hypnobirthing

Ontspannen bevallen met HypnoBirthing

Bij HypnoBirthing ligt de focus op ontspanning en vertrouwen in je lichaam. Je krijgt hier veel technieken en tips voor, naast alle nodige informatie over de bevalling. Alles over HypnoBirthing.

Wat is HypnoBirthing?

HypnoBirthing is een uitgebreide zwangerschapscursus om je voor te bereiden op de komst van je baby. Je krijgt veel inzicht in de praktische, fysieke én mentale kant van de bevalling. Hoe verloopt het geboorteproces, wat doet je lichaam tijdens een wee, wat hebben je brein en je zenuwstelsel hiermee te maken en wat kun je doen om dit positief te beïnvloeden? Alle kennis is gericht op vertrouwen in je lichaam en daarnaast leer je technieken voor (diepe) ontspanning. Dit heeft een bewezen positief effect op het verloop van de bevalling én op hoe je die ervaart.

Hypnose

Hypno staat voor hypnose. Wat je hier tijdens de cursus mee doet, heeft niets te maken met therapie of de showhypnose die je misschien van tv kent. Hypnose (ook wel: zelfhypnose) betekent ontspanning, van een licht dromerig gevoel tot slapen. Als je helemaal opgaat in een mooi boek en de wereld om je heen vergeet, ben je ook in hypnose. Relaxed en gefocust. Tijdens een bevalling is dat de ideale toestand: je lijf werkt optimaal en je brein is kalm, waardoor angstige gedachten niet de overhand krijgen. Deze ontspanning train je onder meer met oefeningen die lijken op geleide meditatie en mindfulness. Door oefening kun je die ontspanning steeds makkelijker opzoeken en verdiepen.

Dit leer je bij HypnoBirthing

Je leert te veel om hier allemaal te benoemen en de exacte cursusinhoud kan per docent wat verschillen, maar deze tien punten komen zeker aan bod:

  1. De bevalling van begin tot geboorte: wat doen de baarmoeder en de hormonen, wat is ontsluiting, wat gebeurt er in het bekken, wat doet de baby
  2. Ademhalingstechnieken die je lichaam optimaal ondersteunen bij de verschillende weeën.
  3. Ontspanningstechnieken en zelfhypnose om relaxed aan de bevalling te beginnen, te ontspannen tijdens de weeën en makkelijk de rust op te kunnen zoeken.
  4. Technieken voor een positieve houding en kijk op de bevalling en het versterken van je (zelf)vertrouwen.
  5. Bevalhoudingen die voor comfort en ruimte in je bekken zorgen.
  6. Manieren om zelf de aanmaak van endorfine (je eigen pijnstiller) en oxytocine (voor effectieve weeën) te stimuleren.
  7. Informatie over o.a. de geboortezorg en ziekenhuisprotocollen, die je helpt jou een idee te geven over jouw wensen voor de geboorte en hier de regie over te houden.
  8. De belangrijke rol van de partner (zie verderop).
  9. Prenataal ouderschap: contact maken met je baby en leren denken vanuit zijn of haar behoeften tijdens de zwangerschap en bevalling.
  10. Het eerste uur na de geboorte van je baby, de kraamtijd en de borstvoeding: informatie voor een ontspannen begintijd.

In je DNA

Bij HypnoBirthing ga je ervanuit dat je lichaam weet hoe je moet bevallen. Daar ligt dan ook steeds de focus. Bevallen is een normale lichaamsfunctie, waarvoor je van nature alles in huis hebt. Net als al die andere dingen die je lichaam vanzelf doet. Het maakt nieuwe cellen aan. Het filtert zuurstof uit de lucht en stuurt het naar de spieren en organen. Het herkent vitaminen in voeding en weet hoe het die moet gebruiken. Het zorgt voor een placenta en vruchtwater. Allemaal ingewikkelde processen die het lichaam zelf regelt. Net als de geboorte. Die informatie zit in je DNA. Je kunt het gerust aan je lichaam overlaten.

