Wat doet een verloskundige?

Vanaf het intakegesprek tot de laatste nacontrole na de bevalling: tijdens je zwangerschap zul je je verloskundige regelmatig zien. Ze houdt jouw gezondheid en die van je ongeboren baby goed in de gaten. Maar dat is nog lang niet alles. Wat doet een verloskundige allemaal?

Dit doet een verloskundige

Tijdens je zwangerschap breng je heel wat bezoekjes aan de verloskundige. Ze begeleidt je gedurende de hele zwangerschap en in de kraamperiode daarna. Maar ook vóór je zwangerschap kun je al bij een verloskundige terecht voor advies over zwanger worden.

Een verloskundige is ervoor opgeleid om jou en je baby in de gaten te houden tijdens de zwangerschap. Ze heeft een informerende en controlerende functie om eventuele complicaties tijdens de zwangerschap te voorkomen of vroegtijdig te behandelen. Je verloskundige is ook aanwezig tijdens de bevalling, tenzij je met een medische indicatie in het ziekenhuis bevalt.

  • Ondersteunt en adviseert jou tijdens de gehele zwangerschap.
  • Controleert jouw gezondheid en die van de baby.
  • Houdt in de gaten of jij je emotioneel goed voelt.
  • Voelt of de baby goed groeit en zich goed ontwikkelt.
  • Geeft voorlichting en advies.
  • Helpt je voor te bereiden op de bevalling.
  • Vertelt over het aanstaande ouderschap.
  • Eventuele complicaties signaleren en al dan niet doorverwijzen naar een gynaecoloog (risicoselectie).
  • Bouwt een vertrouwensrelatie met de aanstaande ouders op.

Een afspraak bij de verloskundige is altijd tweerichtingsverkeer: ze is er ook vooral om naar jou en je partner te luisteren en al jullie vragen te beantwoorden.

Voor je zwangerschap

Ook voordat je zwanger bent, kun je al bij een verloskundige terecht. Veel praktijken hebben namelijk een kinderwensspreekuur of een preconceptiespreekuur. In zo’n spreekuur kun je je vragen stellen over zwanger worden en advies krijgen voor jouw situatie. Ze geeft tips en uitleg over je cyclus en vruchtbare dagen.

Eerste afspraak tijdens zwangerschap

Je kunt de verloskundige direct bellen als je een positieve zwangerschapstest in handen hebt. Even wachten kan ook, tot je ongeveer 6 weken zwanger bent. Bel een verloskundigenpraktijk bij jou in de buurt om een afspraak te maken voor een intakegesprek. Meestal vindt de intake tussen de 7e en de 10e week van je zwangerschap plaats.

Tijdens dit intakegesprek maken jullie kennis met elkaar en er wordt een dossier aangemaakt met gezondheid gerelateerde zaken van jou en je partner. Je krijgt informatie over zwangerschap, het bloedonderzoek en prenatale screening.

Bij de eerste afspraak wordt verder:

Lees ook: Eerste afspraak met de verloskundige, hoe gaat dat?

Controles tijdens de zwangerschap

Hoe vaak je tijdens je zwangerschap naar de verloskundige gaat, verschilt per praktijk. Gemiddeld gaat het om zo’n 10 tot 14 afspraken. Bij de meeste verloskundigenpraktijken zijn de afspraken in het begin van de zwangerschap om de vier weken. Later in de zwangerschap volgen de afspraken elkaar sneller op: om de 3 weken en later om de 2 weken. Na de 36e week kom je meestal wekelijks op controle.

Tijdens zo’n controle bespreken jullie eerst hoe de zwangerschap vordert en hoe jij je voelt. Per afspraak geeft de verloskundige advies en informatie over onderwerpen die belangrijk zijn voor die periode van de zwangerschap. Daarnaast wordt altijd een lichamelijk onderzoek gedaan, dat bestaat uit:

Je verloskundige neemt tijdens de afspraken ook uitslagen van bloedonderzoek en eventuele prenatale screening met je door.

Termijnecho

Sommige verloskundigen maken tijdens de eerste controle, meestal rond de 10 weken, zelf de termijnecho om de uitgerekende datum definitief vast te stellen. Andere praktijken hebben geen echoapparatuur; dan moet je een aparte afspraak maken bij een echocentrum. Bij deze echo wordt er gekeken of het hartje klopt en of de aanleg van je kind in orde is.

Uitgerekende datum berekenen

20-wekenecho

Als je bijna 20 weken zwanger bent, vertelt de verloskundige je ook meer over het Structureel Echoscopisch Onderzoek (SEO), ook wel de 20-wekenecho genoemd. Bij deze echo wordt onderzoek gedaan naar eventuele lichamelijke afwijkingen bij je ongeboren baby. Bij sommige verloskundigenpraktijken wordt de 20-wekenecho op de praktijk gedaan, bij andere praktijken is dat niet mogelijk en moet je ervoor naar een echocentrum.

