie. Maar het kan ook door andere bacteriën of een virus veroorzaakt worden. Vaak is het een gevolg van een griep of verkoudheid. De ontsteking ontstaat dan als een complicatie bij een virusinfectie van de bovenste luchtwegen. De kans hierop is het grootst bij kinderen jonger dan een jaar, doordat het immuunsysteem op deze leeftijd nog volop in ontwikkeling is. Bij kinderen komt een longontsteking ook vaak voor als het gevolg van het RS-virus.

Lees ook: 10 dingen die je moet weten over het RS-virus

Symptomen

Heeft je kind door een afweerstoornis een verminderde weerstand, of heeft hij maagzuurremmers nodig, dan is de kans op een longontsteking groter. Ook het inademen van rook of in een omgeving zijn waar wordt gerookt, vergroot de kans. Je krijgt geen longontsteking door kou, dat is een misverstand.

Van een longontsteking kunnen kinderen behoorlijk ziek zijn. De belangrijkste symptomen zijn hoesten, een snelle ademhaling en koorts. De symptomen verschillen per kind, niet ieder kind met longontsteking heeft alle symptomen.

Mogelijke symptomen op een rijtje:

  • benauwd of kortademig zijn
  • een snelle en oppervlakkige ademhaling
  • ophoesten van slijm, soms met wat bloed
  • vermoeidheid
  • koorts
  • rillen of klappertanden
  • minder actief dan normaal
  • slecht drinken

Een typisch symptoom bij kinderen is neusvleugel-ademen, waarbij het kind de neusvleugels spreidt tijdens de inademing om meer zuurstof binnen te krijgen. Ook kan het zijn dat je kind een snellere hartslag heeft, keel– of oorpijn, of pijn in de borststreek (wat kinderen vaak aangeven als buikpijn). Daarnaast kan je kind koortsstuipen krijgen, dit is een epileptische aanval veroorzaakt door koorts.

Video: zo herken  je een koortsstuip

Video: Dit moet je doen als je kind een koortsstuip heeft.

Is het ernstig?

Vaak is een longontsteking niet ernstig, maar het kán wel ernstig zijn. Zeker in het geval van een dubbele longontsteking, waarbij beide longen aangedaan zijn. Ga met een kind met symptomen altijd langs de huisarts.

Een longontsteking is ernstig als je kind opeens erg ziek wordt, met koorts hoger dan 39 graden en een snelle of steunende ademhaling. Je kind heeft dan weinig trek in eten of drinken. Bij een ernstige longontsteking kan het zuurstofgehalte in het bloed lager zijn.

Is het besmettelijk?

Het is meestal niet erg besmettelijk. Is de oorzaak een virus, dan vindt besmetting vaak plaats via de handen. Was regelmatig je handen en zorg dat iedereen die met je kind in aanraking komt goed de handen wast om verspreiding te voorkomen.

Meer lezen: Zo voorkom je de verspreiding van griep in huis

Longontsteking bij baby’s

Een longontsteking bij baby’s is vaak het gevolg van de bacteriën die bij een andere ziekte of kwaaltje vrijgekomen zijn. Bijvoorbeeld bij een griep of verkoudheid. De weerstand van je baby is op dat moment lager dan normaal. Hierdoor kunnen de bacteriën zich nestelen in de longen en daar de longblaasjes ontsteken. Je baby ademt slechter, wat grote gevolgen kan hebben.

Baby’s zijn nog erg vatbaar voor bacteriën en ziekten, omdat ze nog geen goed immuunsysteem hebben opgebouwd. Het is belangrijk dat je het op tijd ontdekt. Je baby kan flink ziek worden, vooral van de verhoging of koorts die de ontsteking met zich meebrengt. In het allerergste geval kan een baby overlijden aan een longontsteking.

10 tips: zo hou je je baby gezond tijdens het griepseizoen.

Wanneer naar de huisarts?

