Alles over bekkenpijn of bekkeninstabiliteit

Alles over bekkenpijn of bekkeninstabiliteit

Als je zwanger bent en je buik groeit, neemt de druk op je bekken en je onderrug toe. Hierdoor kun je last van pijnklachten krijgen. Bekkenpijn is erg vervelend, maar gelukkig kun je er in bijna alle gevallen iets aan doen.

Wat is bekkenpijn?

Tijdens je zwangerschap zorgen zwangerschapshormonen ervoor dat de gewrichten en spieren rondom je bekken soepeler worden. Meestal begint dit al vanaf week vijftien of zestien van je zwangerschap. Je bekken verweekt omdat de baby tijdens de bevalling via je bekken naar buiten moet. In combinatie met de groei van je baarmoeder en het veranderen van je houding omdat je buik zwaarder wordt, kan dit ervoor zorgen dat je bekken verkeerd wordt belast. Ongeveer de helft (45%) van de zwangere vrouwen krijgt hierdoor moeite met bewegen of zelfs pijn. Dit wordt bekkenpijn genoemd.

Vroeger werd er vaak over bekkeninstabiliteit gesproken, maar die term wordt niet meer gebruikt omdat het de lading niet dekt. Een instabiliteit kan eigenlijk alleen ontstaan door een trauma (bijvoorbeeld een breuk) waardoor het bekken letterlijk instabiel is geworden. Lees hier meer over je bekken tijdens je zwangerschap.

bekkeninstabiliteitDwarsdoorsnede van het vrouwelijk lichaam met uitgelicht de plekken waar zwangergerelateerde bekkenpijn kan ontstaan

Zo herken je bekkenpijn

Bekkenpijn ontstaat door verschillende factoren. Soms door je trager werkende rug- en buikspieren, maar het kan ook ontstaan doordat je een verkeerde beweging maakt. Zodra je bekken soepeler wordt, kan struikelen, je verstappen of je vertillen ervoor zorgen dat je bekken een beetje kantelt. Hierdoor raken sommige (bekkenbodem)spieren en gewrichten overbelast en op die plaats kun je pijnklachten krijgen. Denk bijvoorbeeld aan:

  • Pijn vanuit het schaambeen

    Je voelt de pijn aan de voorkant van je onderbuik in het midden van je bekken. Deze pijn kan veroorzaakt worden doordat de linker- en rechterhelft van je schaambeen niet goed kunnen bewegen ten opzichte van elkaar. Ook kan het zijn dat de (bekkenbodem)spieren die hieraan vastzitten verkrampt zijn en trekkrachten uitoefenen op het gewricht. De pijn kan uitstralen naar je bil, lies of zelfs de achterkant van je bovenbenen.

  • Lage rugpijn

    Van je gehele onderrug tot een eenzijdige pijn: links of rechts. Deze pijn kan door verschillende redenen ontstaan. De dwarse buikspieren kunnen bijvoorbeeld minder actief je lendewervelkolom ondersteunen. Hierdoor kan er een compensatiepijn ontstaan in andere spieren die de trager werkende dwarse buikspier opvangen. Zo werken ook de bekkenbodemspieren veel harder om je bekken en onderrug te stabiliseren. Ook vanuit hier kan de pijn uitstralen naar je bil, lies of de achterkant van je bovenbenen.

  • Pijn rondom het stuitje

    Je stuitje wordt ook wel het staartbeen genoemd. Dit is het onderste puntje van je wervelkolom, vlak boven de anus. Deze vorm van bekkenpijn wordt soms erger als je moe bent. Ook kan het verergeren bij bepaalde bewegingen – zoals een tijdje zitten op een harde ondergrond – of tijdens schokkerige bewegingen. Denk aan fietsen over een drempel of een hobbel in de weg. Op dat moment wordt de druk op het stuitje verhoogd. Ook hardlopen is niet bevorderlijk.

  • Startpijn

    Je voelt de pijn wanneer je bijvoorbeeld opstaat uit een stoel of start met lopen.

  • Pijn in de onderbuik of taille

    Dit wordt ook wel bandenpijn genoemd en hoort niet bij bekkenklachten. Vaak wordt deze pijn veroorzaakt door iets anders, bijvoorbeeld het groeien van de baarmoeder.

Wanneer moet je naar een specialist?

Denk je dat je last hebt van bekkenpijn? Dan kun je het beste even overleggen met je verloskundige of een in zwangerschap gespecialiseerde bekkenfysio- of oefentherapeut. Die kan je met behulp van massage en verschillende oefeningen helpen om pijn te voorkomen en te verminderen. Bekkenpijn is zeker geen klacht die nou eenmaal bij een zwangerschap hoort. In de meeste gevallen kun je er iets tegen doen.

