Wanneer eerste afspraak met verloskundige maken?
Je kunt de verloskundige direct bellen als je een positieve zwangerschapstest in handen hebt. Even wachten kan ook, tot je een week of zes zwanger bent. De eerste afspraak met de verloskundige vindt over het algemeen plaats tussen de achtste en tiende week van je zwangerschap. Voor een bezoek aan de verloskundige heb je geen verwijsbrief van de huisarts nodig.
Waar vind je een verloskundige?
Afhankelijk van waar je woont, kun je kiezen uit één of meer verloskundigen bij jou in de buurt. Soms werken ze zelfstandig maar meestal in een praktijk met meerdere verloskundigen. Kijk op internet, in de telefoongids of zoek via het KNOV op postcode naar een praktijk in jouw woonplaats. Het kan daarnaast slim zijn om aan moeders in de buurt te vragen wie hun zwangerschap heeft begeleid en wat hun ervaring met deze verloskundige of praktijk is.
Voorbereiding eerste afspraak met verloskundige
Het is handig als je van tevoren alvast de informatie opschrijft, die nodig is om de uitgerekende datum te bepalen:
Op welke datum was de eerste dag van je laatste menstruatie?
Was je menstruatie regelmatig (bijvoorbeeld om de 28 dagen)?
Op welke datum was de zwangerschapstest positief?
Wanneer ben je gestopt met anticonceptie?
Kijk ook even de vragenlijst door die verderop in dit artikel staat en denk vast na over de antwoorden. Verder is het verstandig om vragen die je voor de eerste afspraak met de verloskundige hebt alvast op papier te zetten. Zo weet je zeker dat je ze niet vergeet.
Wat kun je verwachten bij de eerste afspraak met de verloskundige?
De eerste afspraak of intake bij de verloskundige bestaat uit een kennismakingsgesprek en een aantal onderzoeken. Dit neemt zo’n 45 minuten tot een uur in beslag. Een stuk langer dus dan de controleafspraken die volgen, deze duren vaak maar zo’n 15 minuten. Dit gebeurt er tijdens de eerste afspraak met de verloskundige:
Intakegesprek (anamnese)
Bloeddruk meten
Bepalen grootte baarmoeder
Wegen
Bloedprikken (eventueel later)
Intake met de verloskundige
Tijdens de intake neemt de verloskundige uitgebreid de tijd om je te leren kennen. Ook wil ze veel over jouw medische achtergrond en die van je partner te weten komen. Het is dus handig als je partner mee komt naar deze eerste kennismaking, als dat mogelijk is. Je krijgt verder een hoop informatie te horen, onder andere over de onderzoeken die je zult krijgen en over de mogelijkheid voor prenatale screening. Natuurlijk is er ook gelegenheid voor het stellen van vragen.
Vragen van de verloskundige
De verloskundige stelt je tijdens de eerste afspraak een heleboel vragen: ze vraagt je onder andere naar eventuele erfelijke ziektes in jouw of in je partners familie. Soms krijg je de vragenlijst van tevoren al thuisgestuurd, zodat je hem alvast kunt invullen en de punten alleen hoeft te bespreken tijdens de intake.
Er kan ook worden gevraagd naar nare ervaringen op seksueel gebied. Dat klinkt misschien raar, maar door zulke ervaringen kun je misschien opzien tegen een inwendig onderzoek. De verloskundige wil je zo goed mogelijk begeleiden tijdens de zwangerschap en de bevalling. Daarom is het belangrijk dat je zo open en eerlijk mogelijk bent.
Dit zijn vragen die je van de verloskundige kunt verwachten:
Ben je ooit geopereerd? Zo ja, wanneer en waaraan?
Heb je ooit een bloedtransfusie gehad?
Ben je ooit onder behandeling geweest van een specialist? Zo ja, wanneer en waarom?
Gebruik je medicijnen, nu of toen je pas net zwanger was? Denk ook aan foliumzuur.
Ben je allergisch? Vooral allergieën voor bepaalde medicijnen zijn belangrijk.
Rook je? Zo ja, hoeveel? Zou je willen stoppen?
Gebruik je alcohol? Zo ja, hoeveel?
Heb je ooit drugs gebruikt? Zo ja, wat voor drugs en hoe lang geleden?
Heb je ooit een geslachtsziekte gehad? Zo ja, welke en wanneer?
Ben je ingeënt tegen rodehond (rubella)? Rodehond tijdens de zwangerschap.
Heb je ooit een negatieve seksuele ervaring gehad?
Heb je ooit last gehad van een blaasontsteking?
Heb jij of iemand in je gezin soms last van een koortslip?
Komt er suikerziekte of hoge bloeddruk voor in jouw familie?
Komen er aangeboren of erfelijke aandoeningen voor in jouw familie of in de familie van je partner?
Zijn alle kinderen die in beide families zijn geboren levend en gezond ter wereld gekomen?
Indien er sprake is van een doodgeboren baby in de familie, is bekend wat de oorzaak was?
Zijn er in jouw familie of die van je partner kinderen geboren met geestelijke of lichamelijke afwijkingen bij de geboorte? Zo ja, welke?
Wanneer heb je voor het laatst een uitstrijkje laten maken? Wat was de uitslag?
