rugweeen

Rugweeën herkennen en opvangen

De meeste vrouwen voelen tijdens hun bevalling de weeën in hun buik, maar de pijn kan ook uitstralen naar je rug. Hoe komt dit en hoe kun je rugweeën het beste opvangen?

Wat zijn rugweeën?

Sommige vrouwen voelen weeën niet alleen in hun buik, maar ook in hun rug. Rugpijn tijdens de bevalling hoeft niet altijd te betekenen dat je rugweeën hebt. Je rugspieren zijn sowieso hard aan het werk en kunnen daardoor na een tijdje pijn gaan doen. Deze weeën voel je vooral in je onderrug en vaak pas als de ontsluitingsweeën sterker worden. Sommige vrouwen krijgen direct als de wee opkomt erge rugpijn, bij anderen neemt de pijn langzaam toe naarmate de wee richting de pijnpiek gaat. Het kan ook zijn dat je tussen de weeën door last houdt van je onderrug.

Zo voelen rugweeën

Rugweeën worden vaak omschreven als heftige menstruatiekramp, die uitstraalt naar de onderrug. Soms straalt de pijn ook uit naar de benen, in dat geval heb je rug- én beenweeën. Rugweeën kunnen de bevalling behoorlijk pittig maken, hoewel er ook vrouwen zijn die het goed te doen vinden. De één vindt rugweeën hels en veel erger dan buikweeën, de ander noemt het een vervelend, trekkend of branderig gevoel. Verderop lees je wat je kunt doen om de pijn te verlichten.

Oorzaak rugweeën

Waarom iemand dit soort weeën krijgt, is niet altijd te verklaren. Dit zijn mogelijke oorzaken:

  • Stugge banden. De baarmoeder zit met banden vast aan het bekken, onder andere bij het heiligbeen (net boven je stuitje). Als deze banden gespannen zijn en er tijdens een wee druk op komt, kan de pijn uitstralen naar de onderrug.
  • De ligging van de baby. Als de baby met zijn achterhoofd naar achteren ligt (een sterrenkijker), drukt zijn hoofd tegen je heiligbeen. Dit kan rugpijn en rugweeën veroorzaken.

Toch hebben niet alle vrouwen met een sterrenkijker last van rugweeën. En andersom geldt ook dat je rugweeën kunt hebben, terwijl je baby in de optimale houding ligt. Als je sowieso al veel last van je rug hebt, kunnen de weeën je spieren en ruggengraat ook extra belasten. Rugweeën zijn geen teken dat er iets mis is, ze kunnen de bevalling alleen wel extra erg pittig maken.

Video: Verloskundige Karlijn Jansen: zo herken je een echte wee.

Tips bij rugweeën

Veel vrouwen vinden tijdens de bevalling zelf de beste houding of bewegingen om de pijn te verlichten. En anders kun je dit proberen als je last hebt van rugweeën:

