harde-buiken

Harde buiken tijdens je zwangerschap

Tijdens de zwangerschap kan je buik ineens hard en gespannen aanvoelen. Dit noem je een ‘harde buik’. Het voelt misschien vervelend, maar het kan gelukkig geen kwaad. Wel kunnen harde buiken een teken zijn om het rustiger aan te doen. Wanneer is dat het geval en wat is het verschil tussen een harde buik en een wee?

Wat zijn harde buiken?

Tijdens de zwangerschap kan je buik ineens hard en gespannen aanvoelen. Je hebt dan een ‘harde buik’. Harde buiken (ook wel bekend als Braxton-Hicks-contracties of oefenweeën) ontstaan doordat de baarmoeder wordt geactiveerd. De baarmoeder is een holle spier, die net als andere spieren kan aanspannen en ontspannen. Als je een harde buik hebt, spant de baarmoederspier aan. Dit kan zomaar uit het niets gebeuren, maar ook als reactie op bepaalde prikkels, zoals bewegingen of een volle blaas (zie verderop bij ‘oorzaken’).

Advertentie

Verschil tussen harde buiken en weeën

Harde buiken kunnen voor onrust zorgen: misschien heb je het idee dat je weeën hebt. Weeën zijn immers ook samentrekkingen van de baarmoederspier. Maar bij weeën trekt de baarmoeder van bovenaf krachtig samen om de baarmoedermond te openen (ontsluiting). Bij harde buiken spant de baarmoeder alleen aan en ontstaat er geen ontsluiting. Ook komen weeën (na een tijdje) regelmatig en zit er in harde buiken geen regelmaat. Met harde buiken kan de baarmoederspier zich wel voorbereiden op de weeën die later gaan komen.

Hoe langer je zwanger bent, hoe vaker je harde buiken kunt krijgen. Harde buiken kun je al vanaf het begin van het tweede trimester hebben, maar meestal komen ze voor vanaf de 24ste week van je zwangerschap. Niet iedere zwangere vrouw heeft er trouwens last van, sommige vrouwen krijgen geen harde buiken of merken ze niet op.

Zo herken je harde buiken

Bij een harde buik voel je je hele buik aanspannen en strak worden. Vrouwen omschrijven het wel alsof er een harde bal in hun buik zit. Je kunt je buik niet induwen. Zodra de harde buik wegtrekt wordt je buik weer soepel. Harde buiken kunnen ook voelen als een onprettige kramp, maar ze horen geen pijn te doen. Vaak begint het gevoel bovenin je buik en trekt het vervolgens naar beneden, waarna de spanning weer wegtrekt.

Het verschil tussen harde buiken en echte weeën is duidelijk te merken:

  1. Weeën komen regelmatig, om de vier à vijf minuten. Ze houden ongeveer een minuut aan en worden na verloop van tijd steeds sterker. Harde buiken komen af en toe, duren niet allemaal even lang en worden niet sterker.
  2. Een harde buik kan vervelend voelen, maar hoort geen pijn te doen. Bij een wee bouwt de pijn zich op naar een piek en zakt daarna weer weg. Heb je naast harde buiken ook bandenpijn, dan kun je dat wel voelen (zie verderop).
  3. Een wee zorgt voor ontsluiting. De baarmoedermond is dan ook zacht, soepel en kort (verstreken). Harde buiken zorgen niet voor ontsluiting. Je kunt ze ook al vroeger in de zwangerschap hebben, als de baarmoedermond nog lang en stug is.
  4. Harde buiken mogen niet samengaan met bloedverlies en/of vochtverlies (vruchtwater). Is dat wel het geval, bel dan altijd de verloskundige.

Oorzaak harde buiken

Je kunt harde buiken hebben omdat je baarmoeder alvast ‘oefent’ voor het echte werk, maar er kunnen ook andere oorzaken zijn. Je baarmoeder reageert dan bijvoorbeeld op bepaalde prikkels of op stress of vermoeidheid. Dit kunnen oorzaken zijn:

Lees ook: Tillen: wat mag wel en wat mag niet?