Als dit niet je eerste zwangerschap is, wordt er ook gevraagd naar je eerdere zwangerschap(pen) en bevalling(en). Dit geldt ook voor eventuele miskramen of als je eerder een abortus hebt ondergaan. Was je toen bij een verloskundigenpraktijk onder controle, neem dan zoveel mogelijk informatie mee naar de eerste afspraak.
Tenslotte stelt de verloskundige je wat vragen waar je misschien nog niet over hebt nagedacht, zoals of je borstvoeding wilt geven of waar je wilt bevallen. Meestal is dit echt iets voor later; deze onderwerpen worden uitgebreid besproken in de tweede helft van de zwangerschap (na 20 weken). Je hoeft nu dus nog geen antwoord te hebben, maar de verloskundige kan je alvast helpen aan informatie als je daar behoefte aan hebt.
Thuis of in het ziekenhuis bevallen? Dit zijn de voor- en nadelen op een rij
Medische checks tijdens de eerste controle
- 1
Bloeddrukmeting
Tijdens het eerste bezoek wordt er bloed afgenomen om je bloedgroep, rhesusfactor en eventuele infectieziekten zoals hepatitis B of hiv vast te stellen. Ook wordt je ijzergehalte gecontroleerd en, afhankelijk van het beleid van de praktijk, eventueel je bloedsuiker (glucose).
Sommige verloskundigen vragen je om hiervoor apart naar een prikpost te gaan. Dit is een nulmeting om je basisbloeddruk vast te stellen, zodat latere schommelingen goed opvallen.
Lees ook: Hoge of lage bloeddruk tijdens de zwangerschap - 2
Bepaling uitgerekende datum
Op basis van je eerste dag van je laatste menstruatie (en eventueel een vroege echo) wordt gekeken hoe ver je precies bent. - 3
Grootte baarmoeder
Tijdens de controle vraagt de verloskundige je soms om op de onderzoekstafel te liggen. Door zachtjes op je buik te drukken, voelt ze de grootte van de baarmoeder. Dit kan echter pas goed vanaf ongeveer 12 weken; bij een vroege intake wordt dit onderzoek daarom niet altijd gedaan. Is er later in de zwangerschap twijfel of de groei overeenkomt met de duur? Dan kan dit een reden zijn voor een extra echo. Lees meer over de groei van de zwangere buik. - 4
Vaststellen BMI
Je lengte en gewicht worden genoteerd om te bepalen wat een gezonde gewichtstoename is voor jouw zwangerschap. - 5
Anamnese (medische voorgeschiedenis)
Er wordt uitgebreid gevraagd naar eventuele eerdere zwangerschappen, ziektes, operaties of erfelijke aandoeningen in de familie. - 6
Leefstijlcheck
Bespreken van voeding, supplementen (zoals foliumzuur en vitamine D), sporten, en het gebruik van medicatie, roken of alcohol.
Uitgerekende datum berekenen
Aan de hand van de laatste menstruatie berekent de verloskundige tijdens de eerste afspraak de zwangerschapsduur. Ook krijg je de uitgerekende datum te horen. Soms is het niet mogelijk om al tijdens het eerste bezoek een definitieve uitgerekende datum vast te stellen, bijvoorbeeld als je de eerste dag van je laatste menstruatie niet meer weet, of je cyclus niet regelmatig was. Om er zeker van te zijn dat de uitgerekende datum klopt, krijg je dan een termijnecho aangeboden. Deze wordt gemaakt rond 11 weken en geeft met zekerheid de datum waarop je uitgerekend bent.
Handig: Zo bereken je zelf de uitgerekende datum
Eerste echo maken
Vaak wordt tijdens de eerste of tweede controle een echo gemaakt. Dit is de zogenaamde termijnecho. Met deze echo kan worden bepaald hoe lang je al zwanger bent, of het hartje klopt en of er eventueel sprake is van een meerlingenzwangerschap. Sommige verloskundigenpraktijken hebben een eigen echoapparaat, maar lang niet allemaal. In dat laatste geval word je doorverwezen naar een echocentrum om een echo te laten maken. Tip: dit zijn de standaardecho’s die je krijgt.
Kun je het hartje al horen bij de eerste afspraak?
Ook al sta je te popelen om het hartje van je baby te horen, reken daar niet op bij de eerste afspraak. Pas vanaf de 12e week van de zwangerschap is het hartje via een speciaal apparaat te horen.
Lees ook: Alle controles tijdens zwangerschap op een rij
Wanneer naar de gynaecoloog?
Als je zwangerschap normaal verloopt, word je de hele periode begeleid door de verloskundige. Over het algemeen word je alleen bij complicaties of een verhoogd risico begeleid door een gynaecoloog of een klinisch verloskundige: dan moet je in het ziekenhuis bevallen. De verloskundige begeleidt je bevalling dus als je tussen week 37 en 42 bevalt. Vóór de 37 weken en na 42 weken beval je onder begeleiding van een gynaecoloog.
Lees meer: Wanneer word je naar de gynaecoloog doorverwezen?
Wat als het niet klikt met de verloskundige?
Zeker bij je eerste zwangerschap komt er veel op je af: nieuwe informatie, veranderingen in je lichaam en de wetenschap dat met elke week de geboorte van je kind dichterbij komt. Het is dan belangrijk dat je je op je gemak voelt bij je verloskundige. Mocht je daar na het eerste bezoek twijfels over hebben, spreek ze dan uit. Soms klikt het gewoon niet en is het beter om van verloskundige of van praktijk te wisselen.
