Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Zwangerschapshormonen: wat doen ze met je?

Zwangerschapshormonen: ze zijn onmisbaar voor een gezonde zwangerschap, maar ze kunnen tegelijkertijd vreemde dingen doen met je lijf. Opgezwollen enkels, pijnlijke borsten, moodswings… Wat zijn zwangerschapshormonen precies? En hoe zit het met je hormonen na bevalling?

Wat zijn zwangerschapshormonen?

Hormonen hebben een belangrijke functie in je lijf tijdens je normale menstruatiecycylus, maar worden helemaal belangrijk als je zwanger raakt. Ze zorgen ervoor dat je lichaam zich aanpast aan de zwangerschap, dat je baby goed en veilig kan groeien in je baarmoeder én ze zetten de bevalling in gang. Maar waarschijnlijk merk je dat ze ook stemmingswisselingen en andere klachten veroorzaken. Dit zijn de verschillende zwangerschapshormonen:

Advertentie

hCG (Humaan choriongonadotrofine)

Als een bevruchte eicel zich nestelt in je baarmoeder, gaat een deel ervan hCG produceren. Een zwangerschapstest reageert ook op hCG. Tip: Die kun je hier bestellen

Wat doet hCG?

hCG is hét zwangerschapshormoon dat je lichaam vertelt dat er een baby in je buik groeit en dat het corpus luteum (gele lichaam) niet afgebroken moet worden. Het corpus luteum is het omhulsel van de eicel. Als je niet zwanger bent, stoot je lichaam dit af tijdens je menstruatie. Tijdens een zwangerschap zorgt het corpus luteum voor de aanmaak van het hormoon progesteron.

hCG zorgt er ook voor dat de eierstokken geen eicellen meer laten rijpen én is belangrijk voor de groei van je baby: het zet namelijk vet om in energie, die wordt ingezet om je baby te laten groeien. Last but not least kun je dankzij hCG een zwangerschapstest doen. Het zwangerschapshormoon komt namelijk in je urine terecht. Vanaf het moment dat je over tijd bent, kun je testen. Er zit dan zo veel hCG in je urine dat een zwangerschapstest erop reageert.

De eerste 10 weken van je zwangerschap verdubbelen de hCG-waarden elke 2-3 dagen. Vanaf week 10 tot 12 dalen deze waarden weer.

Welke kwaaltjes veroorzaakt het?

Het is niet bewezen, maar er wordt gedacht dat hCG verantwoordelijk is voor de zwangerschapsmisselijkheid waar veel vrouwen last van hebben. In ieder geval hebben vrouwen met hogere hCG-niveaus vaak meer last van misselijkheid en overgeven. Bij een tweelingzwangerschap zijn de hCG-waarden ook hoger. Het is een van belangrijkste hormonen zwangerschap eerste weken.

Progesteron

Progesteron wordt de eerste weken van je zwangerschap aangemaakt door het corpus luteum. Daarna neemt de placenta deze taak over. Terwijl het hCG-niveau na het eerste trimester afneemt, stijgt het progesteronniveau. Dit zwangerschapshormoon wordt nu de belangrijkste beschermer van de zwangerschap.

Wat doet het?

Progesteron zorgt dat een bevruchte eicel kan innestelen. Het zwangerschapshormoon houdt de spieren van je baarmoeder ontspannen en helpt je immuunsysteem het vreemde DNA in je lijf te tolereren (het DNA van je baby). Ook voorkomt progesteron dat het slijmvlies van de baarmoederwand wordt afgestoten en zorgt het dat klieren in je baarmoederwand de baby van voedsel voorzien zolang de placenta nog niet volledig is ontwikkeld.

Welke kwaaltjes veroorzaakt het?

Dankzij progesteron ontspannen ook je bloedvaten. Daardoor gaat je bloeddruk omlaag en kun je duizelig worden. Het maakt je banden losser, waardoor je last kunt krijgen van bekkeninstabiliteit. Ook brandend maagzuur, bloedend tandvlees, misselijkheid en obstipatie heb je te danken aan het hormoon progesteron. Bovendien kan het zorgen voor meer haargroei. Schrik dus niet als je tijdens je zwangerschap opeens haartjes krijgt op onverwachte plekken, zoals je borsten of onderbuik.

Oestrogeen

Net als progesteron wordt het zwangerschapshormoon oestrogeen in eerste instantie geproduceerd door het corpus luteum. Als de placenta is ontwikkeld, neemt die de oestrogeenproductie over. Dat doet de placenta met behulp van een stofje dat de bijnier van je baby produceert.

Wat doet het?

