Knuffelen met je baby, waarom het zo belangrijk is

Knuffelen met je baby, waarom het zo belangrijk is

Door te knuffelen met je baby combineer je het beste van twee werelden. Het is fijn om te doen, maar ook belangrijk voor de hechting en zijn zelfvertrouwen. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er veel positieve effecten aan knuffelen zitten.

Uit wetenschappelijk onderzoek waarin is gekeken naar huidcontact en knuffelen met je baby, blijkt dat veel knuffelen een positief effect heeft op de ontwikkeling van de hersenen, het hormoonstelsel en de hechting aan de ouders. 

Hersenen

De ontwikkeling van de hersenen is een dynamisch proces dat gestuurd wordt door de ervaringen die een baby opdoet. In het eerste levensjaar vindt tachtig procent van de hersengroei plaats. Je baby wordt geboren met 25 procent van het hersengewicht van een volwassene en bijna alle verbindingen tussen hersencellen moeten nog gemaakt worden. Hoe meer verbindingen er ontstaan, hoe beter verschillende hersencellen met elkaar gaan communiceren.

Positieve ervaringen

De ervaringen die je baby opdoet in het eerste jaar, bepalen mede welke en hoeveel verbindingen er ontstaan tussen de hersencellen. Positieve ervaringen zoals knuffelen, praten en lachen zorgen voor het vrijkomen van bepaalde stoffen die de ontwikkeling van de verbindingen stimuleren. Bij negatieve ervaringen zoals stress, wordt de aanmaak van verbindingen juist geremd door de stoffen die er dan vrij komen. 

Stress

Te veel stress is voor volwassen, kinderen en baby’s niet goed. Volwassenen weten vaak zelf wel wat ze moeten doen om de stress te verminderen of schakelen hulp in. Bij kinderen en baby’s is dat anders, omdat zij afhankelijk zijn van hun ouders. 

Het stresssysteem bij baby’s is nog niet helemaal ‘af’. Een baby is helemaal afhankelijk van jou en huilt als hij honger heeft, een schone luier wil of een boer moet laten. Hij huilt net zo lang tot iemand hem komt helpen en dan is de stress weer snel voorbij. Een baby kan al snel stress ervaren doordat de zintuigen gevoelig zijn. Dit zijn korte stressmomenten en doordat je als ouder reageert op zijn stress – met bijvoorbeeld knuffelen – is dit niet schadelijk voor de hersenen. Langdurige stress daarentegen wel. 

Cortisol

Onderzoeker Michael Kobor zegt in dit Canadese onderzoek dat als baby’s veel en langdurig stress ervaren er een hoge concentratie van het stresshormoon (cortisol) in het lichaam komt. Cortisol remt de ontwikkeling van de hersenen en de aanmaak van de verbindingen tussen de hersencellen. Uit dierproeven blijkt dat ratten die op jonge leeftijd aan langdurige stress zijn blootgesteld op volwassen leeftijd angstiger zijn en minder onderzoekend gedrag laten zien.

Andere gevolgen van langdurige stress bij baby’s kan zijn:

  • ze worden vatbaarder voor ziekten.
  • ze kunnen minder makkelijk snel iets leren.
  • als ze volwassen zijn, kunnen ze last krijgen van angststoornissen, depressie, slaapstoornissen en een hoge bloeddruk.

Oxytocine

Met knuffelen en ander lichaamscontact bevorder je de aanmaak van oxytocine. Dit hormoon zorgt ervoor dat je je gelukkig voelt, én het verstrekt je immuunsysteem. Oxytocine helpt om je baby rustiger te maken, hun temperatuur stabiel te houden, de hartslag laag te houden en zich veilig te voelen. Dit bevordert ook de hechting. Zo zorgt knuffelen en troosten voor de aanmaak van oxytocine en het verlagen van stress. Kinderen die al op jonge leeftijd veel oxytocine aanmaken, en weinig cortisol, maken op latere leeftijd ook meer oxytocine aan bij lichaamscontact. Dit helpt ze beter met stress om te gaan. 

Eerste jaar

Vanwege die groei in de hersenen en het doordat baby’s nog niet zelf hun stress kunnen verhelpen is het in het eerste jaar erg belangrijk om te knuffelen met je baby. Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat het stresssysteem levenslang overgevoelig blijft als in het eerste jaar niet goed gereageerd wordt op het voorkomen van stressfactoren bij een baby. Wordt er door de ouders of verzorgers wel goed gereageerd, dan wordt het stresssysteem na dat eerste jaar minder gevoelig.

Stress verlagen en hechting bevorderen

Hoe kun je als ouder de stress verlagen bij je baby en de hechting bevorderen?

  1. Huid-op-huidcontact 
    Knuffelen kun je vaak al meteen na de geboorte doen, omdat huid-op-huidcontact heel belangrijk is. Pasgeboren baby’s hebben behoefte aan lichaamscontact. Dat heet huidhonger. Het is belangrijk dat je baby en jij goed zijn afgedroogd. Laat het hoofd van je baby tussen je borsten liggen en dek je samen toe onder een deken. Hij hoort jouw hart kloppen en kan zo rustig bijkomen van alle stress van de bevalling. Op deze manier komt ook de borstvoeding op gang. Baby’s gaan vaak op zoek naar de borst.
  2. Draagdoek 
    Het is zwaar en onhandig om continu je baby in je armen vast te houden. Gebruik daarom een draagdoek. Zo is hij toch heel dicht bij je en heb jij ook nog je handen vrij. Je kunt de draagdoek ook meegeven als je baby naar het kinderdagverblijf gaat. Vaak moet je hier wel toestemming voor geven en de leidsters uitleggen hoe ze de draagdoek het beste kunnen gebruiken.
  3. Niet laten huilen 
    Je hoeft heus niet bij elke kik boven zijn wiegje te hangen, maar als een baby huilt, huilt hij niet voor niks. Hij kan je niet op een andere manier duidelijk maken wat er aan de hand is. Het enige wat hij kan doen, is huilen. Lees hier meer over gecontroleerd laten huilen of laten uithuilen bij oudere baby’s.
  4. Knuffelbeesten
    Niet alleen knuffels van jou, maar ook knuffelbeesten hebben een belangrijke functie in het leven van je kind. Als je kind zeven maanden is, kan hij het moeilijk vinden om afscheid van je te nemen. Een knuffel biedt hem daarbij troost, veiligheid en dient als vervanging voor jou. Elke baby heeft zijn eigen voorkeur wat betreft knuffels. Structuur en geur zijn hierbij belangrijk.
  5. Nu even niet 
    Er zijn kinderen die helemaal niet van knuffelen houden. Dat vind je misschien erg jammer, maar dwing hem niet om met je te knuffelen. Je kunt bijvoorbeeld wel zijn hand vasthouden tijdens het lopen, kriebel op zijn rug voor het slapengaan of ga naast hem zitten en woel door zijn haren als hij rustig zit te spelen.

Nog meer voordelen van knuffelen

Knuffelen en praten verlaagt stress en bevordert de hechting, maar er zijn nog meer voordelen van knuffelen: 

  • Knuffelen verlaagt je bloeddruk.
  • Veel knuffelen verbetert de band met je geliefden.
  • Knuffelen verhoogt geduld.
  • Een knuffel geeft troost en dienst als aanmoediging.
  • Knuffelen kan altijd en overal.
  • Meer lichaamscontact leidt tot minder huilen.