Zwangerschapscursussen: welke past bij jou?

Wat is een zwangerschapscursus?

Bij een zwangerschapscursus krijg je veel zinvolle informatie over zwanger zijn en bevallen, je doet oefeningen, maar het is ook gezellig. Je komt in contact met andere zwangere vrouwen of - als je naar een zwangerschapscursus met partner gaat - andere stellen die een baby krijgen.

Een leuke manier om nieuwe mensen te leren kennen die straks een kind hebben in dezelfde leeftijd als die van jou. Dat schept een band en je kunt veel aan elkaar hebben, ook in de toekomst. Best lekker om het één keer in de week ongestoord te kunnen hebben over kwaaltjes (en er samen om te lachen), echo’s en wat jullie verder meemaken tijdens deze unieke periode.

Ook interessant: Welke echo’s krijg je allemaal in de zwangerschap?

Uit welke zwangerschapscursussen kun je kiezen?

Je kunt kiezen uit cursussen gericht op beweging, mentale ontspanning, theoretische voorlichting of een combinatie hiervan. Bekende opties zijn zwangerschapsyoga voor souplesse en mindfulness of hypnobirthing voor mentale rust. Sportieve cursussen focussen op fit blijven, terwijl informatieve sessies je voorbereiden op de dag van de bevalling. Tegenwoordig winnen ook cursussen die focussen op de periode ná de geboorte – het vierde trimester – aan populariteit.

Waarom een cursus extra fijn is bij je eerste kind

Bij een eerste zwangerschap is de behoefte aan informatie en bevestiging vaak groter, omdat alles nieuw en onwennig is. Je wilt waarschijnlijk elk detail weten over de bevalling en de baby. Bij een tweede of derde zwangerschap kies je vaker voor een korte opfriscursus of focus je puur op fit blijven.

Soms is een eerdere bevalling of kraamtijd als heftig ervaren. In dat geval helpt een gerichte cursus je om met meer rust en vertrouwen de volgende bevalling in te gaan. Je leert bijvoorbeeld meer over een ziekenhuisbevalling of hoe je zelf de regie in handen houdt.

Ga je alleen of gezellig samen met je partner?

Je kunt een zwangerschapscursus alleen volgen, maar er zijn ook veel opties voor koppels of speciale partneravonden. Samen met je partner trainen versterkt het teamgevoel; je partner leert precies hoe hij of zij jou kan steunen tijdens de weeën. Naast groepslessen kun je kiezen voor privécursussen aan huis via een doula of geboortecoach. Dit is ideaal als je specifieke vragen of angsten hebt en graag persoonlijke aandacht wilt.

Welke zwangerschapscursus past bij jou?

Keuze genoeg dus. Om je wegwijs te maken in de wereld van de zwangerschapscursussen, hebben we de verschillende opties op een rijtje gezet. Bekijk de mogelijkheden en bepaal wat jij fijn zou vinden.

Zwangerschapscursus voor beweging en fitness

Wil je in de zwangerschap graag goed voor je lijf zorgen door veel te sporten en te bewegen? Dan passen de volgende cursussen bij jou.

• ZwangerFit
  Sporten tijdens de zwangerschap is bewezen gezond, en dat doe je bij deze zwangerschapscursus onder leiding van een gespecialiseerde docent (vaak een fysiotherapeut). Je werkt onder meer aan je conditie, kracht en je bekkenbodemspieren. Daarnaast krijg je tips voor de bevalling.

• Zwangerschapsgym
  Zo heette een zwangerschapscursus vroeger, maar het bestaat nog steeds. De invulling kan per cursusdocent verschillen, maar meestal gaat het om een groepsles waarbij je oefeningen doet om in vorm te blijven en je lichaam voor te bereiden op de bevalling, gecombineerd met informatie over onder meer je hormonen, ontsluiting en perstechnieken.

• Zwangerschapsyoga
  Een zwangerschapscursus gebaseerd op yoga helpt je omgaan met spanning én je lichaam blijft fit en soepel tijdens de zwangerschap. Ook is er vaak ruimte om ervaringen uit te wisselen met andere zwangere vrouwen en je krijgt informatie over de bevalling. Iets voor jou? Hier lees je meer over zwangerschapsyoga.

• Zwangerschapszwemmen
  Een zwangerschapscursus in het water kan heel lekker zijn, omdat je bijna gewichtsloos bent en daardoor makkelijker kunt bewegen. Je werkt in een groepje aan je conditie en je leert manieren om te ontspannen. Veel zwembaden bieden dit aan in warm water. Lees hier meer over zwemmen tijdens de zwangerschap.