Oestrogeen is onmisbaar voor de ontwikkeling van je baby. Het zwangerschapshormoon stuurt de ontwikkeling van verschillende organen aan. Ook oestrogeen stijgt het sterkst in het eerste trimester. Daarna vlakt die stijging af.

Oestrogeen stimuleert de groei van de bijnier van je baby en helpt de hormoonproductie in de bijnier van je baby stimuleren. Door oestrogeen word je gevoeliger voor andere zwangerschapshormonen. Op die manier bereidt het hormoon je lijf voor op de bevalling: wetenschappers denken namelijk dat de bevalling inzet op het moment dat oestrogeen de boventoon gaat voeren in je lichaam.

Welke kwaaltjes veroorzaakt het?

Hoge oestrogeenwaarden gaan samen met spataderen, misselijkheid, een grotere eetlust en huidveranderingen.

Andere zwangerschapshormonen zijn:

Oxytocine

Wat doet het?

Oxytocine zorgt ervoor dat je baarmoeder samentrekt tijdens de bevalling. Het is niet zo dat dit zwangerschapshormoon de bevalling in gang zet. Tegen het einde van de zwangerschap wordt de baarmoeder er gevoeliger voor, waardoor de bevalling op een gegeven moment kan beginnen. Hoe beter het lukt tijdens de bevalling te ontspannen, hoe meer oxytocine je aanmaakt. Dat zorgt weer voor betere weeën.

Moet je bevalling worden ingeleid, dan wordt synthetische oxytocine gebruikt. Zijn je weeën niet sterk genoeg, dan kun je tijdens de bevalling synthetische oxytocine toegediend krijgen. Oxytocine staat dus ook bekend als wee-opwekker. Ook krijg je na je bevalling vaak een injectie met synthetische oxytocine, om te zorgen dat de placenta sneller wordt geboren en je minder bloed verliest.

Het is ook een van de belangrijke hormonen na zwangerschap: oxytocine is het knuffelhormoon.

Welke kwaaltjes veroorzaakt het?

Eigenlijk geen. Het hormoon veroorzaakt vooral positieve dingen: door oxytocine krijg je bij borstvoeding een toeschietreflex, maar het staat vooral bekend als ‘knuffelhormoon’: door contact met je baby maken jullie allebei oxytocine aan en dat zorgt voor een goede hechting.

Prolactine

Wat doet het?

Eigenlijk is dit geen zwangerschapshormoon, maar hét borstvoedingshormoon. Prolactine regelt namelijk de productie van moedermelk. Tijdens je zwangerschap wordt de melkproductie nog onderdrukt door de aanwezigheid van veel progesteron. Na de bevalling stijgt de prolactinespiegel snel. Zo kun je borstvoeding geven.

Welke kwaaltjes veroorzaakt het?

Je merkt dat dit hormoon aan het werk is tijdens je zwangerschap doordat je borsten groter en gevoeliger worden en je tepels veranderen.

Je hormoonbalans tijdens je zwangerschap

Je zwangerschap is eigenlijk negen maanden lang een hormoonfeest: alle veertig weken dansen je hormonen door elkaar en verandert de samenstelling van al die zwangerschapshormonen vrijwel continu. Je hormoonbalans is dus totaal uit balans, vergeleken met voor je zwangerschap. En dat zorgt voor die zwangerschapskwaaltjes. Het vervelende is: daar kun je niets aan doen, behalve goed zorgen voor je lijf. Dus gezond en gevarieerd eten, voldoende bewegen en slapen. Ook goed om te weten: het kan even duren voordat je hormonen na bevalling weer in balans zijn en je je dus weer echt jezelf voelt.

Prolactine

Prolactine regelt de aanmaak van moedermelk en heeft een rustgevend effect. Het hormoon bereidt je borsten tijdens de zwangerschap voor op de borstvoeding.

Relaxine

Wat het hormoon relaxine precies doet tijdens de zwangerschap is niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk maakt het samen met progesteron de gewrichtsbanden in je bekken losser, waardoor je baby makkelijker geboren kan worden. Ook wordt gedacht dat relaxine een rol speelt bij het op gang komen van de bevalling.

MSH (melanocyt-stimulerend hormoon)

Door dit hormoon maak je meer pigment aan. Je moedervlekken en tepelhoven kunnen donkerder worden, je hebt kans op een zwangerschapsmasker in je gezicht en je kunt een linea nigra krijgen: de bekende zwangerschapsstreep op je buik.

Met dank aan verloskundige Ellen Andrea.

Bronnen: Gezondidee, Verloskundigen Kleverpark