Wat doet een verloskundige?

Vanaf het intakegesprek tot de laatste nacontrole na de bevalling: tijdens je zwangerschap zul je je verloskundige regelmatig zien. Ze houdt jouw gezondheid en die van je ongeboren baby goed in de gaten. Maar dat is nog lang niet alles. Wat doet een verloskundige allemaal?

Wat doet een verloskundige?

Tijdens je zwangerschap breng je heel wat bezoekjes aan de verloskundige. Ze begeleidt je gedurende de hele zwangerschap en in de kraamperiode daarna. Maar ook vóór je zwangerschap kun je al bij een verloskundige terecht voor advies over zwanger worden.

Een verloskundige is ervoor opgeleid om jou en je baby in de gaten te houden tijdens de zwangerschap. Ze heeft een informerende en controlerende functie om eventuele complicaties tijdens de zwangerschap te voorkomen of vroegtijdig te behandelen. Je verloskundige is ook aanwezig tijdens de bevalling, tenzij je met een medische indicatie in het ziekenhuis bevalt.

  • Ondersteunt en adviseert jou tijdens de gehele zwangerschap.
  • Controleert jouw gezondheid en die van de baby.
  • Houdt in de gaten of jij je emotioneel goed voelt.
  • Voelt of de baby goed groeit en zich goed ontwikkelt.
  • Geeft voorlichting en advies.
  • Helpt je voor te bereiden op de bevalling.
  • Vertelt over het aanstaande ouderschap.
  • Eventuele complicaties signaleren en al dan niet doorverwijzen naar een gynaecoloog (risicoselectie).
  • Bouwt een vertrouwensrelatie met de aanstaande ouders op.

Een afspraak bij de verloskundige is altijd tweerichtingsverkeer: ze is er ook vooral om naar jou en je partner te luisteren en al jullie vragen te beantwoorden.

Voor je zwangerschap

Ook voordat je zwanger bent, kun je al bij een verloskundige terecht. Veel praktijken hebben namelijk een kinderwensspreekuur of een preconceptiespreekuur. In zo’n spreekuur kun je je vragen stellen over zwanger worden en advies krijgen voor jouw situatie. Ze geeft tips en uitleg over je cyclus en vruchtbare dagen.

Eerste afspraak tijdens zwangerschap

Je kunt de verloskundige direct bellen als je een positieve zwangerschapstest in handen hebt. Even wachten kan ook, tot je ongeveer 6 weken zwanger bent. Bel een verloskundigenpraktijk bij jou in de buurt om een afspraak te maken voor een intakegesprek. Meestal vindt de intake tussen de 7e en de 10e week van je zwangerschap plaats.

Tijdens dit intakegesprek maken jullie kennis met elkaar en er wordt een dossier aangemaakt met gezondheid gerelateerde zaken van jou en je partner. Je krijgt informatie over zwangerschap, het bloedonderzoek en prenatale screening.

Bij de eerste afspraak wordt verder:

Lees ook: Eerste afspraak met de verloskundige, hoe gaat dat?

Controles tijdens de zwangerschap

Hoe vaak je tijdens je zwangerschap naar de verloskundige gaat, verschilt per praktijk. Gemiddeld gaat het om zo’n 10 tot 14 afspraken. Bij de meeste verloskundigenpraktijken zijn de afspraken in het begin van de zwangerschap om de vier weken. Later in de zwangerschap volgen de afspraken elkaar sneller op: om de 3 weken en later om de 2 weken. Na de 36e week kom je meestal wekelijks op controle.

Tijdens zo’n controle bespreken jullie eerst hoe de zwangerschap vordert en hoe jij je voelt. Per afspraak geeft de verloskundige advies en informatie over onderwerpen die belangrijk zijn voor die periode van de zwangerschap. Daarnaast wordt altijd een lichamelijk onderzoek gedaan, dat bestaat uit:

Je verloskundige neemt tijdens de afspraken ook uitslagen van bloedonderzoek en eventuele prenatale screening met je door.

Termijnecho

Sommige verloskundigen maken tijdens de eerste controle, meestal rond de 10 weken, zelf de termijnecho om de uitgerekende datum definitief vast te stellen. Andere praktijken hebben geen echoapparatuur; dan moet je een aparte afspraak maken bij een echocentrum. Bij deze echo wordt er gekeken of het hartje klopt en of de aanleg van je kind in orde is.

