stoelgang kind

Stoelgang kind: wat is normaal?

De ontlasting van je kind kan je best bezighouden. Is de kleur wel normaal? De poep te dun? En poept hij niet te weinig of juist te vaak? Soms loopt het ook nog eens niet helemaal lekker, bijvoorbeeld door verstopping, diarree of broekpoepen. Wat doe je daar aan? Alles over de stoelgang van je kind.

Hoe vaak poept een kind?

De stoelgang van kinderen verschilt per kind, net zoals dat voor baby’s en volwassenen geldt. Het wordt beïnvloedt door allerlei factoren: hoeveel je kind eet en drinkt, wat hij eet en drinkt, maar ook beweging en eventuele stress spelen een rol. Het ene kind poept een paar keer per dag, het ander kind een paar keer per week. 

Advertentie

Baby’s poepen meestal één tot acht keer per dag (al zijn er ook baby’s die maar één keer per week poepen zonder dat het problemen oplevert). Als je kind ouder wordt en vaste voeding gaat eten, neemt de frequentie van het poepen vaak af. Over het algemeen poepen kinderen tussen de drie keer per week tot drie keer per dag. Vaker of minder vaak kan ook, dat is in principe geen reden tot zorgen. Pas als je kind daarnaast andere klachten krijgt, is het verstandig om langs de huisarts te gaan. Denk daarbij aan klachten als buikpijn, pijn tijdens het poepen, harde ontlasting of juist heel dunne ontlasting. Vanaf wanneer begin je met de eerste hapjes? 

Meer lezen: ontlasting baby, wat is normaal?

Kleur van de ontlasting

Ook de kleur van de poep kan variëren. Over het algemeen is de ontlasting van kinderen die vast voedsel eten lichtbruin tot donkerbruin van kleur. Soms is de kleur bijna zwart. Afhankelijk van wat je kind gegeten heeft, kan z’n poep ook wel eens wat groener, geler, roder of een tikkeltje oranje zijn. 

Als de ontlasting van je kind vaak een afwijkende kleur heeft, is er mogelijk meer aan de hand: 

  • Als de ontlasting grijs of heel licht van kleur is, ga dan bij de huisarts langs. Dit kan wijzen op een probleem met de galwegen of op slecht werkende dunne darm. Witte ontlasting bij je baby, wat betekent dat?
  • Is de ontlasting van je kind vrijwel altijd groen of geel, zonder dat jullie groene bladgroenten hebben gegeten, dan kan dat een aanwijzing zijn dat je kind maag-darmproblemen heeft, zoals een infectie. Ga in dat geval langs bij de huisarts. Dit geldt overigens niet voor baby’s die nog geen (of weinig) vast voedsel eten; babypoep is over het algemeen geel van kleur. Lees hier meer over groene ontlasting.
  • Rode of zwarte poep kan ontstaan nadat je kind bietjes heeft gegeten, maar het kan ook komen doordat er bloed in de ontlasting zit. Vaak is het bloed moeilijk te zien met het blote oog. Denk je bloed in de ontlasting te zien, of heeft je kind rode of zwarte ontlasting die apart ruikt, ga dan langs de huisarts. 

Onverteerd voedsel in ontlasting kind

Stukjes onverteerd voedsel in de poep van je kind, is niets om je zorgen te maken. Vooral pitjes, granen, maiskorrels, velletjes van paprika of tomaat zie je vaak nog zitten. Dat komt doordat die vliesjes en vezels moeilijker te verteren zijn. 

Als je kind regelmatig grote stukken onverteerd voedsel in zijn poep heeft, of daarnaast ook last heeft van chronische diarree, buikpijn of gewichtsverlies, bespreek dit dan met je huisarts. 

Harde of zachte poep

Jawel, ook de structuur en vorm van de ontlasting verschilt per kind. Het ene kind poept alleen maar keuteltjes, terwijl het andere kind vooral zachte hoopjes produceert. En de ene dag kan je kind harde poep hebben, terwijl je een dag later een soort koeienvlaai in de luier aantreft. Ook niks om je zorgen over te maken, dat hangt ook weer af van factoren als voeding, beweging en hoeveel je kind drinkt. 

