keizersnede

Vaginaal bevallen na een keizersnede

Ben je eerder bevallen via een keizersnede, dan is de kans groot dat je volgende keer toch via de natuurlijke weg kunt bevallen. Waar moet je rekening mee houden als je vaginaal wilt bevallen na een keizersnede? En wat zijn de risico’s?

Zwanger na een keizersnede

Als je bent bevallen via een keizersnede, mag je in veel gevallen een volgende keer ‘gewoon’ vaginaal bevallen onder begeleiding van een verloskundige of gynaecoloog als je dit wilt. Zolang er geen medische noodzaak is om opnieuw via een keizersnede te bevallen natuurlijk. 

75 procent van de vrouwen die eerder een keizersnede heeft gehad, kiest bij volgende zwangerschap voor een natuurlijke bevalling. Dit wordt ook wel een VBAC genoemd, wat staat voor vaginal birth after a cesarean. Een kwart van hen moet uiteindelijk alsnog bevallen via een keizersnede. 

Ben je eerder een keer via een keizersnede én een keer vaginaal bevallen, dan is de kans dat het alsnog een keizersnede wordt slechts tien procent. Als je opnieuw zwanger bent na een keizersnede, kun je met je verloskundige of gynaecoloog bespreken wat je opties zijn. Daarbij spelen verschillende factoren een rol:

  1. De reden waarom je de vorige keer bent bevallen met een keizersnee.
  2. De kans dat dat zich dit keer weer voordoet.
  3. Eventuele andere complicaties die dit keer de kans op een keizersnede vergroten.
  4. De voor- en nadelen van een vaginale bevalling na een eerdere keizersnede.
  5. Jouw voorkeur: jij bent (samen met je partner) degene die de keuze maakt als er geen medische reden is om weer te bevallen via een keizersnede.

Voordelen van vaginaal bevallen na een keizersnede

  • Je hoeft geen buikoperatie te ondergaan.
  • Het is een natuurlijke geboorte, met alle bijkomende voordelen. Bij een vaginale bevalling kan een baby zich bijvoorbeeld beter voorbereiden op de eerste ademhaling en krijgt hij bacteriën van de moeder mee die belangrijk zijn voor zijn darmflora en weerstand.
  • Je mag (waarschijnlijk) al snel na de bevalling naar huis als je in het ziekenhuis bevalt.
  • Het herstel is sneller, makkelijker en minder pijnlijk. 
  • Er is minder kans op een wond- of baarmoederinfectie en kraamkoorts.
  • Baal je dat je vorige bevalling in een keizersnede eindigde, dan kan het helend werken om nu alsnog een keer vaginaal te bevallen.

Nadelen van vaginaal bevallen na een keizersnede

  • Je hebt ongeveer 25 procent kans dat je alsnog een spoedkeizersnede krijgt. Dat is 5 procent meer dan bij ‘gewone’ vaginale bevallingen.
  • Er is een klein risico op een littekenruptuur (<1%). 
  • Er is een kleine kans dat de placenta is ingroeit in het litteken van de eerdere keizersnee, waardoor deze na de bevalling niet goed loskomt. Je kunt in dat geval veel bloed verliezen en de placenta moet dan door de gynaecoloog operatief worden verwijderd. 
  • Er is bij een vaginale bevalling iets meer risico dat een baby letsel oploopt of overlijdt (0,2%) dan bij een geplande keizersnee (0,1%). 

9 dingen die de meeste mensen niet weten over een keizersnede

Voordelen keizersnede na eerdere keizersnede(n)

Nadelen keizersnede na eerdere keizersnede(n)

  • Een tweede of volgende keizersnede is vaak lastiger voor de artsen en er is daardoor meer kans op schade aan de darmen en blaas. 
  • Doordat er opnieuw littekenweefsel ontstaat, wordt de kans op vergroeiing en verklevingen in de buik groter. 
  • Bij iedere keizersnede neemt het risico toe dat de placenta bij een volgende zwangerschap voor de baarmoedermond ligt of ingroeit in littekenweefsel. Daarmee neemt ook de kans toe dat de baarmoeder verwijderd moet worden. 