Tijdens de zwangerschap

Als je net zwanger bent, zeker van je eerste kind, zul je veel vragen hebben. Deze kun je allemaal aan de verloskundige stellen. Het eerste contact met de verloskundige heb je als je ongeveer 6 weken zwanger bent. Je kunt dan een verloskundigenpraktijk bij jou in de buurt bellen om een afspraak te maken voor een intake. Meestal is dit tussen de 7 en 10 weken. Je maakt kennis met de verloskundige en er wordt een dossier aangemaakt met gezondheid gerelateerde zaken van jou en je partner. Tijdens deze afspraak wordt ook de uitgerekende datum vastgesteld en krijg je meer informatie over zwangerschap en het prenataal-en-bloedonderzoek

Tijdens de eerste controle, meestal rond de 10 weken, wordt de termijnecho gemaakt om de uitgerekende datum definitief vast te stellen en wordt er gekeken of het hartje klopt en of de aanleg van je kind in orde is. Het maken van een echo gebeurt meestal in de verloskundigenpraktijk of bij een echocentrum.

Uitgerekende datum berekenen

20-wekenecho

Later in de zwangerschap controleert de verloskundige tijdens iedere controle je ongeboren baby. Ze kijkt naar de ligging, de groei en ontwikkeling van je kind en luistert naar zijn hart. Ook jij wordt in de gaten gehouden door onder andere je bloeddruk te meten. Als je bijna 20 weken zwanger bent, vertelt de verloskundige je ook meer over het Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO), ook wel de 20-wekenecho genoemd. Bij deze echo wordt onderzoek gedaan naar eventuele lichamelijke afwijkingen bij je ongeboren baby. De 20-wekenecho wordt vergoed vanuit de basiszorgverzekering.

Rond de 34e week van je zwangerschap krijg je informatie over wanneer je moet bellen voor de bevalling. Je laat de verloskundige weten wat jullie wensen zijn omtrent de bevalling en de kraamtijd. Bijvoorbeeld of je thuis of in het ziekenhuis (poliklinisch) wilt bevallen, hoe je wilt bevallen (in bad, op de baarkruk of liggend in bed). Dit kun je ook opnemen in een zogeheten geboorteplan.

Voorbereiden op de bevalling

Je verloskundige kan je vertellen waar bij jou in de buurt cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten worden gegeven ter voorbereiding op de bevalling. Er zijn ook verloskundigen en ziekenhuizen die zelf informatieavonden verzorgen. Daarnaast zal je verloskundige je informatie geven over de voorbereiding op de bevalling, checkt ze of je goed bent voorbereid en kan ze je eventueel aanvullende tips geven.

Tijdens de bevalling

Omdat je al vroeg in je zwangerschap wordt gecontroleerd, weet de verloskundige precies hoe je zwangerschap is verlopen. Dat helpt bij de bevalling: je hoeft niets uit te leggen en kunt je volledig op de bevalling richten.

Video: Wanneer bel je de verloskundige precies?

Als je thuis wilt bevallen, is de verloskundige aanwezig om je te begeleiden. Ook bij een poliklinische bevalling in het ziekenhuis begeleidt de verloskundige je. Heb je een medische indicatie of zijn er tijdens de bevalling complicaties, dan wordt de zorg overgedragen aan de gynaecoloog. Bijvoorbeeld als de bevalling onvoldoende vordert, of als de baby blijkt in het vruchtwater gepoept te hebben. Als je tijdens de bevalling medicamenteuze pijnbestrijding wil, wordt je ook overgedragen. Als je goed contact hebt met je verloskundige, kun je haar vragen of ze erbij kan blijven, ter ondersteuning. Maar over het algemeen neemt de gynaecoloog of de klinisch verloskundige de zorg dan over.

Tijdens en na de kraamtijd

De verloskundige begeleidt je samen met de kraamverzorgster in de eerste weken na de bevalling. Ze komt voor controle bij je thuis langs. Na de zwangerschap, als je baby ongeveer 6 weken is, evalueert de verloskundige de complete zwangerschap en heb je vaak een afsluitend gesprek. Hierbij komen onder andere de zwangerschap, bevalling en kraamtijd aan bod. Ook controleert de verloskundige of je lichaam goed genoeg herstelt en wordt anticonceptie besproken. De jeugdgezondheidszorg neemt hierna de zorg over je baby over.

Karlijn Janssen

Verloskundige

Karlijn Janssen is sinds 2010 verloskundige en heeft enkele jaren haar eigen verloskundigenpraktijk gehad. Op dit moment werkt ze bij Geboortecentrum Amsterdam. Karlijn geeft advies en voorlichting aan zwangere vrouwen en hun eventuele partner. Ze specialiseert zich momenteel ook tot echoscopiste. Ze heeft twee zonen.