Heeft je kind vaak harde ontlasting en ook moeite met poepen, dan is er mogelijk sprake van obstipatie. Is de ontlasting altijd een zachte brij, dan heeft je kind misschien peuterdiarree. In het geval van waterdunne poep, is er sprake van diarree.  

Problemen bij de stoelgang

Soms loopt de stoelgang van je kind niet helemaal lekker. De meest voorkomende problemen op een rijtje:

Diarree

Als je kind plotseling dunne, waterige ontlasting heeft, dan heeft hij diarree. Diarree wordt veroorzaakt door bacteriën of parasieten, maar meestal door een virus dat een darminfectie veroorzaakt (buikgriep). Diarree komt vaak voor bij kinderen en gaat na een paar dagen vanzelf weer over.Heeft je kind diarree, laat je kind dan veel drinken. Het wordt afgeraden om kinderen medicijnen te geven om de diarree te stoppen, omdat deze ernstige bijwerkingen kunnen hebben. Je kunt je kind eventueel wel ORS-junior geven, om uitdroging te voorkomen. Dit middeltje koop je bij de apotheek of drogist.Let bij diarree goed op of je kind geen uitdrogingsverschijnselen krijgt, zoals niet of weinig plassen, donkere urine, sufheid, diepliggende ogen en steeds dorst hebben. Nog een teken van uitdroging: als je met je vingers een huidplooitje optilt en deze even omhoog blijft staan nadat je ’t hebt losgelaten. Neem bij uitdrogingsverschijnselen direct contact op met de dokter. Meer tips als je baby diarree heeft.

Peuterdiarree

Peuterdiarree is iets anders dan ‘gewone’ (acute) diarree. Veel kinderen tussen de één en vier jaar hebben last van peuterdiarree. De ontlasting is brijig, soms waterdun en stinkt wat meer dan normaal. Het kan langere tijd duren. Je kind is verder niet ziek, eet goed en groeit ook normaal. Er is geen risico op uitdroging, zoals bij acute diarree. De oorzaak van peuterdiarree ligt meestal in de voeding van je kind. Lees hier meer over peuterdiarree.

 

Obstipatie bij kinderen

Een keer flink moeten persen is niet zo erg. Maar als je kind vaker moeilijk poept en er duidelijk last van heeft, dan is er mogelijk sprake van verstopping, obstipatie genoemd. Bij een verstopping lukt het niet goed om te poepen. Je kind poept minder dan drie keer per week en hij heeft waarschijnlijk buikpijn. De ontlasting kan hard en droog zijn.Er bestaan medicijnen tegen obstipatie, maar je kunt het vaak ook oplossen door de voeding aan te passen. Laat je kind genoeg drinken en zorg dat hij veel vezels eet, zoals bruine boterhammen en genoeg fruit met schil. Ook voldoende gezonde vetten zijn belangrijk. Die zitten onder andere in volle melk en boter. Check dit handige voedingsschema: zoveel voedingsvezels heeft je kind per dag nodig.

Soms is de boel zo ernstig geblokkeerd dat er langs de verstopping waterige poep lekt. Ga dan naar de dokter, die kan een poeder of drankje voorschrijven om de ontlasting zachter te maken.

Verstopping voorkomen of oplossen

Je kunt obstipatie bij je kind voorkomen of oplossen door z’n stoelgang te stimuleren met z’n voeding. Zorg ervoor dat je kind:

  • meer vezels eet
  • voldoende vocht binnenkrijgt
  • voldoende (gezonde) vetten eet

Vezels stimuleren de darmperistaltiek, wat de stoelgang bevorderd. Daarnaast nemen ze vocht op, wat de ontlasting zachter maakt. Vezels zitten onder andere in:

  • volkoren producten (lees ook: vanaf wanneer mag je baby brood eten?)
  • in alle groenten (rauw en gekookt) en fruit 
  • gedroogde vruchten, zoals pruimen, vijgen en dadels
  • peulvruchten
  • noten
Waarschuwing:

Pas op met banaan, dit kan een stoppende werking hebben.

tip

Zorg er verder voor dat je kind voldoende drinkt, bij voorkeur bekertjes water of lauwe aangelengde thee (zonder suiker). Een bekertje lauwwarm water meteen na het opstaan ‘s ochtends kan helpen bij obstipatie. Lees hier hoeveel je baby en kind per dag moet drinken.  

