Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Oxytocine, wat doet dit knuffelhormoon?

Het knuffelhormoon oxytocine zorgt dat je je gelukkig voelt. Maar deze stof is ook voor, tijdens en na je zwangerschap heel belangrijk. Hoe zit dat en wat doet oxytocine precies?

In samenwerking met expert

Georgina Kwakye

Zwangerschapscoach

Wat is oxytocine?

Oxytocine hoort thuis in het rijtje zwangerschapshormonen. Deze signaalstof (neurotransmitter) wordt in de hersenen aangemaakt tijdens de zwangerschap, bevalling en bij borstvoeding door een klier in de hersenen: de hypofyse achterkwab.

Advertentie

De naam ‘oxytocine’ komt van het Griekse woord okytokos, dat ‘snelle geboorte’ betekent. Het hormoon speelt dan ook een belangrijke rol bij het opwekken van de bevalling. Ook heeft het invloed op de prille bevruchting, het (succesvol) geven van borstvoeding en bevordert het de hechting met je baby.

Oxytocine is echter niet alleen een zwangerschapshormoon, want alle vrouwen maken dit hormoon aan – zwanger of niet. Net als mannen overigens. Zo komt de stof buiten een zwangerschap vrij bij: knuffelen, vrijen en flirten. Bij lichamelijk contact dus, vandaar ook de bijnaam: knuffelhormoon. Er zijn bovendien ook aanwijzingen dat de aanmaak van dit hormoon wordt gestimuleerd door oogcontact, aangename geuren, lieve woorden of al bij het zien van een vriendelijke glimlach.

Oxytocine en zwanger worden

Oxytocine bevordert ook de bevruchting. Als je als vrouw een orgasme krijgt, komt dit hormoon namelijk vrij en dat zorgt voor een soepelere reis van het sperma door de vagina. Hoe intenser je orgasme is, hoe meer oxytocine er vrijkomt. Sperma zelf bevat overigens ook oxytocine. Daarom kan seks in de laatste weken van je zwangerschap ook helpen om de bevalling op te wekken.

Lees ook: De beste tips om snel zwanger te worden

Oxytocine tijdens de zwangerschap

Het effect van oxytocine in je lichaam wordt tijdens de zwangerschap door het hormoon progesteron overschaduwd. Progesteron is de belangrijkste beschermer van de zwangerschap. Het zorgt onder andere voor een goede doorbloeding van de baarmoeder en voorkomt dat de spieren in je baarmoeder zich gaan samentrekken om het embryo af te stoten. Maar als hét moment nadert en je bijna mag bevallen, neemt de progesteronwaarde af en is het de beurt aan oxytocine. Omdat aan het einde van het derde trimester het juist wél de bedoeling is dat je baarmoeder zich gaat samentrekken.

Oxytocine tijdens de bevalling

Tegen het einde van de zwangerschap wordt de baarmoeder gevoeliger voor oxytocine (omdat er minder progesteron wordt aangemaakt), waardoor de bevalling op een gegeven moment kan beginnen. Tijdens de bevalling zorgt de druk van het hoofdje tegen de baarmoederhals ervoor dat er een flinke oxytocinestijging in je lichaam plaatsvindt. Het hormoon zorgt ervoor dat je baarmoeder samentrekt en dat je weeën uiteindelijk steeds krachtiger worden.

Hoe meer oxytocine je lichaam aanmaakt, hoe meer weeën je krijgt. De aanmaak gebeurt gelukkig met tussenpozen. Dit geeft je de tijd om even uit te puffen na een wee. De pauzes die je lichaam (onder invloed van oxytocine) inbouwt, geven je vagina ook de tijd om niet te snel op te rekken, waarmee uitscheuren hopelijk wordt voorkomen. Meer tips om uitscheuren te voorkomen.

De stootsgewijze afgifte komt mede doordat oxytocine een wisselwerking heeft met een ander hormoon, endorfine. Dit is een natuurlijke pijnstiller en die kan je goed gebruiken tijdens je bevalling.

