Zwanger van een tweeling
De groei van tweelingen loopt over het algemeen tot 28 weken gelijk aan die van eenlingen. Omdat een tweelingzwangerschap meer risico’s met zich meebrengt dan een eenlingzwangerschap, word je tijdens je zwangerschap en bevalling begeleid door een gynaecoloog. Je krijgt bijvoorbeeld meer echo’s om de groei van beide baby’s goed in de gaten te houden, en om te controleren of je één of twee placenta's hebt. Ook wordt er meer gelet op je bloeddruk en ijzergehalte, en het eventuele ontstaan van zwangerschapsdiabetes, oedeem en zwangerschapsvergiftiging.
Tip: In ‘Het Grote Tweelingenboek’ en het boek ‘O jee, het zijn er twee’ lees je alles wat je als (nieuwe) moeder van een tweeling wilt weten.
Verder lezen? Dit moet je weten als je zwanger bent van een tweeling
Lees ook: Wat is de kans op een tweeling of drieling?
Meer kans op vroeggeboorte bij tweeling?
Tweelingen worden vaker dan eenlingen te vroeg geboren. Gemiddeld wordt een tweeling bij 37 weken geboren. Dat is voor tweelingen heel normaal. Ongeveer de helft bevalt voor de 37 weken, meestal op een rustige en voorspelbare manier. Een kleiner deel (zo’n 18%) komt voor 32 weken. Daarom wordt je gedurende de hele zwangerschap wat intensiever in de gaten gehouden dan bij een zwangerschap met één baby.
Wanneer je te vroeg weeën krijgt en een vroeggeboorte dreigt, word je meestal ter observatie opgenomen in het ziekenhuis. In sommige gevallen kan de arts proberen de bevalling met weeënremmers een aantal dagen tot weken uit te stellen. Dit geeft wat tijd om de rijping van de longen en andere organen van de baby’s te versnellen met medicijnen (corticosteroïden), die de moeder krijgt toegediend. Of dit mogelijk en nodig is, hangt af van hoelang je zwanger bent.
Alles over vroeggeboorte
Een tweeling heeft minder ruimte in de baarmoeder dan een eenling. Daardoor kunnen de vliezen vroeger in de zwangerschap breken. Hierdoor is de kans op een vroeggeboorte groter. Lees hier meer over vroeggeboorte.
Lees ook: Babyuitzet tweeling: dit heb je nodig
Bevalling van een tweeling: ziekenhuis of thuis?
Als je een tweeling verwacht, is altijd het advies om te bevallen in het ziekenhuis. Bij de bevalling van een tweeling zijn er namelijk meer risico’s dan bij een eenling. Daarom zijn er ook meer mensen aanwezig, meestal zijn dat:
een gynaecoloog
een verloskundige
een kinderarts of physician assistant (medische zorgverlener)
een extra verpleegkundige
iemand voor echo en/of verzorging van de tweede baby
Dat lijkt veel, maar het betekent niet dat er iets mis is met jou, de baby’s of de bevalling. Het team in het ziekenhuis wil juist voorbereid zijn op verschillende scenario’s, en daar heb je genoeg handen voor nodig. Geen reden tot paniek dus als je veel nieuwe gezichten ziet in de kamer - ze zijn er om jou zo goed mogelijk te ondersteunen.
Hoe gaat de bevalling van een tweeling?
Voor veel ouders is dit het spannendste deel van de hele zwangerschap. Gelukkig verloopt een tweelingbevalling vaak mooi en voorspelbaar. Je kunt vaak ook prima vaginaal bevallen van een tweeling, vooral wanneer de eerste baby in hoofdligging ligt. Ligt de eerste baby in stuitligging, dan overleg je met de gynaecoloog hoe je het beste kunt bevallen: vaginaal of via een keizersnede. Soms liggen beide baby’s in stuitligging, dat maakt het verhaal weer anders. De gynaecoloog geeft hier advies over en bespreekt met je wat jij het liefste wilt.
Ga je vaginaal bevallen, dan ga je naar het ziekenhuis als je weeën krijgt. Je krijgt een infuus en de hartslag van de baby’s wordt gecontroleerd met een ctg-apparaat. Vaak krijgt de eerste baby een schedelelektrode (inwendig ctg) zodra je voldoende ontsluiting hebt. Daarvoor moeten ook je vliezen worden gebroken.
Lees ook: Bijzonder moment: moeder haalt haar eigen tweeling uit haar buik
Geboorte van de eerste baby
De bevalling van de eerste baby verloopt vaak hetzelfde als de bevalling van een eenling. Eerst krijg je ontsluitingsweeën. Doordat de baarmoeder bij een tweeling meer is opgerekt, zijn de weeën soms niet sterk genoeg. Via het infuus kun je dan weeënopwekkers krijgen als het nodig is. Als je volledige ontsluiting hebt, ga je persen en wordt de eerste baby geboren.
Lees ook: Welke soorten weeën zijn er en hoe herken je ze?
