De lengte en het gewicht van je baby

De lengte en het gewicht van je baby

Wat is een normaal gewicht voor een baby? Hoeveel centimeter groeit een baby gemiddeld in het eerste jaar en wat kan er aan de hand zijn als jouw baby daar van afwijkt?

Groeicurve

Om erachter te komen of je kind goed groeit, wordt er gebruik gemaakt van een groeicurve. Deze curve zet de lengte en het gewicht van je baby tegen zijn leeftijd af en laat zien hoe jouw kind groeit ten opzichte van andere kinderen. Bij het consultatiebureau wordt je kind de eerste vier jaar bij elke afspraak gemeten en gewogen en kun je zien welke groeicurve hij doormaakt.

De groeicurve is een handig middel om te weten te komen of je baby genoeg eet en drinkt, zeker als je borstvoeding geeft en daardoor nooit precies weet hoeveel je baby binnenkrijgt. Daalt of stijgt je baby opeens sterk in de curve, dan is het goed zijn lengte en gewichtsontwikkeling extra in de gaten te houden. Houdt de afbuiging in de curve (lengte en/of gewicht) aan, probeer dan te achterhalen wat de reden hiervan is. De jeugdarts of de huisarts kan je hierbij helpen.

Gewicht bij de geboorte

Gemiddeld weegt een Nederlandse baby 3500 gram bij de geboorte. Meisjes hebben een gemiddeld geboortegewicht van 3290 gram. Jongens zijn gemiddeld 120 gram zwaarder bij de geboorte, namelijk 3410 gram. Een tweede kind is vaak zwaarder dan het eerste kind, het verschil is gemiddeld ongeveer 200 gram.

Hoeveel een baby weegt bij de geboorte hangt af van onder andere de volgende factoren:

  • na hoeveel weken zwangerschap de baby wordt geboren
  • omstandigheden in de baarmoeder tijdens de zwangerschap
  • eventuele medicatie tijdens de zwangerschap
  • etniciteit van de moeder
  • voeding van de moeder

Laag geboortegewicht

Als een baby bij de geboorte (minder dan) 2500 gram weegt, is dit een laag geboortegewicht. Een gewicht van 1500 gram is zeer laag. Wanneer baby’s een dergelijk geboortegewicht hebben, kan er het volgende aan de hand zijn (geweest):

  • een zwangerschap van meerlingen: deze baby’s wegen over het algemeen minder bij de geboorte
  • de moeder heeft (veel) stress gehad tijdens de zwangerschap
  • de baby is te vroeg geboren
  • de moeder was ondervoed tijdens de zwangerschap
  • de moeder heeft tijdens de zwangerschap verdovende of verslavende middelen gebruik (alcohol, drugs, nicotine)

Hoog geboortegewicht

Baby’s die bij de geboorte meer dan 4500 gram wegen, hebben een hoog geboortegewicht. Dit kunnen redenen zijn:

  • de moeder heeft diabetes (suikerziekte) of had zwangerschapsdiabetes
  • de moeder kwam tijdens de zwangerschap veel aan
  • genetische factoren van moeder en/of vader

Gewichtsverlies na de geboorte

In de eerste week na de geboorte vallen de meeste baby’s een beetje af. Dat is dus helemaal normaal, al mogen ze niet meer dan 10% van hun gewicht verliezen, dat kan namelijk gevaarlijk zijn.

De reden voor het gewichtsverlies heeft vaak te maken met het feit dat de moeder nog niet genoeg borstvoeding produceert, de baby nog niet goed weet hoe hij moet drinken of daar de kracht niet voor heeft. Het maakt bij dat laatste niet uit of je baby borst- of flesvoeding krijgt. In zijn tweede tot uiterlijk vierde week komt je baby vaak weer op zijn geboortegewicht.

Lengte bij de geboorte

Jongens zijn bij de geboorte tussen de 47 en 54 centimeter, met een gemiddelde lengte van 50 cm. Meisjes zijn iets korter. Bij de geboorte zijn zij tussen de 46 en 54 cm. Na een jaar is je baby gemiddeld 25 centimeter gegroeid. Dat betekent dat een baby het eerste jaar ongeveer 0,7 mm per dag groeit!

Jongens van een jaar zijn gemiddeld 75 cm, en meisjes gemiddeld 74 cm. In het tweede levensjaar groeien ze iets minder hard, namelijk 0,3 tot 0,5 mm per dag. En als jij en je partner allebei langer zijn dan gemiddeld, dan is je baby dat waarschijnlijk ook.

