spontane miskraam

Spontane miskraam

Soms loopt een zwangerschap anders dan gehoopt en eindigt het in een vroegtijdige miskraam. Hoe verloopt een spontane miskraam en wat moet je doen als het jou overkomt?

Miskraam

Een miskraam is een ingrijpende gebeurtenis die veel vrouwen overkomt: ongeveer 10 procent van alle zwangerschappen eindigt in een miskraam. In Nederland krijgen zo’n 25.000 vrouwen per jaar een miskraam. 

Wat is een spontane miskraam?

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee soorten miskramen: 

Bij een spontane miskraam verlies je plotseling, in de eerste zestien weken van de zwangerschap, de baby. Het vruchtje heeft geen hartslag meer en is gestopt met groeien. Je lichaam breekt spontaan de zwangerschap af en het niet-levensvatbare vruchtje wordt door de baarmoeder afgestoten.

Tijdens een miskraam verlies je vaginaal bloed en soms stolsels. Je verliest het zwangerschapsweefsel: het vruchtje, de vruchtzak, placenta en het baarmoederslijmvlies. Daarbij kun je last hebben van (hevige) buikpijn en krampen. Sommige vrouwen merken weinig van een miskraam, terwijl het voor anderen erg pijnlijk is. 

Oorzaak spontane miskraam

Als je een miskraam krijgt, dan betekent dat dat je baby helaas niet-levensvatbaar was en zich niet verder kan ontwikkelen. Het vruchtje is vaak al enige tijd eerder gestopt met groeien. De oorzaak van een miskraam is bijna altijd een aanlegstoornis. In het prille begin is er dan iets misgegaan met de celdeling. Het kan zijn dat de baby een chromosoom te veel of te weinig heeft, of dat er een andere afwijking is waardoor het niet-levensvatbaar is. 

Het is ook mogelijk dat er geen vruchtje wordt aangetroffen, maar dat alleen de moederkoek is aangelegd. Er wordt dan gesproken van een ‘windei’: een lege vruchtzak. 

Verloop spontane miskraam

Hoe een spontane miskraam precies verloopt, verschilt per vrouw en per zwangerschap. Vaak begint het eerst met licht bloedverlies en komt de miskraam later heviger op gang. Dat kan na een paar uur zijn, na een paar dagen, maar ook pas na twee weken. Een miskraam kan ook direct hevig op gang komen. 

Sommige vrouwen merken weinig van een miskraam en voelen weinig pijn. Vaak lijkt het op (flinke) menstruatiepijn. Maar de buikkrampen kunnen ook een stuk heftiger aanvoelen: sommige vrouwen omschrijven het als een ‘minibevalling’. Hoe groter het vruchtje is, hoe verder de baarmoedermond open moet staan. Hierdoor voel je toch een soort ontsluitingsweeën. Soms is de pijn aanhoudend, maar het kan ook met golven komen, zoals weeën. Als het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder is gekomen, neemt de pijn vaak snel af. 

Het is normaal dat je bij een miskraam flink wat bloed verliest (meer dan bij een menstruatie). Hoe langer je zwanger bent geweest, hoe meer bloed je verliest. Verlies je zo veel bloed en stolsels dat je duizelig wordt, bel dan je verloskundige of huisarts. Ook bij heel hevig bloedverlies – als je meer dan één keer per uur je maandverband moet vervangen – moet je de verloskundige bellen. 

Wanneer stopt het?

Meestal neemt het bloedverlies binnen een paar dagen af, maar dit kan ook nog één tot twee weken duren. Als het bloeden stopt nadat je het vruchtje hebt verloren, is de miskraam meestal compleet. Soms houdt het bloedverlies niet vanzelf op. Dan is er nog wat weefsel in de baarmoeder achter gebleven. In dat geval moet je baarmoeder in het ziekenhuis worden leeggehaald door middel van curettage. Hoe de behandeling wordt uitgevoerd en wat je ervan voelt, lees je hier. 

Wachten op een spontane miskraam

Het kan ook zijn dat op een echo is ontdekt dat het hartje van de baby niet meer klopt, of dat er sprake is van een lege vruchtzak. In dat geval zal er op korte termijn een miskraam op gang komen. Je kunt kiezen om de miskraam op te laten wekken in het ziekenhuis, maar de meeste verloskundigen en gynaecologen adviseren om af te wachten tot het spontaan op gang komt. Bij een curettage is er een kleine kans op complicaties. 

Door af te wachten tot de miskraam spontaan inzet, kun je wennen aan het idee dat de zwangerschap binnenkort is afgelopen. Veel vrouwen vinden dat fijner, omdat ze de tijd hebben om afscheid te nemen van de zwangerschap en de baby. Hoe lang het duurt voordat de spontane miskraam begint, verschilt per vrouw. Meestal gebeurt het binnen één tot twee weken, maar het kan ook langer duren. Als het niet vanzelf op gang komt, moet je mogelijk alsnog naar het ziekenhuis om het te laten opwekken. 

Bloedverlies of miskraam?