Ook voldoende vet is belangrijk voor een gezonde stoelgang. Doordat er tegenwoordig veel light producten verkocht worden, kan het zijn dat je kind  vooral voedingsmiddelen eet die minder vet bevatten. Maar je kind heeft vetten juist nodig: vet heeft veel belangrijke functies in het lichaam, zo maakt het onder andere de ontlasting zacht. Voeg daarom in het geval van obstipatie wat meer vet toe aan de maaltijden: een scheutje olijolie of extra jus over de avondmaaltijd, of roomboter op brood. En kies voor volle zuivelproducten, in plaats van de magere variant.

TIP: Beweging stimuleert de darmen en spijsvertering. Heeft je kind obstipatie, laat hem dan veel buitenspelen. Is het slecht weer, zoek dan een indoor speelparadijs op. 

Wormpjes in de ontlasting

Wormpjes in de poep komen bij kinderen vaak voor. Kinderen worden vooral vaak besmet met aarswormen: witte wormpjes van ongeveer een centimeter lang. Je kunt de wormpjes zien zitten in de ontlasting en je kind kan last hebben van jeuk aan zijn billen. Je kind kan de aarswormen oplopen tijdens het buitenspelen, bijvoorbeeld in de zandbak of in het park. Ook (ongewassen) groente kan eitjes van de aarsmade bevatten. De drogist of apotheek verkoopt een wormenkuur tegen de wormpjes. Lees hier meer over wormen bij kinderen. 

Broekpoepen

Net zoals dat zindelijke kinderen nog weleens in hun broek kunnen plassen (broekplassen), poepen sommige zindelijke kinderen ook in hun broek. Zo’n ongelukje kan af en toe gebeuren, maar bij sommige kinderen gebeurt het regelmatig, of zelfs dagelijks. Dat is niet alleen lastig voor jou, omdat jij het moet schoonmaken en wassen, maar ook voor je kind is het vervelend. Kinderen poepen niet expres in hun broek, of uit onwil. De meest voorkomende oorzaken van broekpoepen zijn:

  1. Obstipatie: door een verstopping in de darmen lukt het je kind niet om te poepen. Dunne ontlasting werkt zichzelf dan langs de verstopping heen naar buiten. Je kind kan dit niet controleren of tegenhouden. Obstipatie is in ongeveer 80 procent van de gevallen de oorzaak van broekpoepen. 
  2. Psychische oorzaak: sommige kinderen durven niet te poepen op het toilet of op het potje. Of misschien is je kind angstig of gespannen door veranderingen in zijn leven, bijvoorbeeld tijdens een verhuizing, of als hij moet afzwemmen of spanningen heeft op school.  
  3. Afwijking aan de endeldarm: dit komt zelden voor, maar sommige kinderen kunnen hun poep niet ophouden door een afwijking aan de endeldarm of anus. 

Poept je kind regelmatig in zijn broek en lukt het je zelf niet om hem zindelijk te maken, neem dan contact op met het consultatiebureau of de huisarts. Meer weten? 7 zindelijkheidsproblemen en oplossingen. 

Lees ook: wanneer ‘moet’ mijn kind zindelijk zijn?

Poep te lang ophouden

Het kan ook zijn dat je kind zelf zijn poep te lang ophoudt. Sommige zindelijke kinderen kunnen poepen uitstellen, simpelweg omdat ze net zo fijn aan het spelen zijn. Help je kind daarom om regelmatig naar de wc te gaan, want te lang wachten kan voor verstopping zorgen. Door die verstopping kan hij bang worden dat poepen pijn doet, waardoor hij het nog meer gaat ophouden. Zo wordt het probleem alleen maar erger. Laat je kind daarom een keer of drie per dag naar het toilet gaan, bijvoorbeeld elke keer na een maaltijd. 