Gemiddelde lengte en gewicht

Elk kind groeit anders. Meisjes zijn gemiddeld iets kleiner dan jongens en wegen ook minder. Een jongen en een meisje van beide 12 maanden verschillen gemiddeld 750 gram in gewicht. Onderstaande tabel geeft de gemiddelde lengte en gewicht aan van zowel jongens als meisjes in het eerste levensjaar.

Maanden Lengte meisje Gewicht meisje Lengte jongen Gewicht jongen
0 49,4 3,2 50 3,4
1 53,8 4,2 54,7 4,5
2 56,7 5,1 58,1 5,6
3 59,5 5,8 61,2 6,4
4 62,1 6,4 63,8 7,0
5 64,4 6,9 66,1 7,5
6 66,4 7,3 68,0 7,9
7 68,1 7,6 69,7 8,3
8 69,7 7,9 71,2 8,6
9 71,1 8,2 72,9 8,9
10 72,5 8,5 74 9,2
11 73,8 8,7 75,3 9,4
12 75,1 8,9 76,6 9,6

Mijn baby weegt minder dan gemiddeld

In het eerste levensjaar ga je regelmatig naar de jeugdarts en jeugdverpleegkundige op het consultatiebureau waar je baby wordt gemeten, gewogen en zijn hoofdomtrek wordt gemeten. Deze metingen worden uitgezet in de groeicurve. Als blijkt dat je baby niet voldoende groeit, niet aankomt of zelfs afvalt, zal de arts of verpleegkundige je vragen naar de voedingen, de eetlust van je baby en of hij bijvoorbeeld last heeft (gehad) van overgeven en diarree.

Weegt je kindje minder dan een gemiddelde baby van deze leeftijd, dan kan dit een teken zijn dat hij te weinig melk drinkt of te weinig voeding binnenkrijgt. Maar er kan ook een lichamelijke oorzaak spelen. Hierbij kun je denken aan reflux, hartproblemen of problemen met het zenuwstelsel. Als er een bepaalde lichamelijke oorzaak wordt gevonden, is behandeling van deze afwijking in het algemeen genoeg om ook het goede groeien weer op gang te laten komen.

Mijn baby weegt meer dan gemiddeld

Kinderen met overgewicht hebben tot tachtig procent meer kans dat ze op volwassen leeftijd ook te zwaar worden. Ook is er een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, gewrichtsproblemen, artrose, diabetes en psychosociale problemen zoals pesten en een laag zelfbeeld. De kans op overgewicht is groter in de volgende gevallen:

  • beide ouders kampen met overgewicht
  • verkeerd eet- en/of beweegpatroon
  • erfelijke aanleg

Blijkt uit de groeicurve dat je kind te veel weegt, dan kun je met het consultatiebureau of je huisarts overleggen wat je hieraan kunt doen. Vaak kan meer beweging of meer water drinken al helpen!

Bij twijfel

Ieder kind is anders. Een baby die langzamer aankomt is niet per se ongezonder en kinderen die een groeispurt doormaken komen vaak in een keer veel aan. Bij het consultatiebureau wordt de groeicurve van je kind de eerste vier jaar, maar ook daarna (op vaste momenten of op aanvraag) bijgehouden. Maak je je toch zorgen of wil je tussendoor weten of je kind een normale groeicurve doormaakt, dan kun je altijd terecht bij het consultatiebureau, zij hebben vaak een weeg-spreekuur. Uiteraard kun je bij twijfel ook altijd terecht bij je huisarts.

Houd het gewicht bij in een app

Je kunt de groei en het gewicht van je baby ook bijhouden in een app. In de iGrow app van TNO kun je zien hoe je kind (van 0-18 jaar) groeit, hoe lang je kind wordt en of het een gezond gewicht heeft. Je krijgt ook tips over gezonde voeding, bewegen en slapen: drie aspecten waarvan uit onderzoek is gebleken, dat ze belangrijk zijn voor een gezond gewicht. Ook kun je zien waar je in jouw omgeving kunt spelen, wandelen en zwemmen.

Nelleke de Kom

Consultatiebureau-arts

Nelleke de Kom is jeugdarts bij de GGD Hollands Noorden in Alkmaar. Ze beantwoordt bijna dagelijks vragen over baby's, peuters en schoolkinderen. Nelleke heeft zelf twee kinderen; een jongen van vier jaar oud en een meisje van twee.