  • Concentreer je op je ademhaling. Adem in naar je buik of, als dat niet lukt, naar je flanken. Uitademen in pufjes of tellen op je ademhalingen kan afleiding geven. Zo voorkom je dat je in paniek raakt, hoog gaat ademen of gaat hyperventileren. Lees hier meer over puf- en ademhalingstechnieken.
  • Ga op handen en knieën zitten. Dat haalt het gewicht van de baby van je rug. Je kunt zo ook makkelijk met je heupen draaien en wiegen, wat helpt tegen de pijn.
  • Wissel regelmatig van houding. Een andere houding kan ervoor zorgen dat de baby wat bijdraait, waardoor zijn hoofdje makkelijker het bekken ingaat en niet meer tegen je onderrug duwt. Volg je gevoel, jij weet het beste welke houdingen werken.
  • Ga op een bal zitten en draai cirkels met je heupen.
  • Ga staan of loop rond.
  • Ga in bad of de douche. Warm water ontspant je spieren en banden. Dit geeft verlichting, kan voor meer ruimte in je buik zorgen en de ontsluiting versnellen. Ook fijn: je onderrug (laten) masseren met een warme waterstraal.
  • Ook een warme kruik of hittepit tegen je onderrug kan helpen. Of juist een washand met ijs.
  • Laat je partner je heiligbeen masseren. Dit driehoekige gebied zit net boven je bilspleet. Bij rugweeën voel je hier de meeste pijn en er zitten drukpunten die weeënpijn verminderen. Je hoeft die drukpunten niet precies te weten, het helpt meestal al om het hele gebied stevig te laten masseren.
  • De GeboorteTENS is een apparaatje dat door middel van stroomstootjes via plakkers op de rug de pijnprikkel vermindert. Je kunt de TENS huren of kopen en zowel thuis als in het ziekenhuis gebruiken. Hier de voor- en nadelen van TENS.
  • Steriele waterinjecties op vier plaatsen op je rug zijn ook een manier om de pijnprikkel die via de ruggengraat naar je brein gaat te blokkeren. Deze ingreep heeft geen bijwerkingen, je kunt het herhalen zo vaak je wilt en het haalt de scherpe kantjes eraf. Je verloskundige kan dit ook doen als je thuis bevalt, vraag hier van tevoren naar.
  • Veel vrouwen vinden het fijn als hun partner (of een doula) tijdens elke rugwee flinke tegendruk geeft tegen het heiligbeen. Zo gaat dat het makkelijkst:
  1. Ga op een baarkruk of achterstevoren op een stoel zitten. Je partner knielt achter je en zet zijn handpalmen tegen je onderrug. Als de wee opkomt, leun je wat naar achteren        en begint hij te duwen. Geef aan waar en hoe hard hij precies moet duwen.
  2. Ga op je knieën zitten en leun op het bed of de bank. Of kniel in het ziekenhuis achterstevoren op bed, zet het hoofdeinde rechtop en leun daarop. Zo kan je partner er ook goed bij.
  3. Ga op handen en knieën zitten en laat je partner met zijn handpalmen op je onderrug leunen. Ook tegendruk tegen de zijkant van de billen kan helpen.

Pijnbestrijding tijdens de bevalling

Als een bevalling met pittige rugweeën lang duurt en bovenstaande tips niet genoeg helpen, kun je uitgeput raken. In het ziekenhuis kun je dan om medische pijnbestrijding vragen, zoals een ruggenprik. Lees hier welke vormen van pijnbestrijding er zijn, hoe ze werken en wat mogelijke nadelen zijn. Zo kun je een goede afweging maken.

Kun je rugweeën voorkomen?

Omdat het niet altijd duidelijk is welke factoren meespelen bij rugweeën, kun je niet helemaal voorkomen dat je er last van krijgt. Je kunt wel een paar dingen doen om de kans op rugweeën te verkleinen.

  1. Let op je eigen houding tijdens de zwangerschap. Vermijd onderuit gezakt zitten en scheef of ingezakt staan. Daarmee verklein je de ruimte in je bekken, waardoor je baby mogelijk niet goed zijn draai kan vinden. Zit vooral rechtop (af en toe hangen voor de tv mag natuurlijk best), op je beide zitbotten en met beide voetzolen op de grond. Een goede sta-houding is met je voeten naast elkaar, het gewicht gelijk verdeeld over je voetzolen, knieën licht gebogen en je rug recht met een lichte natuurlijke holling.
  2. Blijf bewegen tijdens de zwangerschap. Door aan zwangerschapsyoga, te zwemmen of een andere sport te doen, houd je je spieren, banden en bekken soepel. Elke dag een stuk wandelen doet ook wonderen.
  3. Neem contact op met een chiropractor. Als je rugpijn en/of bekkenpijn hebt, is het verstandig om daar al voor de bevalling iets mee te doen. Een chiropractor gespecialiseerd in zwangerschapsklachten kan je vaak goed helpen.
  4. Volg een zwangerschapscursus. Bij de meeste cursussen wordt aandacht besteed aan je houding en het opvangen van de weeën. Kijk hier welke zwangerschapscursus het beste bij jou past.

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.