Keelontsteking

Keelontsteking, wat kun je er tegen doen

Vaak hoort keelpijn bij een verkoudheid. Maar heeft je kind last van koorts, voelt hij zich beroerd en heeft hij geen trek? Dan kan er sprake zijn van een keelontsteking. Wat te doen?

Keelontsteking is besmettelijk

Bij een keelontsteking is het slijmvlies in de wand van de keel ontstoken en vaak is er ook sprake van ontstoken amandelen (de twee amandelvormige klieren in de mond- en keelholte). Keelontsteking wordt veroorzaakt door een (verkoudheids)virus of bacteriële infectie. Meestal is de boosdoener een virus, een ontsteking door een bacterie komt minder vaak voor.

Maar of het nou door een virus of een bacterie komt, een keelontsteking is altijd besmettelijk. Je kind kan het dus oplopen als hij in contact komt met andere kinderen of volwassenen die met de infectie zijn besmet. 

Symptomen keelontsteking

Als een jong kind ziek is, kan hij niet altijd goed aangeven wat er precies aan de hand is en waar het pijn doet. Er zijn een aantal symptomen waaraan je kunt zien dat er sprake is van een keelontsteking:

  • Je kind heeft koorts.
  • De keel doet pijn bij het slikken en praten, dus het kan zijn dat je kind moeilijk eet en weinig drinkt.
  • De klieren in de hals zijn opgezet: je kunt ze voelen en misschien ook zien als je in de keel kijkt.
  • De keel is binnenin opvallend rood
  • Je kind is misschien ook verkouden en moet hoesten.
  • Sommige kinderen krijgen last van heesheid.
  • Je kind huilt meer dan normaal en slaapt onrustig.

Keelamandelen ook ontstoken?

De twee keelamandelen zitten links en rechts achter in de keel. Deze amandelvormige zwellingen houden ziekteverwekkers die via de mond binnenkomen tegen, zoals bacteriën en virussen. Ze vangen ziekteverwekkers op en maken ze onschadelijk. Hierbij worden ze tijdelijk groter.

Soms komen er veel ziekteverwekkers tegelijk binnen. Als de keelamandelen dit niet aankunnen, raken ze ontstoken. Ze zwellen op en worden vuurrood. Soms zijn de amandelen zó opgezwollen dat ze elkaar in het midden bijna raken, terwijl er ook witte vlekjes op te zien zijn. Dit kun je ook zien als je (met een lampje) in de keel van je kind kijkt.

keelontstekingOntstoken amandelen? Dan is het lymfeklierweefsel op een aantal plaatsen in de keel verdikt (zie gele gebieden illustratie).

Oorzaken

Meestal wordt een keelontsteking veroorzaakt door het verkoudheidsvirus of een ander virus, zoals griep of het RS-virus. Ook kan het Pfeiffer-virus de boosdoener zijn (vooral bij jongeren). Als jonge kinderen de ziekte van Pfeiffer oplopen, is het ziekteverloop meestal mild en krijgen ze er niet veel last van.

In twintig procent van de gevallen is een bacterie de oorzaak van keelontsteking, bijvoorbeeld de streptokokkenbacterie. Keelontsteking kan ook een symptoom zijn van roodvonk, eveneens een bacteriële infectie. Bij een bacteriële infectie is de keelpijn en de koorts vaak heviger dan bij een virus.

Wat kun je er tegen doen?