Licht bloedverlies tijdens je zwangerschap betekent niet altijd dat je een miskraam krijgt. Het kan ook onschuldig zijn, zoals een innestelingsbloeding. Bij 20 tot 30 procent van de zwangerschappen treedt in de eerste maanden licht bloedverlies op. Neem bloedverlies wel altijd serieus, het kan een voorteken van een miskraam zijn. Neem daarom contact op met je verloskundige of gynaecoloog: die kan controleren wat er aan de hand is. Vaak word je bij bloedverlies in het begin van de zwangerschap doorgestuurd naar het ziekenhuis voor een echo. Dit zijn andere redenen om direct je verloskundige te bellen. 

Heb je veel bloedverlies en last van menstruatieachtige pijn? Dan is het mogelijk dat er sprake is van een spontane miskraam. Neem in dat geval direct contact op met de verloskundige. Lees hier alles over bloedverlies tijdens de zwangerschap. 

Herstel na een spontane miskraam

Na een miskraam heeft je lichaam tijd nodig om te herstellen, maar ook mentaal kan het een flinke klap zijn. Het lichamelijk herstel gaat meestal vrij snel: je kunt nog wat last hebben van zwangerschapskwaaltjes als misselijkheid of gespannen borsten, totdat de zwangerschapshormonen uit je lichaam zijn. Daarnaast kun je nog enkele weken licht bloedverlies hebben. Dit zijn de 10 meest voorkomende zwangerschapskwaaltjes. 

De mentale verwerking van een miskraam kan langer duren. Neem de tijd die je nodig hebt om te rouwen om je verlies. Praat erover met je partner en deel je verdriet met je dierbaren. Hier 9 tips hoe je je relatie sterk houdt na een miskraam of doodgeboorte.

5 veelgestelde vragen

  1. Ik denk dat ik een miskraam heb, wat moet ik doen?
    Verlies je plotseling veel bloed tijdens je zwangerschap en heb je last van buikpijn of krampen, neem dan contact op met je verloskundige of gynaecoloog. Een miskraam kan pijnlijk zijn, zowel lichamelijk als mentaal. Daarom vinden veel vrouwen het prettig als er iemand in de buurt is voor steun. Bel je partner, een familielid of vriendin: iemand waarbij je je vertrouwt voelt. Je kunt paracetamol nemen tegen de pijn.
    Tijdens een miskraam verlies je bloed: vang dit op met maandverband. Gebruik liever geen tampons: die kunnen stukjes weefsel tegenhouden. Bewaar eventueel de gebruikte maandverbanden. De verloskundige kan zo zien hoeveel bloed je verloren hebt.
  2. Moet ik het vruchtje opvangen?
    Je kunt bij een spontane miskraam proberen de vrucht op te vangen, bijvoorbeeld in een lege jampot of een bakje. Dit hoeft niet, maar mag wel. Sommige vrouwen vinden het prettig om op een goede manier afscheid te nemen van de zwangerschap en begraven het vruchtje. Maar je kunt het weefsel ook weggooien. Het is helemaal aan jou om te beslissen hoe je daarmee omgaat.
    Overigens is het vruchtje soms moeilijk te herkennen, zeker als het om een prille zwangerschap gaat. Het is roze van kleur, maar kan ook verborgen zitten in de vruchtzak of tussen bloedstolsels. 
  3. Hoe weet je of de miskraam is afgelopen?
    Dat verschilt per miskraam. Als je last had van krampen en buikpijn tijdens de miskraam en veel stolsels en bloed verloor, dan is de miskraam afgelopen als de pijn weg is en het bloedverlies is afgenomen. Je kunt de dagen daarna nog wel licht bloedverlies hebben.
    Verlies je na twee weken nog steeds bloed? Dan kan het zijn dat de miskraam nog niet is afgelopen en er weefsel in je baarmoeder is achtergebleven. Bel in dat geval de verloskundige. Mogelijk moet er dan curettage plaatsvinden in het ziekenhuis.  
  4. Kun je een miskraam voorkomen of tegenhouden?
    Helaas is een miskraam niet te voorkomen. Je kunt een miskraam ook niet tegenhouden als het begonnen is. Wel kun je het risico op een miskraam verkleinen door gezond te leven tijdens je zwangerschap. Eet gezond en gevarieerd, rook niet, drink geen alcohol en controleer altijd de bijsluiter voordat je medicijnen gebruikt, om te checken of het veilig te gebruiken is tijdens een zwangerschap. Maar hoe gezond je ook leeft, er bestaat altijd een kleine kans dat de zwangerschap vroegtijdig eindigt. Lees hier welke medicijnen risicovol kunnen zijn voor je ongeboren baby.
  5. Wanneer kan ik weer zwanger worden na een miskraam?
    Na een miskraam heb je vaak nog enkele dagen tot weken licht bloedverlies. Daarna moet je menstruatiecyclus weer op gang komen, net als na een zwangerschap. Vaak gebeurt dit binnen vier tot zes weken, maar het kan ook langer duren. Zodra je je eerste eisprong hebt gehad, kun je weer zwanger worden.
    Het wordt aangeraden om daar één of meer menstruatiecycli mee te wachten. Er zijn aanwijzingen dat dat beter is voor de gezondheid van het volgende kind. Daarnaast is het belangrijk dat je zelf ook de tijd neemt om lichamelijk en mentaal te herstellen na een miskraam. Meer weten? Zwanger worden na een miskraam, tips van een gynaecoloog.