Alles over vroeggeboorte baby

Alles over vroeggeboorte baby

Een normale zwangerschap duurt gemiddeld 40 weken. In die tijd groeit je baby uit tot een voldragen kind. Maar soms kondigt een baby zich al ruim voor de 37 weken aan. Dan is er sprake van een vroeggeboorte en hebben we het over een premature baby.

Vroeggeboorte

In Nederland worden jaarlijks zo’n 12.000 baby’s te vroeg (prematuur) geboren. Dat staat gelijk aan ongeveer 6,9% van alle baby’s die jaarlijks worden geboren. Je spreekt van een vroeggeboorte als een zwangerschap vroegtijdig – spontaan of kunstmatig – wordt afgebroken in de periode tussen de 20ste en de 37e week van de zwangerschap. Wordt je baby geboren na een zwangerschapsduur van 32 weken of minder, dan is er sprake van extreme prematuriteit.

Wanneer is een baby levensvatbaar?

In Nederland worden baby’s in ziekenhuizen actief opgevangen als ze geboren worden na 24 weken zwangerschap. Dat houdt in dat de neonatologen als het nodig is de baby intuberen, ademhalings- ondersteuning geven en veel doen aan warmtemanagement.

Hartmassage en bloeddrukondersteunende medicatie worden niet gegeven: de kwaliteit van leven van een baby die hierdoor overleeft is nog te slecht. Bij een geboorte voor de 24ste week van de zwangerschap is de behandeling van een baby gericht op comfort van het kind in plaats van overleven.

Wordt een baby vlak na de 24ste week geboren, dan overleeft bijna 56% van de kinderen. Bij elke week die daarbij komt, stijgen de overlevingskansen van de baby flink. Na 26 weken overleeft 71,5%, na 27 weken 80% tot 90% en na 28 weken zelfs 95%.

Overlevingskansen premature baby
25 weken 56%
26 weken 71,50%
27 weken 80-90%
28 weken 95%

Levenskwaliteit

Overleven wil helaas niet zeggen dat de levenskwaliteit van een baby in alle gevallen goed is. Bij de geboorte van een kind tussen de 24 en 26 weken worden ouders daarom op een specifieke manier begeleid en voorgelicht, waarbij ze de mogelijkheid krijgen te kiezen voor een behandeling gericht op comfort. Deze gesprekken vinden indien mogelijk al voor de geboorte plaats en worden meestal gedaan door een neonatoloog en een gynaecoloog. Zij proberen samen de ouders zoveel mogelijk uit te leggen over de mogelijke problemen die hun kind te wachten staan.

De meest voorkomende problemen bij veel te vroeg geboren baby’s zijn: onrijpe longen, problemen met de bloedsomloop, hersenbloedingen en ernstige infecties. Pas vanaf 34 weken zwangerschap heeft een te vroeg geboren baby bijna even goede kansen als een kind dat ‘op tijd’ is geboren.

Spontane vroeggeboorte

Van alle vroeggeboortes wordt 20% kunstmatig opgewekt vanwege een medische oorzaak. De overige 80% gebeurt spontaan. Aan deze spontaan opgetreden vroeggeboorten kan meestal geen duidelijke oorzaak worden gekoppeld. Wel is bekend dat deze oorzaken een rol kunnen spelen:

  1. Voorgeschiedenis

    Wanneer je vroegtijdig bent bevallen bij je vorige zwangerschap, loop je meer risico om ook bij je volgende zwangerschap vroeg te bevallen.

  2. Verkorte baarmoedermond

    Vrouwen met een verkorte baarmoedermond lopen meer risico op een vroege bevalling. Een verkorte baarmoedermond komt vaak voor bij dochters van vrouwen die vroeger het deshormoon hebben gebruikt. Ook een operatie aan de baarmoedermond kan die hebben verkort of verslapt.

  3. Te veel vruchtwater

    Een teveel aan vruchtwater (polyhydramnion) verhoogt de kans op een vroeggeboorte. Dat kan namelijk een overdruk op de vliezen veroorzaken, waardoor er eerder scheurtjes ontstaan. Wanneer het op tijd wordt ontdekt, kan door middel van een vruchtwaterpunctie het teveel aan water worden afgevoerd. Een teveel aan vruchtwater kan worden veroorzaakt door zwangerschapsdiabetes.

  4. Meerlingenzwangerschap

    Het dragen van een twee- of meerling kan de kans op een vroeggeboorte ook vergroten. Bij een meerling is de fysieke ruimte in de baarmoeder minder groot, waardoor de vliezen eerder kunnen breekt.

  5. Vleesbomen

    Vleesbomen zijn goedaardige knobbels in de wand van de baarmoeder, die bestaan uit spier- en bindweefsel. Tijdens een zwangerschap groeien de vleesbomen. Als ze heel groot worden, loop je meer risico op een miskraam of een vroeggeboorte.

  6. Vaginale infecties

    Infecties zijn de belangrijkste oorzaak van spontane vroeggeboortes. En dan met name een bacteriële infectie van de vagina. Normaal gesproken is daar een goed evenwicht tussen de aanwezige bacteriën, maar als één soort gaat overheersen – oftewel bacteriële vaginose – kan dat uitgroeien tot een infectie. Die infectie kan vervolgens vanuit de vagina omhoog ‘kruipen’ en zo de vliezen of de vruchtzak infecteren. Het lichaam reageert daar meteen op door de bacteriële infectie uit te drijven, met weeën als gevolg.

Andere mogelijke oorzaken vroeggeboorte

Naast bovenstaande oorzaken is er ook een samenhang aangetoond tussen deze factoren en vroeggeboortes:

  • roken tijdens de zwangerschap.
  • infecties en ontstekingen in het lichaam van de moeder.
  • vruchtbaarheid bevorderende middelen.
  • een korte tijd tussen twee zwangerschappen.
  • leeftijd van de moeder: hoe ouder, hoe meer kans op vroeggeboorte.