Behandelingen

Een medicijn tegen bekkenpijn bestaat niet, maar een gespecialiseerde (bekken)fysiotherapeut kan je in een aantal behandelingen goed helpen. Eerst wordt gekeken wat precies de oorzaak is van de pijn, waarna er een behandelplan wordt gemaakt. Dit kan bestaan uit:

  • Massage

    Massage van de pijnpunten kan de klachten vaak verlichten. Dit is alleen wel een tijdelijke oplossing. De bekkenpijn zal in de meeste gevallen weer terugkomen.

  • Oefeningen

    Oefeningen kunnen helpen om pijn in de toekomst te voorkomen. Zo kan het trainen van de dwarse buikspieren (die zitten onder je schuine buikspieren en lopen als een lichaamseigen korset dwars over je buik) bijvoorbeeld helpen om de gewrichten in je bekken en onderrug te ontlasten.

  • Houding- en beweegadviezen

    Een (bekken)fysiotherapeut geeft ook advies over het verbeteren van je houding en geeft beweegadviezen mee. Denk aan een sport die goed bij jou en je veranderende lichaam past en effectief is om klachten te voorkomen. Zwangerschapspilates is een fijne methode om je dwarse en schuine buikspieren zo optimaal mogelijk te blijven gebruiken als deze zorgen voor je bekkenklachten. Zwangerschapsyoga is vooral fijn om je lichaam meer ontspanning te geven en de bekkenbodem voor te bereiden op de bevalling.

Bekkenpijn voorkomen

Actief zijn tijdens je zwangerschap is het beste advies om bekkenpijn te voorkomen. Door te bewegen blijven je spieren sterk. Extra voordeel: je herstelt na de bevalling sneller. Krijg je toch last van je bekken, dan is het belangrijk om op tijd voldoende rust te nemen en aan de bel te trekken bij je verloskundige of een (bekken)fysiotherapeut. Probeer om activiteiten regelmatig af te wisselen met een pauze. Wissel vaak van houding, zo voorkom je dat je iets overbelast. Verder is het belangrijk om goed op je houding te letten.

Bekkenpijn neemt toe naarmate je moe wordt of lang in dezelfde houding staat of zit. Om de pijn te vermijden, ga je vaak automatisch anders bewegen. Logisch, maar toch is het beter om dit niet te doen. Hierdoor gaan je spieren juist verkrampen en ontstaat er op andere plekken soms ook pijn.

Bekkenpijn en de bevalling

Gelukkig is het niet zo dat als je last van bekkenpijn hebt, je ook meer pijn ervaart tijdens je bevalling. Feit is wel dat hoe meer je bekkenbodem ontspannen blijft tijdens je zwangerschap, hoe beter je deze tijdens de bevalling kunt ontspannen. Hierdoor kan de baby makkelijker passeren.

Na de bevalling

Soms ben je na de bevalling niet meteen van je klachten af. Tijdens de bevalling komt er meer druk op je bekken te staan. Wat onder invloed van zwangerschapshormonen allemaal soepeler is geworden, moet nu weer aansterken. Bovendien heb je er een extra belasting bij gekregen: het tillen van je baby. Alle adviezen over je houding tijdens je zwangerschap gelden nu ook. Het kan een half jaar tot een jaar duren tot je echt weer fit bent. 25% van de groep met klachten tijdens de zwangerschap houdt na de bevalling ook klachten. 5%-8% van deze groep houdt langdurig klachten.

Bij sommige vrouwen ontstaan de klachten pas na de bevalling. Ook hiervoor geldt dat je bij klachten contact kunt opnemen met je verloskundige of een (bekken)fysiotherapeut. Daar heb je geen doorverwijzing voor nodig.

Bekkenpijn bij een volgende zwangerschap

Als je tijdens je eerste zwangerschap last van bekkenklachten hebt gehad, is de kans groter dat je ze bij een volgende zwangerschap weer krijgt. Vervelend, maar je herkent de klachten nu wel eerder. Daardoor kun je ook sneller ingrijpen door goed op je houding te letten en naar een specialist te gaan als de klachten verergeren.

Jody Kienhuis

Manueel therapeut - Bekkenspecialist

Jody is mede eigenaar van De Fysio Studio in Amsterdam waar zij als fysio- en manueel therapeute vrouwen met zwangerschapsgerelateerde klachten behandelt. Jody is gespecialiseerd in (complexe) klachten aan de wervelkolom en het bekken.