Oxytocine en bevalling inleiden

Komt jouw eigen gezondheid of die van de baby in gevaar, dan kan besloten worden je bevalling in te leiden. Om de weeën op gang te helpen, krijg je via een infuus synthetische oxytocine toegediend. De dosering gaat stapsgewijs omhoog. Geleidelijk beginnen dan ook de weeën.

Als je te veel synthetische oxytocine in je bloed krijgt, of als je lichaam het tegelijkertijd ook zelf gaat aanmaken, wordt dit ‘hyperstimulatie’ genoemd. De baarmoeder wordt zo sterk gestimuleerd om samen te trekken, dat je heel krachtige weeën krijgt die elkaar snel opvolgen: een weeënstorm.

Soms krijg je na je bevalling een injectie met synthetische oxytocine, om te zorgen dat de placenta sneller wordt geboren en je minder bloed verliest.

Oxytocine en borstvoeding

Oxytocine speelt ook een belangrijke rol bij de borstvoeding. Zodra je baby jouw tepel in de mond neemt en begint te zuigen, maakt je lichaam oxytocine en het hormoon prolactine aan. Door de oxytocine trekken de kleine spiercellen rondom de melkkanalen en -kliertjes zich samen, waardoor de melk naar de tepel gaat stromen. Dit wordt de toeschietreflex genoemd. Je herkent de toeschietreflex misschien wel aan een soort tinteling of warmte in je borst. Prolactine zet, samen met het leegdrinken van je borst, de melkklieren aan tot het produceren van melk.

Je baby bevordert met het zuigen aan je borst de aanmaak van oxytocine, wat in het begin kan zorgen voor naweeën tijdens het geven van de borst. Oftewel: de spiercellen van je baarmoeder trekken samen. En dat kan pijnlijk of vervelend aanvoelen. Die naweeën hebben echter wel nut: het samentrekken van je baarmoeder drukt gescheurde bloedvaatjes dicht. Je baby aanleggen is niet alleen een intiem, mooi moment, het beperkt ook jouw bloedverlies en vloeien na je bevalling.

Oxytocine doet (nog) meer

Je hormoonhuishouding verandert permanent na de bevalling. Moeders hebben namelijk meer oxytocine in hun bloed dan vrouwen die geen moeder zijn. Het hormoon zorgt namelijk voor een betere band met je baby en voor een goede hechting. Ook maakt het je gevoeliger voor geluiden van je baby en ben je sneller ongerust. Dit verklaart meteen waarom jij ‘s nachts wél wakker wordt van je baby en je partner niet.

Maar het heeft nog meer voordelen: het maakt je minder angstig, verzacht pijn en het stimuleert sociale interacties. Bovendien kan een flinke hoeveelheid oxytocine de bloeddruk omlaag brengen en vermindert het de productie van stresshormonen. Hierdoor voel je je ontspannen en minder gestrest.

Meer over hormonen:

Wat doen deze zwangerschapshormonen met je lichaam (en je stemming)?

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

BronnenCentrum Jeugd en Gezin ,  Apotheek.nl

Georgina Kwakye

Zwangerschapscoach

Georgina Kwakye is presentatrice, trainer en auteur van het boek 'Ik ga Relaxed bevallen’. Ze heeft jaren de cursus Relaxed Bevallen met hypnoBirthing en mindfulnesstechnieken aan zwangere vrouwen en hun partners gegeven.

Met haar cursus en boek helpt ze vrouwen om op een zo natuurlijk en ontspannen mogelijke manier te bevallen en minder pijn en angst te ervaren. Ondertussen is er steeds meer belangstelling voor Relaxed Bevallen en wordt de cursus op steeds meer plekken in Nederland gegeven.

Meer informatie vind je op haar website: Relaxed Bevallen.

Ouders van Nu Voordeelpas

Wil jij besparen op baby- en kinderspullen, kleding, speelgoed en meer?

Dat kan met de Ouders van Nu Voordeelpas!
Shop met korting