Geboorte van de tweede baby
Vaak kan de eerste baby bij je op de borst liggen terwijl de tweede baby wordt geboren. Of de eerste baby ligt huid-op-huid op de borst van je partner. Baby twee laat meestal niet lang op zich wachten. De meeste meerlingen worden 5 tot 10 minuten na elkaar geboren, maar 25 minuten later is ook normaal.
Soms blijven de persweeën eerst een tijd weg. De arts houdt de hartslag van de tweede baby goed in de gaten. Zolang de baby het goed maakt, is er geen haast. Als het beter is dat de tweede baby sneller wordt geboren, krijg je weeënopwekkers. Ook kan de gynaecoloog de geboorte versnellen met een knip en/of een vacuümpomp. Soms kan het gebeuren dat de baarmoeder al te vroeg krimpt of de placenta al loslaat terwijl de tweede baby nog niet is geboren. De kans dat dit gebeurt is heel klein, maar snel ingrijpen met een keizersnede is dan wel belangrijk.
Keizersnede bij een tweeling
Soms is een geplande keizersnede vooraf verstandig als je zwanger bent van een tweeling (bijvoorbeeld bij verkeerde ligging, groeiproblemen of bijzondere omstandigheden). En soms eindigt een tweelingbevalling alsnog in een keizersnede. Dat komt bij tweelingen wat vaker voor dan bij eenlingen: ongeveer een kwart van de vrouwen krijgt uiteindelijk een keizersnede. Dat hoort bij tweelingen. Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat de tweede baby dwars in de buik komt te liggen zodra de eerste baby geboren is omdat hij dan ineens veel meer ruimte heeft.
Daarom voelt de gynaecoloog dit inwendig of via de buikwand, of kijkt met een echoapparaat. Lukt het niet om de baby bij te draaien, dan kan hij alleen met een keizersnede geboren worden. Het team in het ziekenhuis is er altijd volledig op voorbereid, zodat ze rustig kunnen overschakelen als dat nodig is en je baby’s veilig geboren worden.
Mogelijke complicaties bij meerlingzwangerschap
Bij een meerlingzwangerschap heb je iets meer kans op complicaties en zwangerschapskwaaltjes dan wanneer je één baby krijgt. Van overmatig braken tot groeivertraging, lees alles over de mogelijke complicaties.
Lees ook: Mirjam kreeg na het verlies van haar tweeling nóg een tweeling
Opties bij een tweelingbevalling
Bij een bevalling van een tweeling kun je, net als bij een eenling, verschillende bevalhoudingen proberen. Bijvoorbeeld op een bevalbal, op handen en knieën of op een baarkruk. Ook is het vaak mogelijk om een deel van de ontsluitingsfase in het bevalbad of onder de douche door te brengen. Je kunt bij een tweelingbevalling ook een TENS-apparaat gebruiken om de pijn van de weeën te verlichten, en een ruggenprik of andere medische pijnbestrijding is ook mogelijk.
Meestal bespreek je rond 32 weken zwangerschap je wensen voor de bevalling met je gynaecoloog. Daarvoor kan het handig zijn om een geboorteplan te maken. En zoals bij alle bevallingen geldt: houd er rekening mee dat het plan heel anders kan uitpakken. Zijn de baby’s na 37 weken nog niet geboren, dan wordt in de 38ste week vaak geadviseerd om de bevalling kunstmatig in te leiden, omdat de kans op complicaties toeneemt.
Lees ook: Tweeling- of duowagen kopen: waar let je op?
Complicaties bij de bevalling van een tweeling
Nogmaals: meestal gaat alles goed en kun je ook met een tweeling een gezonde zwangerschap én een fijne bevalling beleven. Omdat twee baby’s nou eenmaal meer van jouw lichaam vragen dan eentje, zijn er wel wat extra risicofactoren in de tweelingzwangerschap. Ook bij de bevalling wordt er op een aantal complicaties gelet.
Nabloeding
Bij de bevalling van een tweeling is de kans op nabloedingen iets groter. Dit heeft ermee te maken dat de baarmoeder meer uitgerekt is en de spieren soms vermoeid raken door de lange bevalling. Daarom staan al vóór de geboorte de juiste medicatie en apparatuur klaar om (extreme) bloedingen snel te kunnen stoppen.
Neonatale opvang
Soms heeft één of beide baby’s wat extra ondersteuning nodig. Als de baby’s te vroeg geboren worden, worden ze meestal opgenomen op de afdeling neonatologie. Ernstig te vroeg geboren baby’s (voor 30 weken zwangerschap) gaan naar de NICU, een intensive care voor pasgeboren baby’s. Negen ziekenhuizen in Nederland hebben een NICU en bij een tweeling moeten er twee couveuses beschikbaar zijn. Daarom moeten te vroeg geboren tweelingen soms per ambulance worden verplaatst naar een ander ziekenhuis. Dit kan ook ver van je eigen woonplaats zijn. Zodra de tweeling (weer terug) naar de afdeling neonatologie kan, weg van de intensive care dus, kunnen ze meestal weer naar je eigen ziekenhuis.
Bronnen: Thuisarts.nl, Degynaecoloog.nl, RadboudUMC