Bandenpijn

Je baarmoeder zit met banden vast aan je bekken. Als je baarmoeder een groeispurt maakt, moeten die banden meerekken, waardoor er spanning op kan komen te staan. Die spanning veroorzaakt bandenpijn en kan ook voor harde buiken zorgen. Daar kun je al aan het begin van je zwangerschap last van hebben en het kan voelen als menstruatiekramp. Als je rond de twintig weken zwanger bent, kan bandenpijn veranderen in een zeurende en soms stekende pijn in je onderbuik of aan de zijkanten van je baarmoeder. De pijn kun je ook voelen in je onderrug, schaambeen, schaamlippen en liezen. Tip: je kan een buikband dragen als ondersteuning van je zwangere buik.

Toch is de pijn anders dan weeënpijn: weeën komen en gaan, er zit regelmaat in en als de wee na ongeveer een minuut voorbij is, trekt de pijn weg. Bandenpijn houdt lange tijd aan en is dan weer weg. Of het ‘schiet erin’ bij bepaalde bewegingen. Hier lees je alles over bandenpijn tijdens je zwangerschap.

Meer lezen: Zo herken je het verschil met bekkenpijn

Loos alarm

Twijfel je of je misschien toch weeën hebt? Dit zijn tekenen dat de bevalling niet is begonnen, maar dat het harde buiken zijn:

  • Harde buiken komen onregelmatig. Je buik kan even kort aanspannen of de harde buik kan langer aanhouden, maar er zit geen regelmaat in.
  • Weeën worden na verloop van tijd krachtiger en komen steeds sneller op elkaar, harde buiken niet. Ze worden ook niet sterker als je gaat lopen.
  • Harde buiken voel je meestal vooral bovenin je baarmoeder.
  • Harde buiken verdwijnen meestal als je gaat liggen en je ontspant.

Lees meer: Zo voelt een echte wee

Tips bij harde buiken

Heb je last van harde buiken? Je kunt een aantal dingen doen om het vervelende gevoel te verlichten:

  1. Ga even op de bank of op bed liggen als je een harde buik hebt. Het liefst op je linkerzij, dan is de doorbloeding naar de baarmoeder optimaal. Maar zorg vooral dat je lekker ontspant. Aai je buik als dat fijn voelt.
  2. Neem een bad of warme douche of leg een warme kruik tegen je buik. De warmte ontspant je buik en baarmoeder.
  3. Doe je een zwangerschapscursus of zwangerschapsyoga? Probeer dan de ademhalingsoefeningen om te ontspannen.
  4. Een buikband kan harde buiken verminderen of helpen voorkomen. De band geeft je buik en baarmoeder steun, waardoor hij minder snel geprikkeld raakt door bijvoorbeeld bewegingen.
  5. Drink een glas water. Vochttekort zorgt soms voor harde buiken.

Harde buiken: een teken van je lichaam

Harde buiken zijn niet gevaarlijk voor jou of je baby. Ze kunnen zelfs nuttig zijn, als je baarmoeder zich ermee voorbereidt op de bevalling. Maar harde buiken kunnen ook een teken van je lichaam zijn dat je het wat rustiger aan moet doen. Zeker als de harde buiken komen nadat je je hebt ingespannen of als je een drukke of stressvolle dag hebt gehad.

Heb je dagelijks last van harde buiken? Dan is het goed om een stap terug te doen. Misschien moet je een tandje lager gaan sporten, kalmer aan doen op je werk of minder druk zijn met klusjes in huis. Vooral als je ook vaak moe bent en het zwanger zijn ‘te veel’ voelt, wordt het tijd om het rustiger aan te doen. Overleg bijvoorbeeld op je werk of je minder uren kunt gaan maken of minder zware taken kunt krijgen, en vraag je partner om thuis meer op zich te nemen.

Wanneer de verloskundige bellen?

Ben je ontspannen en voel je je prima, maar blijf je toch last houden van harde buiken? Of heb je pijn bij de harde buiken, bloed- en/of vruchtwaterverlies of pijn bij het plassen? Bel dan je verloskundige, zodat zij kan onderzoeken wat er aan de hand kan zijn.

Bekijk ook: Dit kun je van een bevalling verwachten

Video: Deze vrouw legt het uit met een pingpongbal en ballon.