Een positieve blik

Maar er kan toch van alles misgaan? En het doet toch vreselijk veel pijn? Dit soort gedachten kan je lijf in de weg zitten. Bevallen is ook spannend en het kan een heel pittige klus zijn, maar de risico’s zijn uitzonderingen. En de pijn verschilt per persoon en is subjectief: de één vindt het superheftig, de ander zou het zo weer doen. Dat verschil zit ’m meestal in hoe goed je kunt ontspannen. Bovendien is de hele ervaring van het krijgen van een baby, veel groter dan de pijn. Het is superbijzonder, ontroerend en kicken! Bij HypnoBirthing ligt de nadruk daarom niet op de punten die voor onnodige spanning zorgen, maar op je slimme lichaam en je mentale kracht. Een positieve blik is terecht en realistisch en levert je zo veel meer op.

Wat doet angst met de bevalling?

Je lichaam is een chemische fabriek. Er worden voortdurend allerlei stofjes aangemaakt die alle functies aansturen. Dat regelen je brein en zenuwstelsel. Bij angst of spanning komen er stresshormonen vrij en worden alle functies die nodig zijn om te vechten of te vluchten geactiveerd. Een supergoed overlevingsmechanisme… maar niet zo handig tijdens de bevalling.

Het vecht-vlucht-systeem werkt namelijk niet alleen bij gevaar, maar ook bij angstige gedachten. Die zorgen voor precies dezelfde reactie in je lijf. Je maakt stresshormonen aan, wat ten koste gaat van de oxytocine en endorfine en dat zorgt ervoor dat de weeën zwakker worden en de baarmoedermond verkrampt. Daardoor duurt de bevalling langer en wordt het pijnlijker. Dat zorgt weer voor meer spanning en zo kun je in een vervelende vicieuze cirkel terechtkomen.

Het belang van ontspannen

Het goede nieuws: als je weet hoe je kunt ontspannen, fysiek en mentaal, kun je die vicieuze cirkel voorkomen of doorbreken. De grootste voordelen van ontspanning tijdens de bevalling op een rij:

  • Je lichaam kan goed oxytocine en endorfine aanmaken, voor effectieve weeën en minder pijn.
  • Je baarmoedermond is ontspannen en kan soepel opengaan.
  • Zuurstofrijk bloed gaat niet naar je vecht-vlucht-spieren, maar naar je baarmoeder en de baby. Zo kan je baarmoeder beter samentrekken en blijft je baby in goede conditie. Er gaat natuurlijk ook nog steeds gewoon bloed naar je armen en benen (de spieren die je gebruikt om te vechten en vluchten), maar niet ten koste van je baarmoederspier, zoals bij stress.
  • Het weefsel waar je baby tijdens de weeën tegenaan en langs wordt geduwd is ontspannen: de geboorte gaat soepeler en is comfortabeler voor je baby. Doordat het weefsel zacht is, worden zijn hoofd en nek minder belast tijdens de weeën.
  • Als je brein kalm is, krijgen angstige gedachten minder kans en kun je rustig reageren op wat je voelt. Je beweegt makkelijker mee met alles wat er tijdens de bevalling voorbij kan komen.

Specifieke ademhalingstechnieken

Je hebt tijdens de bevalling ook veel profijt van een goede ademhaling. Bij de meeste cursussen leer je puffen, wat een fijne techniek kan zijn om controle te houden over je ademhaling en je af te leiden van de pijn. Maar je ademt hierbij hoog (in je borst), wat je brein kan oppikken als signaal voor dreigend gevaar. Bovendien krijg je op deze manier minder zuurstof binnen. Hetzelfde geldt voor het vastzetten van je ademhaling tijdens het persen. Vrouwen denken of leren vaak dat ze een grote hap lucht moeten nemen en hun adem zo lang mogelijk moeten inhouden terwijl ze persen, tot ze paars aanlopen.

Bij HypnoBirthing leer je andere ademhalingstechnieken, die je lichaam ondersteunen bij wat het nu eigenlijk aan het doen is tijdens de verschillende weeën. Je zorgt met je ademhaling voor ruimte en ontspanning in je buik en bekkengebied, waardoor je baarmoeder goed kan samentrekken en je baby er makkelijker langs kan. Dat is minder vermoeiend, je krijgt genoeg zuurstof (= energie) en je kunt echt iets doen om je lijf te helpen.