Lees ook: Alles wat je moet weten over herstellen na een keizersnede

Littekenruptuur

Het komt gelukkig weinig voor (<1%) maar een littekenruptuur is een ernstige complicatie die kan optreden als je na een eerdere keizersnede vaginaal bevalt. Door de keizersnede zit er een litteken in de baarmoederwand. Deze kan door de weeën onder druk komen te staan en in zeldzame gevallen scheuren. Er kan dan zuurstofgebrek ontstaan bij de baby (asfyxie), wat heel soms en in het ergste geval kan leiden tot hersenschade of zelfs overlijden. 

Bij de moeder kan het zorgen voor veel bloedverlies, er kan schade aan de blaas ontstaan en soms moet de baarmoeder worden verwijderd. Als er een littekenruptuur optreedt, moet de baby zo snel mogelijk gehaald worden via een keizersnede onder gehele narcose. Als de weeën spontaan beginnen en goed doorzetten, is de kans op een littekenruptuur gelukkig heel erg klein. Wordt je bevalling ingeleid, dan is de kans iets groter. Dit komt omdat je erg heftige weeën of een weeënstorm kunt krijgen als er ineens veel van het hormoon oxytocine in je bloed komt. 

Afwegingen vaginaal bevallen of toch weer een keizersnede

De kans dat een natuurlijke bevalling na een keizersnede goed verloopt, is bijna net zo groot als bij iemand die nog nooit een keizersnede heeft gehad. Tegelijkertijd kunnen de minimale risico’s die er zijn ernstige gevolgen hebben. Wat je het zwaarst laat meetellen als je moet kiezen voor een vaginale bevalling na een keizersnede of voor opnieuw een keizersnede is natuurlijk heel persoonlijk. Twijfel je, dan kan het helpen om jezelf deze vragen te stellen en ze te bespreken met je partner, de verloskundige/gynaecoloog en/of een geboortecoach: 

  • Hoe heb je je vorige bevalling en kraamtijd ervaren? Hoe kijk je erop terug?
  • Hoe belangrijk is het voor jou om dit keer vaginaal te kunnen bevallen? 
  • Hoeveel vertrouwen heb je erin dat een vaginale bevalling prima zal verlopen? Wat kan je vertrouwen eventueel vergroten?
  • Hoe veilig voel je je bij een vaginale bevalling en hoe veilig voel je je bij een keizersnee?
  • Welke risico’s wegen het zwaarst voor jou? Welke factor zorgt voor de meeste spanning?
  • Maakt het feit dat je eventueel kunt kiezen voor een gentle sectio verschil?
  • Wat heb je nog nodig om een keuze te kunnen maken waar je helemaal achter staat? 
  • Wat doe je als de weeën spontaan beginnen vóór de datum van je geplande keizersnede? Wil je dan toch proberen vaginaal te bevallen?
  • Mocht je tegen de 42 weken zwanger zijn en kunstmatige inleiding ter sprake komen? Kies je dan voor een keizersnee? 

Tips bij vaginaal bevallen na een keizersnede

Kies je voor een vaginale bevalling na een keizersnede, dan is het – net als bij elke natuurlijke bevalling – belangrijk dat je goed kunt ontspannen, omdat je lichaam dan voldoende oxytocine (voor goede weeën) en endorfine (de natuurlijke pijnstiller) kan aanmaken. Zo is de kans het kleinst dat je kunstmatige oxytocine (weeënopwekkers) nodig hebt dat een weeënstorm kan veroorzaken, of de bevalling toch eindigt in een spoedkeizersnede. Hier 10 tips om een natuurlijke bevalling zo ontspannen mogelijk te laten verlopen:

