urineverlies na bevalling

Urineverlies na de bevalling

Urineverlies na de bevalling komt vaak voor. Soms zijn het enkele druppeltjes, maar het kan ook een flinke scheut zijn. Hoe komt dat en hoe kom je ervan af?

Waardoor komt urineverlies? 

Urineverlies na een bevalling kan verschillende oorzaken hebben, maar meestal speelt de bekkenbodemfunctie een belangrijke rol. De bekkenspieren rekken tijdens de bevalling op waardoor er kleine spierscheurtjes kunnen ontstaan. Hierdoor verslappen je spieren en kun je last krijgen van urineverlies. Bij lang persen kunnen de zenuwen overrekt raken en beschadigen, waardoor de bekkenbodem ook niet meer goed functioneert. Ook het geboortekanaal kan worden opgerekt en de urinebuis kan wat naar beneden worden gedrukt. Hierdoor is het lastiger om urine op te houden. Kunstverlossingen – vooral de tangverlossing – vormen ook een extra risico voor schade aan de bekkenbodemspier.

Verder kan het zijn dat de bekkenbodemspieren te gespannen zijn en dan minder goed hun functie kunnen uitoefenen waardoor urineverlies optreedt. 

De functie van bekkenbodemspieren

De spieren zitten onderin je bekken en hebben o.a. deze drie belangrijke taken:

  1. De bekkenbodem draagt de organen in het kleine bekken: de blaas, de darmen en de baarmoeder.
  2. De spieren sluiten de organen als we aandrang voelen om te plassen of te ontlasten totdat we op de wc zitten. 
  3. De spieren moeten ook het omgekeerde doen, namelijk openen zodat je goed leeg kunt plassen of ontlasten. Daarvoor moet je de bekkenbodem goed kunnen ontspannen. 

Hoewel veel vrouwen zich er ongemakkelijk bij voelen, komt urineverlies na de bevalling vaak voor. Uit onderzoek blijkt dat 19 procent van de vrouwen die korter dan een jaar geleden zijn bevallen, nog steeds last hebben van ongewild urineverlies. Bij vrouwen die tijdens de bevalling een totaalruptuur hebben gehad, liggen de cijfers nog hoger.

BekkenbodemIllustratie van dwarsdoorsnede vrouwelijk bekken 

De invloed van hormonen

Zwangerschapsincontinentie wordt ook wel stressincontinentie genoemd. Dit heeft niets te maken met stress, maar met druk. Je verliest urine als de druk in je buik tijdelijk groter is dan de bekkenbodemspieren aankunnen. Bijvoorbeeld bij het tillen, dragen, rennen en bukken, maar ook als je niest, hoest of lacht. 

De verminderde werking van de bekkenbodemspier en de kringspier van de blaas ontstaat onder invloed van zwangerschapshormonen: alle spieren, banden en het kraakbeen in het bekkengebied worden weker, zodat de baby er tijdens de bevalling makkelijker door kan. Bij een vaginale bevalling komt er veel druk op de bekkenbodemspier te staan, waardoor die uitrekt en nog minder stevig wordt.

Lees ook: Dit doen zwangerschapshormonen met je lichaam

Kun je van urineverlies na de bevalling afkomen?

Ja, in de meeste gevallen wel. Na de bevalling komt je bekkenbodem langzaam weer terug in zijn oude vorm. Het spierweefsel en het bindweefsel worden steviger, waardoor je weer meer controle krijgt. Maar zeker als je tijdens je zwangerschap al incontinentieklachten had, is het slim om zelf ook actie te ondernemen. 

Als je na zes weken na de bevalling nog klachten hebt, is het verstandig om contact op te nemen met een bekkenfysiotherapeut. Je vindt online veel tips om zelf te oefenen, maar als je niet goed weet wat je doet, kan dit ervoor zorgen dat je bekkenbodemspier te gespannen wordt en de klachten alleen maar toenemen. 

