Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Placenta praevia: wat is het en wat kun je doen?

Je placenta (ook wel moederkoek) is van levensbelang voor je baby: die voorziet hem van zuurstof en voedingstoffen. Soms bevindt de moederkoek zich dicht bij of over de uitgang van je baarmoeder. In dat geval heb je een placenta praevia. Wat is placenta praevia precies en wat voor gevolgen heeft dit op je zwangerschap en bevalling?

Wat is een placenta praevia?

Placenta praevia betekent in het Latijn ‘voorliggende placenta’. De placenta kan op elke plek in je baarmoeder groeien: aan de voorkant, de achterkant of bovenin. Vaak is dat laatste geval, maar soms hecht de placenta zich juist in het onderste gedeelte van je baarmoeder. Hierdoor bedekt hij de opening van de baarmoedermond gedeeltelijk of zelfs helemaal.

Advertentie

Dit maakt niks uit voor de groei en ontwikkeling van je baby, maar het geeft wel een verhoogd risico op bloedingen tijdens je zwangerschap en wellicht kun je niet op de natuurlijke manier bevallen, maar krijg je een keizersnede. Als er veel bloedverlies is moet de baby soms eerder geboren worden.

Hoe vaak komt dit voor?

Een placenta praevia wordt vaak gezien tijdens een vroege echo. Dit kan tijdens de dertienwekenecho zijn, maar ook bij de twintigwekenecho. Als je hoort dat je placenta laag ligt, hoef je je niet direct ongerust te maken. Vaak komt de placenta door de groei van de baarmoeder vanzelf hoger in je baarmoeder te liggen.

In de eerste helft van de zwangerschap (dus tot 20 weken) ligt de placenta bij 5 procent van de vrouwen laag. Omdat je baarmoeder tijdens de zwangerschap flink groeit, is de kans groot dat de placenta als het ware vanzelf omhoog wordt getrokken. Daardoor ligt de placenta na 20 weken nog maar bij 1 procent van de zwangere vrouwen te laag en rond de geboorte is dat percentage nog lager: 0,3-0,9 procent van de zwangerschappen.

Om een beter beeld van de ligging van de placenta te krijgen, krijg je mogelijk een vaginale echo, dit kan door je eigen verloskundige maar meestal moet je hiervoor naar de gynaecoloog. Ligt je placenta tijdens de twintigwekenecho laag, dan krijg je rond 32 weken en eventueel rond 36 weken nog een echo om te kijken of dit is veranderd. Ook wordt dan bekeken of je bij de gynaecoloog onder controle moet blijven.

Oorzaken

De precieze oorzaak van een placenta praevia is niet bekend, wel heb je een groter risico op een voorliggende placenta als:

  • Je zwanger bent geworden door middel van een vruchtbaarheidsbehandeling
  • Je al meerdere keren zwanger bent geweest
  • Je zwanger bent van een  meerling
  • Je eerder een keizersnede hebt gehad
  • Je 35+ bent
  • Je eerder bent geopereerd aan je baarmoeder
  • Je rookt

Risico’s

Heb je een placenta praevia dan bestaat de kans dat je tijdens je zwangerschap last krijgt van bloedingen. Dat komt omdat de placenta door de groei van je baarmoeder een klein stukje kan loskomen waardoor bloedvaten kunnen scheuren. De kans op bloedverlies is het grootst na 32 weken zwangerschap.

Hoeveel bloed je verliest, kan flink verschillen: van een paar druppels tot een flinke hoeveelheid met stolsels. De bloedingen die worden veroorzaakt door een placenta praevia zijn pijnloos en ontstaan vaak spontaan. Krijg je een bloeding? Neem dan altijd direct contact op met je verloskundige of gynaecoloog. In het ziekenhuis wordt dan gecontroleerd hoe de conditie van jou en je baby is, en zal je meestal ter observatie worden opgenomen voor zo lang het bloedverlies aanhoudt.

Als het bloedverlies zeer veel is, of als de placenta niet meer goed aan de wand van de baarmoeder vastzit, zal de baby mogelijk eerder geboren moeten worden. Je kan zelf niets doen aan een placenta praevia, of aan het bloedverlies.

Een zeldzame complicatie bij placenta praevia is vasa praevia. Hierbij lopen de bloedvaten van de placenta voor de uitgang van de baarmoeder. Stelt de gynaecoloog vasa praevia bij jou vast, dan maakt hij samen met jou een plan om tijdig een keizersnede te doen.

Bevallen met een placenta praevia

Of je vaginaal kunt bevallen met placenta praevia ligt aan de exacte ligging van de placenta tijdens het einde van je zwangerschap. Ligt de placenta 2 centimeter of meer van de opening van de baarmoedermond af, dan kun je vaginaal bevallen (thuis en poliklinisch) zonder een verhoogde kans op veel bloedverlies.

Ligt de placenta 1 tot 2 cm van je baarmoedermond af dan is een vaginale bevalling ook mogelijk, maar word je uit voorzorg opgenomen in het ziekenhuis en beval je onder begeleiding van de gynaecoloog.

Ligt je placenta minder dan 1 cm van je baarmoedermond af, of er gedeeltelijk/geheel overheen dan krijg je een keizersnede. De keizersnede zal worden gepland vanaf 37 weken, of eerder als je veel of vaak bloedverlies hebt. De keizersnede wordt redelijk op tijd gepland om te voorkomen dat je (opnieuw) ruim bloedverlies of weeën krijgt, en de keizersnede met grote spoed gedaan moet worden. Er wordt bij een keizersnede bij een placenta praevia sowieso rekening gehouden met een verhoogd risico op meer bloedverlies. De gynaecoloog zal voor jouw specifieke situatie een afweging maken over het exacte bevalplan en je van tevoren op de hoogte brengen zodat je met zelfvertrouwen de bevalling ingaat.

Meer lezen over een keizersnede?

Dit artikel is tot stand gekomen en goedgekeurd door artsen en andere (medische) deskundigen van het Ouders van Nu expertteam.

Bronnen: Kennisnet Geboortezorg, UMC Utrecht