  1. Zorg dat je een verloskundige of gynaecoloog hebt waar jij je prettig bij voelt en die ervaring heeft met natuurlijke bevallingen na een keizersnede. 
  2. Maak een geboorteplan. Hierin schrijf je al je wensen voor je bevalling overzichtelijk op. Het is een goed hulpmiddel om duidelijk en bespreekbaar te maken wat je wel en niet wilt, ook met de zorgverleners die erbij aanwezig zijn. Zo ga je goed voorbereid en met vertrouwen de bevalling in.
  3. Een doula, ook wel geboortecoach genoemd, kan een fijne ondersteuning zijn tijdens je zwangerschap én de bevalling. Ze blijft de hele bevalling bij je om je te coachen, ondersteunen en te helpen ontspannen.
  4. Een zwangerschapscursus volgen is dé manier om je voor te bereiden op wat er allemaal komen gaat. Je krijgt daar informatie over de zwangerschap, leert technieken om weeën op te vangen en hoe je het beste kunt ontspannen tijdens de ontsluiting. Bekijk hier welke zwangerschapscursus het beste bij jou past.
  5. Oefeningen voor een optimale bekkenstand vergroot de kans op een soepele bevalling. Ook de houding waarin je bevalt, kan veel verschil maken. Door ruimte te maken in je buik en bekken kan je baby makkelijker de ideale geboortepositie aannemen. 
  6. Denk van tevoren na over pijnmedicatie. Lees hier alles over pijnbestrijding tijdens de bevalling.
  7. Acupressuur of acupunctuur zijn natuurlijke methodes om de weeën op gang brengen of versterken. Zo kan je mogelijk een kunstmatige inleiding of weeënopwekkers vermijden. 
  8. Als er geen medische reden is om je baby voortdurend te monitoren tijdens de bevalling, kun je kiezen voor een badbevalling. Veel vrouwen bevallen in warm water vlotter en met minder pijn. 
  9. Praat met andere moeders die eerder een keizersnede hebben gehad en daarna vaginaal zijn bevallen over hun ervaringen. Je vind ze bijvoorbeeld op ons forum.
  10. Mocht je negatieve gevoelens hebben overgehouden aan je vorige bevalling en het idee hebben dat je dit niet hebt verwerkt, dan kan dat een volgende bevalling in de weg staan. Bespreek dit met je verloskundige of gynaecoloog en zoek hulp als het nodig is. Dit geldt overigens ook voor je partner. Ook hij moet de bevalling met vertrouwen tegemoet gaan, zodat zijn spanning niet overslaat op jou. 

Bang voor de bevalling? Dit kun je doen.

Vaginaal bevallen na een keizersnede: verplicht in het ziekenhuis?

Ben je de vorige keer bevallen via een keizersnede, dan krijg je vrijwel altijd het advies te bevallen in het ziekenhuis. Die richtlijn is er niet zomaar: in het ziekenhuis kan je baby voortdurend in de gaten gehouden worden en áls het litteken scheurt, is er direct medische hulp. 

Maar een richtlijn is geen wet: je mag ervoor kiezen om toch thuis te bevallen. Voor de meeste vrouwen ligt dit misschien niet voor de hand, maar er kan een terechte beweegreden zijn. Zo kun je (bijvoorbeeld door een traumatische bevalling) een grote angst voor ziekenhuizen hebben, waardoor een verloskamer voor jou de meest onlogische plek is om je kind te krijgen. 

Angst is een grote verstorende factor bij een vaginale bevalling. Als je je thuis met een ervaren verloskundige wél veilig voelt en goed kunt ontspannen, is de kans dat je bevalling daar goed verloopt groter. Ook als je eerder een keizersnede hebt gehad. Speelt angst geen rol, maar heb je gewoon een groot vertrouwen in een voorspoedige thuisbevalling, dan kan dit ook een reden zijn om toch voor een thuisbevalling te kiezen.

Meer lezen: Zo verwerkt je een traumatische bevalling

Marijn van der Zwaard

Zwangerschapscoach

Marijn van der Zwaard is zwangerschapscoach in Groningen. Ze volgde de opleiding Docent Natuurlijk Zwanger, waar ze – naast verloskundetheorie – yoga, shiatsutechnieken en drukpunten voor de zwangerschap en bevalling leerde. Daarnaast is ze gecertificeerd HypnoBirthing-docent en deed ze o.a. trainingen rebozotechnieken en Spinning Babies. Vanuit haar eigen bedrijf Heybabycoaching.nl begeleidt ze ouders bij de fysieke en mentale voorbereiding op de geboorte van hun baby.