Visualiseren en affirmaties

Je manier van denken heeft veel invloed op je waarneming en ervaring van de werkelijkheid. Als je ervan overtuigd bent dat jij prima kunt bevallen (en je je goed voorbereidt) is je lijf ontspannen en de kans groot dat het soepel gaat. Je kijk op de bevalling (je mindset) kun je zelf sturen en visualiseren helpt daarbij. Als je in ontspanning duidelijk voor je ziet wat je wilt bereiken, stuurt je brein je lichaam aan om dit mogelijk te maken. Topsporters gebruiken visualisatietechnieken om hun prestaties te verbeteren. Affirmaties werken net zo, maar dan met woorden: het zijn positieve boodschappen waarmee je een gunstige overtuiging versterkt (Ik kan dit!). Bij HypnoBirthing leer je werken met beide technieken, om je vertrouwen in de bevalling groter te maken dan eventuele angstige gedachten.

Video: Van weeën tot ontsluiting: hoe gaat dat? Deze vrouw legt het uit met een pingpongbal en ballon.

Je partner: rots in de branding

HypnoBirthing is een cursus voor beide ouders. Eigenlijk heel logisch: de baby is van jullie samen en jullie zijn allebei belangrijk voor het begin van zijn leven. Je bent een sterk team als je hier allebei dezelfde kennis over hebt. Ook oefen je veel technieken samen. Thuis oefenen is heel belangrijk (en leuk): om makkelijk diep te kunnen ontspannen is training nodig. Maar je partner leert ook hoe hij ervoor kan zorgen dat de verloskundige en ziekenhuispersoneel zoveel mogelijk rekening houden met jullie geboorteplan en dat jullie betrokken worden bij alle beslissingen over de bevalling. Zo weet je tijdens de weeën dat hij meedenkt en voor je zorgt. Hoe mooi is het om het écht samen te doen?

Geschikt voor iedereen

Of je nu thuis wilt bevallen of in het ziekenhuis, HypnoBirthing is even geschikt. Het geeft je het vertrouwen dat je het thuis kunt én dat je kunt ontspannen in een ziekenhuissetting. Dat het ‘geitenwollensokkerig’ zou zijn, is allang achterhaald. Niets zo down to earth als de feitelijke werking van je brein en je lichaam. En daarop is de logica achter de cursus gebaseerd. Er kan natuurlijk wel verschil zijn in hoe een docent de informatie overbrengt. Vaak zie je aan de website wel of de aanpak van een docent bij je past. Of vraag of je eerst mag kennismaken.

Ontspannen bevallen: drie tips

De cursus bestaat meestal uit vijf wekelijkse lessen van tweeënhalf uur en je hebt tijd nodig om van de technieken je tweede natuur te maken. Je kunt met de cursus beginnen wanneer je wilt, maar de meeste stellen starten rond het begin van het derde trimester. Met drieëndertig weken heb je eigenlijk niet genoeg tijd meer, maar je kunt altijd met een HypnoBirthing-docent overleggen over de mogelijkheden.  Hou sowieso deze tips in je achterhoofd:

  1. Laat je niet bang maken

    Wat anderen ook zeggen over bevallen, het zegt niets over hoe het bij jou zal gaan. Vervelende bevallingsverhalen maken je (onbewust) nerveus, daar heb je niets aan. Zeg gerust dat je ze pas wilt horen ná jouw bevalling. Lees hier meer over angst voor de bevalling en hoe je er het beste mee kan omgaan.

  2. Kies het juiste team

    Om goed te kunnen ontspannen is het essentieel dat je je thuis voelt bij je verloskundige en/of in het ziekenhuis waar je naartoe gaat. Verzeker je ervan dat jouw wensen bekend zijn en dat je hierin wordt gesteund. Voelt het (diep van binnen) niet goed? Je kunt nu nog switchen, tijdens de weeën niet meer…

  3. Ontspan elke dag

    Bouw er bewust tijd voor in, anders komt het er vaak niet van. Zet een meditatie-app op je telefoon, ga in bad, wandel, aai je babybuik, laat je partner je voeten masseren, fantaseer over de superbevalling die je gaat krijgen… ontspannen gaat soms niet vanzelf, maar oefening baart écht kunst.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.