Misschien houdt je kind z’n poep op omdat hij niet op het potje durft. Probeer dan te achterhalen waarom je kind niet op het potje wil poepen. Als je weet wat het probleem is, kun je hem vervolgens helpen. Sommige kinderen vinden het bijvoorbeeld niet prettig om lang op het potje te zitten. Dan kun je proberen of hij wel op het toilet wil zitten, met een brilverkleiner. 

Het kan ook zijn dat je kind gewoon nog niet begrijpt wat de bedoeling is. Haal dan wat boekjes in huis over plassen en poepen op het potje en lees deze boekjes voor, bijvoorbeeld terwijl je kind op het potje zit. Zo leert hij begrijpen dat het normaal is om te poepen terwijl hij op het potje zit. Ga in elk geval niets forceren en word niet boos, dat werkt juist averechts. 

Lees hier alles over de verschillende methodes om je kind zindelijk te laten worden. 

Poepproblemen op vakantie

Je hebt er zelf misschien ook weleens last van gehad: obstipatie of diarree terwijl je op vakantie bent. Je kind kan hier ook last van krijgen. Het kan verschillende oorzaken hebben: de plotselinge verandering van het eetpatroon en voeding, het warme weer, eventuele stress rondom het reizen, misschien angst voor de andere, ‘vreemde’ toiletten in het buitenland. 

Een aantal tips om obstipatie of diarree te voorkomen op vakantie: 

  1. Laat je kind z’n handen wassen voor het eten. 
  2. Zorg dat je kind voldoende water drinkt. Check wel even of het kraanwater goed drinkbaar is, kies anders voor mineraalwater. 
  3. Pas ook op met ijsblokjes in frisdrank.
  4. Pas op voor vers schepijs.
  5. Let op of je kind voldoende vezels binnen krijgt, kies voor volkorenproducten, fruit en groente. 

Neem een paar zakjes ORS Junior mee in je bagage, voor het geval je kind diarree krijgt op vakantie.

Andere poep bij doorkomende tanden en kiezen

Het is niet wetenschappelijk bewezen dat doorkomende tanden en kiezen voor andere poep zorgen, maar toch zien veel ouders de luierinhoud veranderen. De poep van je kind is wat dunner en ruikt zurig. Vaak heeft hij ook luieruitslag als er een tand of kies op komst is. Als het tandje eenmaal is doorgekomen, wordt de ontlasting weer normaal. Tips bij luieruitslag. 

Leren billen afvegen

Billen vegen en handen wassen na het plassen: een goede hygiëne is belangrijk. Maar hoe leer je je peuter of kleuter zijn billen afvegen? Begin met oefenen zodra je kind goed zelf op de wc kan poepen, het liefst ruim voor zijn vierde verjaardag. Als je kind naar school gaat, moet hij namelijk zelf zijn billen kunnen afvegen. 

Leer je kind hoeveel papier hij nodig heeft en hoe je het beste kunt vegen. Oefen hier veel mee, maar leg er geen druk op. Check na iedere veegbeurt zijn billen. Hou het leuk en deel veel complimenten uit. Hierbij kan een beloningssysteem een duwtje in de rug geven. Geef bijvoorbeeld een sticker als hij het goed probeert. Let erop dat hij goed zijn handen wast na het poepen. Leg uit dat dit belangrijk is vanwege allerlei bacteriën waar je ziek van kunt worden. 

Meer weten? Dit moet je kind allemaal kunnen voor de basisschool.

Poepen op school

Veel kinderen die net naar school gaan vinden het heel spannend om op school te poepen. Je kind zal de eerste niet zijn die met een poepbroek thuiskomt of absoluut niet wil poepen op school. Overleg in zo’n geval met de juf of meester: sommigen willen namelijk wél de billen van je kind afvegen of even checken of dit grondig genoeg is gedaan. Dat kan je kind een steuntje in de rug geven om toch gewoon naar de wc te gaan als hij moet. Toch een ongelukje? Hang een tasje met reservekleding en billendoekjes aan de kapstok en laat hem ongelukjes melden bij de juf. 

Lees ook:

Deze voeding verminderd peuterdiarree

Vanaf deze leeftijd mag een baby pas water drinken