Voorbereiden op de bevalling

Je verloskundige begeleidt je in de voorbereiding op de bevalling. Rond de 34e week van je zwangerschap krijg je informatie over wanneer je moet bellen als de bevalling begint. Daarnaast bespreken jullie jouw wensen voor de bevalling en de kraamtijd. Bijvoorbeeld of je thuis of in het ziekenhuis (poliklinisch) wilt bevallen, hoe je wilt bevallen (in bad, op de baarkruk of liggend in bed). Dit kun je ook opnemen in een zogeheten geboorteplan.

Je verloskundige kan je vertellen waar bij jou in de buurt cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten worden gegeven ter voorbereiding op de bevalling. Er zijn ook verloskundigen en ziekenhuizen die zelf informatieavonden verzorgen. Hetzelfde geldt voor de voorbereiding op het eventueel geven van borstvoeding: ook hiervoor worden voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd.

Tijdens de bevalling

Omdat je al 9 maanden lang regelmatig contact hebt gehad met je verloskundige, hebben jullie een vertrouwensband opgebouwd. Je verloskundige weet precies hoe je zwangerschap is verlopen. Dat is fijn tijdens de bevalling: je hoeft niets uit te leggen en kunt je volledig op het bevallen richten.

Als je thuis wilt bevallen, is de verloskundige daarbij aanwezig om je te begeleiden. Ook bij een poliklinische bevalling in het ziekenhuis begeleidt je eigen verloskundige je. Heb je een medische indicatie of zijn er tijdens de bevalling complicaties, dan wordt de zorg overgedragen aan de gynaecoloog. Bijvoorbeeld als de bevalling onvoldoende vordert, of als blijkt dat de baby in het vruchtwater gepoept te hebben. Ook als je tijdens de bevalling pijnbestrijding wil, wordt de bevalling overgedragen aan het ziekenhuis.

Wordt de bevalling overgedragen aan het ziekenhuis, dan kan het zijn dat je verloskundige weer naar huis gaat. De gynaecoloog of de klinisch verloskundige neemt de zorg dan over. Als je goed contact hebt met je verloskundige, kun je haar vragen of ze erbij kan blijven, ter ondersteuning. Soms zal de  verloskundige zelf besluiten om bij de bevalling blijven, zeker als het niet lang meer zal duren voordat de baby geboren wordt.

Lees hier meer over (natuurlijke) pijnbestrijding.

Wanneer moet je de verloskundige bellen?

Video: Wanneer bel je de verloskundige precies?

Tijdens en na de kraamtijd

De verloskundige begeleidt je samen met de kraamverzorgster in de eerste weken na de bevalling. Ze komt voor controle bij je thuis langs. Ze doet medische controles: ze voelt aan je buik of de baarmoeder goed slinkt en controleert eventuele hechtingen. Daarnaast bespreken jullie hoe het met je gaat. Je kunt je zorgen en vragen bij haar kwijt. Ook wordt de bevalling vaak nog even besproken: het krijgen van een baby is een ingrijpende gebeurtenis en je verloskundige is de uitgelezen persoon om daarover te kunnen praten. Ze heeft alles immers van heel dichtbij meegemaakt.

Na de zwangerschap, als je baby ongeveer 6 weken is, evalueert de verloskundige de complete zwangerschap en heb je vaak een afsluitend gesprek. Hierbij komen de zwangerschap, bevalling en kraamtijd aan bod. Ook controleert de verloskundige of je lichaam goed genoeg herstelt en wordt anticonceptie besproken. De jeugdgezondheidszorg neemt hierna de zorg over je baby over.

Verschil met gynaecoloog

Als je zwangerschap zonder complicaties of risico’s verloopt, word je in principe begeleid door een verloskundige. Een verloskundige heeft tijdens een opleiding Verloskunde alles geleerd over zwangerschappen, bevallingen en de kraamtijd. Ze weet precies hoe ze je ongeboren kind in de gaten moet houden en hoe ze complicaties tijdens een zwangerschap moet voorkomen en vroegtijdig moet behandelen.

Maar als er complicaties optreden en daarvoor medische ingrepen, onderzoeken of behandelingen moeten worden uitgevoerd, dan wordt je doorverwezen naar een gynaecoloog. Een verloskundige kan en mag die ingrepen en (de meeste) onderzoeken namelijk niet doen. Een gynaecoloog is opgeleid als arts en heeft tijdens een opleiding Geneeskunde en een specialisatie in Gynaecologie geleerd hoe hij die medische ingrepen, onderzoeken en behandelingen moet uitvoeren. Bij een zwangerschap met complicaties of risico’s, waardoor de kans op een medische ingreep groter is dan normaal, word je daarom door een gynaecoloog begeleid.

Lees hier: Dit zijn de 15 beste bevallingstips van verloskundige

Karlijn Janssen

Verloskundige

Karlijn Janssen is sinds 2010 verloskundige en heeft enkele jaren haar eigen verloskundigenpraktijk gehad. Op dit moment werkt ze bij Geboortecentrum Amsterdam. Karlijn geeft advies en voorlichting aan zwangere vrouwen en hun eventuele partner. Ze specialiseert zich momenteel ook tot echoscopiste. Ze heeft twee zonen.