• Zwangerschapsbootcamp
  Oftewel outdoor sporten voor fanatiekelingen. Onder meer Mom in Balance biedt deze zwangerschapscursus aan in heel Nederland. Bij deze groepslessen draait het om fit blijven tijdens je zwangerschap, met oefeningen aangepast aan je zwangere lichaam. En lekker buiten dus, wat altijd goed is voor je mentale gezondheid!

• Zwangerschapsdansen
  Een zwangerschapscursus gebaseerd op dans en muziek is uiteraard gericht op bewegen, maar vaak ook op in contact zijn met je gevoel, je lichaam en je baby. Bewegen op muziek is hier heel geschikt voor. Dit heeft invloed op je stemming en je gebruikt je hele lijf. Je leert bewegingen die tijdens de bevalling kunnen helpen en je krijgt vaak ook wat informatie over bevallen.

• Zwangerschapspilates
  Graag fit, flexibel en in balans blijven? Bij zwangerschapspilates doe je oefeningen die gericht zijn op je rug, buik en bekken, zodat je je lichaam sterk maakt. Maar ook focus je je op je ademhaling en leer je ontspannen.

Zwangerschapscursus voor ontspanning en mentaal welzijn

Heb je veel stress en wil je vooral tot rust komen in de zwangerschap? Of maak je je zorgen en kun je daarom wat meer ontspanning gebruiken? Dan zijn deze cursussen wellicht iets voor jou.

• Mindfulness
  Bij een zwangerschapscursus gebaseerd op mindfulness leer je hoe je bewust en met rust kunt omgaan met alles wat je tijdens de zwangerschap en bevalling tegenkomt. Je leert ademhalingstechnieken voor tijdens de weeën, mediteren en hoe je stress kunt reguleren. Lees hier meer over mindfulness tijdens je zwangerschap.

• Hypnobirthing
  Bij een zwangerschapscursus met hypnobirthing bereid je je met zelfhypnose voor op de bevalling. Zelfhypnose is een manier van ontspannen die ook wel wordt toegepast in de zorg, bijvoorbeeld voor mensen met pijnklachten of angst voor behandelingen. Lees hier wat je allemaal nog meer leert bij hypnobirthing.

Zwangerschapscursus met partner

Wil je graag samen met je partner nieuwe dingen leren over de zwangerschap of bevalling?

• Zwangerschapscursus met partner
  Er zijn verschillende zwangerschapscursussen waarbij alle lessen voor beide aanstaande ouders zijn. Je bereidt je voor als een team, met veel informatie over de bevalling en oefeningen om samen te doen, zodat je partner weet hoe die jou kan steunen. Hypnobirthing en Samen Bevallen zijn hier het bekendst om, maar ook de cursus van Mom&Co is in steeds meer plaatsen te volgen.

• Partnercursus
  Hier en daar worden er ook bevalcursussen speciaal voor partners gegeven, zónder dat hun zwangere vrouw meekomt. Als partners onder elkaar leer je wat je bij de bevalling gaat zien en meemaken en hoe je tot steun kunt zijn. Dit kan fijn zijn voor partners die veel stress of angst ervaren voor de zwangerschap.

Hoe bereid je je voor op de periode na de geboorte?

Vaak focussen cursussen alleen op de bevalling, maar de periode daarna is minstens zo belangrijk. Volgens verloskundige en expert Rosanne Mittelhaeuser - van Jole is een goede voorbereiding op het herstel essentieel: "Je bereidt je niet alleen voor op de geboorte, maar ook op de eerste 40 dagen daarna. Zo ga je de bevalling in met realistische verwachtingen."

1. 1

   Totaalvoorbereiding: bevallen én herstellen
   Veel ouders zeggen achteraf: “Ik was goed voorbereid op de bevalling, maar niemand had me verteld wat daarna zou komen.” Bij The New Mom Club vind je cursussen die dit gat dichten. Je bereidt je niet alleen voor op de geboorte, maar ook op de eerste 40 dagen daarna. Wat doen je hormonen? Hoe ondersteun je je bekkenbodem de eerste 6 weken? En hoe zorg je goed voor jezelf in een tijd waarin alle aandacht naar de baby gaat? Zo ga je de bevalling in met realistische verwachtingen en een stabiele basis voor het moederschap.

2. 2

   Centering Pregnancy
   Steeds meer verloskundigenpraktijken bieden Centering Pregnancy aan. Dit is een combinatie van een controle door de verloskundige en het uitwisselen van informatie over de zwangerschap en bevalling in groepsverband. Hier lees je alles over Centering Pregnancy.