Tip: thuisoefeningen om je bekkenbodemspieren te trainen

Naar de huisarts

De eerste weken na de bevalling is het niet vreemd als je af en toe wat druppels urine verliest tot een maand of drie na de bevalling. Maar als je grotere hoeveelheden verliest, aarzel dan niet om aan de bel te trekken. Veel vrouwen wachten daar te lang mee, vaak uit schaamte. Maar hoe langer je wacht, hoe langer het duurt voor je van je klachten af bent.

Bekkenfysiotherapie

De huisarts kan je doorverwijzen naar een bekkenfysiotherapeut die gespecialiseerd is in bekkenbodemproblematiek. Tijdens de behandeling leer je de bekkenbodemspieren beter te voelen en te trainen. Een speciale vorm van bekkenbodemtherapie is bio-feedback. Daarbij doet de fysiotherapeut ook inwendig onderzoek en wordt de spieractiviteit van de bekkenbodemspieren gemeten via een klein apparaatje dat ingebracht wordt in de vagina (een probe). 

Via dit apparaatje kan je zien en meten wat de bekkenbodemspieren doen bij aanspannen, ontspannen en bijvoorbeeld tijdens een hoestbui. Bio-feedback is geschikt voor vrouwen met ernstigere klachten of vrouwen die hun bekkenbodemspieren niet goed kunnen voelen. 

Als bekkenbodemoefeningen niet helpen of als de huisarts een andere vorm van urineverlies vermoedt dan stressincontinentie, kan hij je verwijzen naar een uroloog, gynaecoloog of een bekkenbodempoli.

Spieren moeten herstellen

Te zware inspanningen kun je de eerste tijd na de bevalling beter vermijden. 

Gedurende de eerste veertien dagen treedt er veel herstel op. De baarmoeder krimpt weer en de bekkenbodemspieren komen langzaam terug in hun vorm. Geef je spieren en organen de tijd om te herstellen; bouw je belasting rustig op en weet dat het herstel drie tot zes maanden kan duren. 

Ook helpt een gezonde leefstijl bij het oplossen van klachten. Ben je te zwaar, dan krijg je eerder last van incontinentie, dus probeer ervoor te zorgen dat je gewicht op peil blijft. Qua vochtinname is het belangrijk te weten dat 1,5 tot 2 liter uitplassen op een dag voldoende is. Als je borstvoeding geeft heb je meer vocht nodig. 

Te veel drinken en te grote blaasvullingen helpen niet bij stressincontinentie, maar te weinig drinken kan de urine geconcentreerder maken en de blaas prikkelen en dat kan dan leiden tot aandrang-incontinentie. Teveel koffie en alcohol kunnen de blaas overigens ook prikkelen.

Tip: afvallen na je zwangerschap zonder dieet.

Tips om je bekkenbodem te ontzien

Vrouwen die tijdens en na de zwangerschap last hebben gehad van ongewild urineverlies hebben een grotere kans op het krijgen van incontinentie op latere leeftijd. Daarom is het extra belangrijk om goed voor de bekkenbodem te zorgen.

  • Probeer veel te liggen, afgewisseld met kleine stukjes lopen en zitten.
  • Blijf niet te lang achter elkaar staan.
  • Ga meteen naar het toilet als je aandrang hebt, hou het niet in.
  • Probeer zo min mogelijk te persen bij de ontlasting, vraag eventueel je huisarts om middelen die de ontlasting zachter maken.
  • Ga naar een zwangerschapscursus voor en na de bevalling waar aandacht wordt besteed aan de bekkenbodem.

Meer lezen: Sporten na de bevalling, zo bouw je het langzaam op

Marianne Voet

Bekkenfysiotherapeut

Marianne Voet is bekkenfysiotherapeut en werkt onder andere bij Da Costa Fysiotherapie Amsterdam. Ze behandelt vrouwen met klachten die zijn ontstaan door de zwangerschap of de bevalling. Met ruim 25 jaar ervaring weet ze alles van onder andere bekkenklachten. Ze is moeder van drie kinderen.