Vermoed je dat je kind een longontsteking heeft of vertoont hij bovenstaande symptomen? Bel dan altijd de huisarts. Die kan naar de longen van je kind luisteren en kort lichamelijk onderzoek doen. Meestal is verder onderzoek, zoals een longfoto of bloedafname, niet nodig. Stelt de huisarts een longontsteking vast, dan krijg je doorgaans antibioticapillen mee. In ernstige gevallen wordt een kind opgenomen in het ziekenhuis en krijgt hij de antibiotica via een infuus, in een hogere dosis.

Antibiotica helpen alleen tegen bacteriën. Is de oorzaak een virus, dan kan de huisarts weinig doen. Wanneer niet duidelijk is wat precies de oorzaak is, krijg je vaak uit voorzorg antibiotica mee. Maak de antibioticakuur altijd af, ook als je kind al beter is. Anders kunnen de bacteriën er resistent voor worden.

Lees ook: Antibiotica bij kinderen: waar moet je op letten?

Wat kun je tegen een longontsteking doen?

Het herstellen van een longontsteking duurt meestal twee tot drie weken. Een aantal tips om het herstel zo spoedig mogelijk te laten verlopen:

  • Rust is erg belangrijk. Door het ziek zijn kan je kind erg moe zijn. Breng hem naar bed als hij moe is of leg hem bij je in de buurt op de bank.
  • Heeft je kind koorts of pijn, dan kun je een pijnstiller geven. Paracetamol is voor jonge kinderen het meest geschikt, bijvoorbeeld een zetpil of een paracetamoldrankje. Kijk op de verpakking voor de juiste dosering.
  • Als je kind een longontsteking heeft, kun je het hoesten verzachten. Je kunt een hoestdrank geven, waardoor je kind soms ook beter gaat slapen.
  • Rook irriteert de longen, zeker wanneer je kind een longontsteking heeft. Zorg dat hij niet aan rook wordt blootgesteld, dat is belangrijk voor het herstel. Door rook kan je kind ook extra benauwd worden.
  • Als je kind erg ziek is, eet en drinkt hij minder. Belangrijk is dat hij voldoende vocht binnenkrijgt, want uitdroging is gevaarlijk voor jonge kinderen. Bied regelmatig drinken aan. Je kunt ook denken aan knijpzakjes of dunne pap. Check hier hoeveel moet een baby of kind per dag drinken?

Tip: Pasgeboren baby’s kunnen nog niet goed door hun mond ademen. Ze zijn dus aangewezen op hun neus, ook als die verstopt zit. Met deze tips voorkom je dat je baby het benauwd krijgt.

Longontsteking voorkomen?

Je kunt een longontsteking niet voorkomen, maar je kunt de kans op een luchtweginfectie wel verkleinen door de volgende maatregelen:

  1. Regelmatig je handen wassen, vooral nadat je je neus hebt gesnoten, als je naar het toilet bent geweest of een luier hebt verschoond.
  2. Niet roken in de buurt van je kind. Tabaksrook beschadigt het vermogen van de longen om infecties te bestrijden. Het inademen of in de buurt zijn van rook is niet goed voor de longen van je kind.
  3. Borstvoeding beschermt tegen onder meer longontsteking, blijkt uit onderzoek. Door de antistoffen die een kind via de moedermelk binnenkrijgt wordt hij minder ziek.

Vaccin tegen longontsteking?

Er bestaat geen vaccin tegen een longontsteking op zich, maar er zijn wel verschillende vaccins die kunnen bijdragen aan het voorkomen van een ontsteking aan de longblaasjes. De jaarlijkse griepprik is daar één van, omdat griep vaak een oorzaak van longontsteking is. Kinderen jonger dan vijf jaar worden gevaccineerd tegen pneumokokken-pneunomie, deze vorm van bacteriële pneunomie is ook een veroorzaker. Andere vaccins tegen infecties door bacteriën en virussen die longontsteking kunnen veroorzaken zijn kinkhoest, waterpokken en mazelen.

Lees ook: Wanneer mag een ziek kind niet naar de kinderopvang? Dit zijn de regels.