Meestal gaat een keelontsteking na een paar dagen vanzelf over. Als de ontsteking langer dan twee dagen in hevigheid blijft toenemen, is het verstandig om naar je huisarts te gaan. Hij kan met een wattenstokje een keeluitstrijkje maken. Blijkt daaruit dat een bacteriële infectie de boosdoener is, dan schrijft hij mogelijk een antibioticakuur voor. Bij een virusinfectie helpt antibiotica niet en moet je afwachten tot het vanzelf weer overgaat. Je kunt dan wel de keelpijn verzachten met deze tips:

  1. Zorg dat je kind veel drinkt, ook al doet slikken pijn. Kies voor koude drankjes.
  2. Zuigen op een waterijsje of dropje kan ook verzachtend werken.
  3. Wil je kind niet of weinig eten, omdat slikken pijn doet? Dat is niet erg. Je kunt hem eventueel koude yoghurt, vla of appelmoes geven. Dit verlicht de pijn.
  4. Geef je kind voldoende rust. In bed blijven is niet nodig, maar laat hem zich niet te veel inspannen.
  5. Door hem extra aandacht te geven leid je je kind af van de pijn. Lees een boek voor, maak samen een puzzel of speel een spelletje.
  6. Bij koorts: leg je kind niet onder te veel beddengoed, dan kan het lichaam de warmte niet kwijt. Kleed je kind ook niet te warm aan.

Behandeling met medicijnen?

In principe zijn medicijnen, zoals antibiotica, niet nodig bij een keelontsteking: je kind wordt er niet sneller beter van. Je kunt eventueel paracetamol geven als je kind veel pijn heeft. Gebruik dan de juiste dosering voor de leeftijd. Jonge kinderen kun je paracetamol in zetpilvorm geven.

Pas op met speciale keelpastilles of zuigtabletten: sommige bevatten pijnstillende stoffen (zoals flurbiprofen) die nog niet geschikt zijn voor kinderen. Je kunt een dropje of waterijsje geven om op te zuigen. Dit geeft vaak hetzelfde effect als een zuigpastille.

Vaak keelontsteking

Sommige kinderen hebben regelmatig last van keelontsteking en ontstoken amandelen. Dat betekent niet direct dat de amandelen geknipt moeten worden. Het volgende advies wordt hiervoor aangehouden:

  • Bij één tot drie keer per jaar ontstoken amandelen: wacht af tot je kind vanzelf beter wordt. Elke keer dat hij ziek is, wordt er weer iets meer weerstand opgebouwd. Hoe ouder je kind wordt, hoe minder vaak hij keelontsteking zal krijgen.
  • Bij vier tot zes keer per jaar ontstoken amandelen: bespreek met je huisarts de voor- en nadelen om de amandelen te laten verwijderen. Je kunt ook wachten tot het zich vanzelf herstelt.
  • Bij meer dan zeven keer per jaar of chronisch ontstoken amandelen: dan moeten ze misschien operatief worden verwijderd.

Wanneer naar de dokter?

Meestal is een keelontsteking onschuldig en gaat het vanzelf over. Maak je je zorgen of duurt de keelpijn langer dan tien dagen, bel dan de huisarts. Neem in elk geval direct contact op met de dokter als:

  • je kind benauwd is
  • hij een piepende of stokkende ademhaling heeft
  • de koorts langer dan drie dagen aanhoudt
  • je kind jonger dan drie maanden is een koorts heeft
  • je kind blauw ziet
  • slikken niet meer gaat en je kind hierdoor niet drinkt of geen speeksel meer kan wegslikken en veel kwijlt
  • hij zijn mond amper nog open kan krijgen
  • de keelpijn langer dan een week aanhoudt
  • je kind steeds zieker wordt, in plaats van langzaam opknapt
  • als er huiduitslag ontstaat

Voorkomen

Keelontsteking is moeilijk te voorkomen. Het is een besmettelijke ziekte die je krijgt via andere mensen als zij niezen, hoesten of gewoon met je praten. Het beste wat je kunt doen, is zorgen voor een goede hygiëne:

  • Laat je kind regelmatig zijn handen wassen.
  • Doe speelgoed af en toe in een sopje en gooi knuffels/doekjes waar hij op sabbelt regelmatig in de was.
  • Maak deurklinken en afstandsbedieningen regelmatig schoon en neem oppervlakten goed af.
  • Ben je zelf verkouden? Hoest en nies in een zakdoek of je hand. Gooi gebruikte zakdoeken weg en was vaak je handen.