Voorkomen vroeggeboorte

Het succesvol afremmen van een dreigende vroeggeboorte is afhankelijk van de ontsluiting, de conditie van de moeder en het kind en de duur van de zwangerschap. Als de vliezen zijn gebroken of als er ontsluiting is, dan moet je in bed blijven om de bevalling uit te stellen. Is de ontsluiting meer dan vijf centimeter, dan is de geboorte waarschijnlijk niet meer uit te stellen. Helaas zijn vroeggeboortes moeilijk te voorkomen. Hoewel er veel onderzoek naar wordt gedaan, leveren de huidige weeënremmers hooguit twee of drie dagen extra op.

Bewegen

Er zijn geen aanwijzingen dat spontane vroeggeboortes worden veroorzaakt door veel tillen of sporten. Sterker nog, verantwoord in beweging blijven tijdens je zwangerschap vergroot de kans op een goede afloop van je zwangerschap.

Emoties ouders premature baby

Als ouder van een te vroeg geboren baby krijg je te maken met een wirwar van gevoelens en emoties: angst, verdriet, onzekerheid en bezorgdheid, en natuurlijk trots en blijdschap bij elke kleine stap vooruit. Je hebt je niet of nauwelijks kunnen voorbereiden op de vroeggeboorte van je baby en soms ligt hij in een ziekenhuis ver weg, zodat je niet zo vaak bij hem kunt zijn als je zou willen. Waarschijnlijk had je je de bevalling en kraamtijd heel anders voorgesteld. Soms kan het hierdoor tijd kosten voor je het gevoel hebt dat je écht een band hebt met je baby. Gelukkig word je in het ziekenhuis als ouders nauw betrokken bij de verzorging en kun je, als je baby’s gezondheid het toelaat, je kind ‘kangoeroeën’. Dit wordt in veel ziekenhuizen ook wel ‘buidelen’ genoemd. De baby wordt dan op je blote borst gelegd, zodat je hem voorzichtig kunt leren kennen.

Thuiskomst

Soms duurt het maar een paar dagen, soms een paar maanden, maar er komt een dag dat je baby eindelijk mee naar huis mag. Neem na de thuiskomst van je te vroeg geboren baby tijd om te wennen aan de nieuwe situatie. Mensen in je omgeving staan er niet altijd bij stil wat voor invloed zo’n ziekenhuisperiode op jou, je partner en eventuele broertjes en zusjes heeft. Hoe blij je ook bent bij thuiskomst, veel ouders krijgen een terugslag. Niet zo gek: pas als je kind thuis is, besef je wat je allemaal is overkomen. De ene ouder kan hier makkelijker mee omgaan dan de andere. Het kan opluchten om met iemand te praten die in een vergelijkbare situatie zit of heeft gezeten.

Sommige ouders hebben er heel veel last van en ontwikkelen een posttraumatische stressstoornis. Zij krijgen te maken met nachtmerries, flashbacks en angsten. Er is gelukkig steeds meer aandacht en begrip voor de emoties van ouders na het krijgen van een premature baby en er bestaat tegenwoordig ook therapie voor. Heb jij behoefte om met een expert te praten, geef dit dan aan tijdens de nacontroles bij de neonatoloog of gynaecoloog.

Vroeggeboorte in het kort

Goed om te weten als je te maken krijgt met vroeggeboorte…

  • In Nederland worden elk jaar 15.000 kinderen te vroeg geboren.
  • Ouders van een baby geboren tussen de 24 en 26 weken kunnen samen met de artsen kiezen voor actieve opvang óf beleid gericht op comfort.
  • Een prematuur geboren kind is erg gevoelig voor infecties en deze kunnen levensbedreigend zijn. Denk hierbij aan darminfecties. Er wordt om deze reden altijd snel gestart met antibiotica.
  • Bij meerlingen is er een grotere kans op vroeggeboorte.
  • Regelmatig krijgen ouders last van posttraumatisch stresssyndroom na een IC-opname van hun premature baby. Daar bestaat speciale hulp voor. De huisarts kan je doorverwijzen naar een psycholoog.
  • Prematuur geboren kinderen hebben een grotere kans op blijvende lichamelijke en geestelijke complicaties.
  • Er zijn in Nederland 10 NICU’s (Neonatale Intensive Care Units).
  • Het toewijzen van een NICU gaat op basis van beschikbaarheid.
  • Ouders moeten daarom soms elke dag tientallen kilometers of nog veel verder reizen om bij hun kind(eren) te zijn.
  • Als premature baby’s stabiel genoeg zijn, worden ze overgeplaatst naar algemene ziekenhuizen met een post-IC status.
  • Er is geen directe relatie tussen vroeggeboorte en hechtingsproblemen, blijkt uit onderzoek van de Tilburg University.
  • Vrouwen die zelf te vroeg geboren zijn hebben een grotere kans op een baby die te vroeg geboren wordt. Dat blijkt uit onderzoek van het Sainte-Justine University Hospital in Montreal.

Machteld van Scherpenzeel

Kinderarts - Fellow Neonatoloog

Machteld van Scherpenzeel-de Vries is kinderarts neonatoloog in het Medisch Centrum Leeuwarden. Daar werkt ze op de post IC en de kinderafdeling waar ze kinderen die te vroeg geboren zijn, volgt in hun groei en ontwikkeling. Ze is moeder van drie kinderen. Onlangs zette ze project UNIEK op om meer faciliteiten speciaal voor de pasgeborenen en hun ouders te kunnen financieren.