3. 3

   Zwangerschapshaptonomie
   Deze cursus is gericht op contact maken met je baby, je gevoel en je partner (je doet dit dus samen) en dat doe je door middel van aanraking en beweging. Zo leef je samen, vanuit vertrouwen in je lichaam en elkaar, toe naar de bevalling en het ouderschap. Hier lees je alles over zwangerschapshaptonomie.

4. 4

   Mensendieck of Cesartherapie
   Door je groeiende buik verandert het zwaartepunt van je lichaam, dat kan rugpijn of bekkenpijn veroorzaken. Bij deze zwangerschapscursus leer je op een goede manier bewegen en tillen, maar je leert ook bevalhoudingen en ademhalingstechnieken voor tijdens de weeën. Lees hier meer over Mensendieck.

5. 5

   Borstvoedingscursus
   Ben je van plan om borstvoeding te geven? Net als voor een bevalling is het ook handig om je voor te bereiden op de borstvoeding. Tijdens een borstvoedingscursus leert een lactatiekundige je onder meer hoe je je baby moet aanleggen, welke borstvoedingshoudingen er zijn en hoe de melkproductie op gang komt. Een handig moment om zo'n cursus te doen is tijdens je zwangerschapsverlof.

6. 6

   Vierde trimester cursus
   Tijdens de zwangerschap kun je ook alvast een cursus doen om je voor te bereiden op het ouderschap, met een zwangerschapscursus gericht op het vierde trimester (de eerste drie maanden van je baby). De invulling verschilt, maar je leert bijvoorbeeld over hechting met je baby, huilgedrag, draagmethodes en hoe je voor jezelf en je relatie kunt blijven zorgen.

Wanneer moet je beginnen met een zwangerschapscursus?

De meeste cursussen die meerdere weken duren, starten in het tweede trimester, vaak rond week 16. Oriënteer je alvast in het eerste trimester, want populaire cursussen zitten snel vol. Voor hypnobirthing is week 25 tot 30 een ideaal startmoment. Heb je weinig tijd? Dan zijn online cursussen of eenmalige voorlichtingsavonden een goed alternatief.

Overigens zijn er ook zwangerschapscursussen waar je op elk moment kunt instromen (mits er plek is). Je kunt je vaak ook nog last minute aanmelden voor (gratis) voorlichtingsbijeenkomsten over de bevalling, georganiseerd door verloskundigenpraktijken of ziekenhuizen. Bij die laatste krijg je informatie, maar leer je geen oefeningen of ademhalingstechnieken.

Kijk welke zwangerschapscursussen er bij jou in de buurt zijn (of vraag je verloskundige om informatie) en op welke tijden de cursus wordt gegeven. Neem op tijd contact op om te vragen of er plek is, het komt geregeld voor dat een cursus vol zit.

Wat kost een zwangerschapscursus gemiddeld?

De prijzen variëren van 15 euro voor een losse les tot 400 euro voor een compleet pakket voor jou en je partner. Sportieve lessen zoals yoga kosten vaak rond de 150 euro per reeks. Privésessies bij een coach kosten gemiddeld 70 euro per uur, of een vast tarief voor een aantal afspraken, wat vaak voordeliger is. Ook voor online cursussen lopen de bedragen enorm uiteen, van 50 tot 275 euro per cursus. Er zijn ook veel gratis webinars of cursussen die je kunt volgen.

Hoewel de basisverzekering deze kosten niet vergoedt, dekken veel aanvullende verzekeringen een deel van het bedrag. Meestal gaat het dan om een maximaal bedrag (bijvoorbeeld 50 of 100 euro) per zwangerschap of per jaar.

Lees verder: Zwangerschap en zorgverzekering, wat wordt er vergoed?

Waar let je op bij het kiezen van een cursus?

Iedereen mag in Nederland een zwangerschapscursus geven. Controleer daarom altijd de achtergrond van de docent: is het een verloskundige, fysiotherapeut of gecertificeerde coach? Vraag eventueel je eigen verloskundige naar tips in de buurt. Het belangrijkste is dat de visie van de cursus aansluit bij wat jij prettig vindt.

Bij cursussen van landelijke verenigingen en organisaties staan de inhoud en de opleidingsachtergrond van de docenten vast (vaak te vinden op de website). Dat hoeft niet te betekenen dat het altijd beter is om voor zo’n cursus te kiezen. Particuliere docenten kunnen even goed, of beter, opgeleid zijn. Je kunt altijd even mailen of bellen om na te vragen vanuit welke opleiding of visie de zwangerschapscursus wordt gegeven en waar aandacht aan wordt besteed. Of vraag bij je verloskundige na met welke zwangerschapscursussen in jouw omgeving ze goede ervaringen heeft.

Bron: De Verloskundige, Jeugdgezondheidszorg Utrecht