Stemmingswisselingen tijdens je zwangerschap

Stemmingswisselingen tijdens je zwangerschap

Om het minste of geringste in huilen uitbarsten of zomaar woedend reageren: als je zwanger bent, kun je soms schrikken van je emotionele buien. Vooral je partner kan het zwaar te verduren krijgen.

Stemmingswisselingen tijdens je zwangerschap

Huilen om de sufste reclames? Volschieten als je een vader met zijn kind ziet lopen? Uit je dak gaan omdat de melk op is terwijl je net zo’n zin had in je dagelijkse kopje cappuccino décaf? Emotionele buien die gepaard gaan met plotselinge woede-uitbarstingen en huilpartijen zijn heel normaal tijdens een zwangerschap, ook al ben je normaal gesproken nog zo’n nuchter, relaxt persoon. 

Schommelende hormoonspiegel 

Als je zwanger bent, reageer je vaak emotioneler en heftiger op alles, al heeft de ene vrouw er meer last van dan de andere. De belangrijkste ‘boosdoener’: zwangerschapshormonen. Door je veranderende hormoonspiegel vliegen je emoties alle kanten op. Het heeft vooral te maken met de stijging van de hormonen hCG, oestrogeen en progesteron. Hoe die hormonen precies van invloed zijn op je emoties is nog niet helemaal duidelijk. 

Wel is bekend dat oestrogeen de hoeveelheid serotonine in je hersenen vermeerdert. Serotonine is een neurotransmitter en heeft invloed op je slaapritme, eetlust, geheugen, pijnprikkels, seksueel gedrag, je zelfvertrouwen én op je stemming. Daarnaast beïnvloedt het zwangerschapshormoon oestrogeen de aanmaak en effectiviteit van endorfine in de hersenen. Dat zijn de neurotransmitters die pijnstillend kunnen werken maar ook een geluksgevoel kunnen veroorzaken. Lees hier hoe endorfine werkt als natuurlijke pijnbestrijding tijdens de bevalling. 

Van progesteron is bekend dat het de productie van opiaten in de hersenen stimuleert, wat een positief en kalmerend effect op je stemming zou hebben. Al merk je daar misschien niet zo veel van op het moment dat je een plotselinge woede-uitbarsting hebt…

Andere oorzaken

Je hormonen zijn overigens niet de enige oorzaak. Ook je lichamelijke ongemakken en zwangerschapskwaaltjes maken dat je sneller geïrriteerd kunt reageren. Als je ontzettend misselijk bent, is het niet gek dat je boos reageert als je partner vlak naast je een geurende maaltijd gaat zitten eten. 

Daarnaast brengt het aanstaande moederschap sowieso een hoop emoties met zich mee. Niet alleen blijdschap en geluk, maar ook allerlei twijfels en angstgevoelens zijn heel normaal tijdens een zwangerschap. Niet zo gek als je bedenkt dat er van alles in je leven en in je lichaam gebeurt.

Welk trimester?

De stemmingswisselingen kunnen de gehele zwangerschap voorkomen, maar meestal zijn ze ’t hevigst in het eerste trimester, tussen week zes en tien. In die periode stijgen de zwangerschapshormonen het sterkst. In het tweede trimester hebben de meeste vrouwen minder last van stemmingswisselingen, maar aan het einde van de zwangerschap kunnen ze weer in alle hevigheid terugkomen. Dat heeft dan vooral te maken met de spanning voor de naderende bevalling, maar ook met lastige zwangerschapskwaaltjes als slapeloosheid, bekkenpijn en andere lichamelijke ongemakken waardoor je sneller prikkelbaar bent. Dit zijn de 10 meest voorkomende zwangerschapskwaaltjes.

Kun je er wat aan doen?

Er bestaat geen wondermiddeltje om je gierende zwangerschapshormonen – en daarbij behorende stemmingswisselingen – onder controle te houden. Het hoort er nu eenmaal bij. Wel zouden bepaalde vitaminepillen, en dan met name vitamine B12, ervoor kunnen zorgen dat je stemmingswisselingen een beetje afnemen. Let er wel op dat je preparaten slikt die speciaal voor zwangere vrouwen bedoeld zijn en overleg altijd met je verloskundige.

Tips bij moodswings 

Je kunt er met behulp van deze tips wel voor zorgen dat je die plotselinge stemmingswisselingen beter op kunt vangen, waardoor je reactie erop (misschien) iets minder extreem is. 

  • Accepteer het. De stemmingswisselingen horen bij je zwangerschap, probeer dat te accepteren. Gelukkig weten anderen ook wel dat het een typisch zwangerschapskwaaltje is en zullen ze best begrip hebben voor je heftige emoties. 
  • Slaap voldoende. Goed slapen kan best lastig zijn als je zwanger bent. Slaap je ’s nachts slecht, probeer dan overdag een powernap te doen, zodat je minder prikkelbaar bent. 
  • Ontspan. Zorg dat je elke dag een moment voor jezelf hebt om te ontspannen: ga naar yoga, plof op de bank met een tijdschrift, kijk een serie of laat je verwennen bij een beautysalon. Neem eventueel wat minder hooi op je vork op werk. Hoe minder gestrest jij bent, hoe minder je zult uitvallen naar anderen. Stress tijdens je zwangerschap, zo beperk je het.
  • Bespreek het. Praat met je familie, vriendinnen en vooral met je partner over je stemmingswisselingen. Dat kan als een uitlaatklep werken, maar levert bij hen ook meer begrip op. 
  • Lach erom. Ben je net enorm tegen je partner uitgevallen om niets, en besef je je even later dat je misschien een beetje overdreef, geef dat dan ook toe en lach erom. En sorry zeggen, kan ook geen kwaad.

omgaan met zwangere vrouw

Diep verdriet tijdens je zwangerschap

Soms is er meer aan de hand dan alleen stemmingswisselingen. Word je geconfronteerd met diep verdriet, dan is het goed daarover te praten. Geef het aan bij je verloskundige. Er kan sprake zijn van een angststoornis of prenatale depressie. Ongeveer één op de twintig vrouwen krijgt te maken met zo’n prenatale depressie: depressieve gevoelens tijdens de zwangerschap. 

Het verschil tussen ‘gewone’ stemmingswisselingen en een prenatale depressie is dat de klachten een stuk heviger zijn. Symptomen zijn: 

  • aanhoudende somberheid (ook na het eerste trimester)
  • chronische vermoeidheid 
  • concentratieproblemen
  • paniekaanvallen
  • het gevoel hebben dat je de baby niet meer wilt

Heb je meer dan twee weken elke dag last van sombere, depressieve gevoelens, trek dan aan de bel bij de verloskundige. Zij kan beoordelen of er meer aan de hand is dan alleen stemmingswisselingen en kan je eventueel doorverwijzen voor meer hulp. 

Gevolgen?

Misschien ben je bang dat je een huilerig kind krijgt als je verdriet had tijdens je zwangerschap? Dat is niet wetenschappelijk bewezen. Wel kan een moeizame zwangerschap je kind te veel stresshormonen meegeven. Sommige baby’s huilen daardoor meer, andere baby’s kunnen wat moeilijker omgaan met drukte of spanning. 

In het geval van depressieve gevoelens tijdens je zwangerschap is het belangrijk om die te laten behandelen. Het kan namelijk het risico op een vroeggeboorte vergroten. Daarnaast bestaat de kans dat het zich ontwikkelt tot een postnatale depressie. Het kan ook zo zijn dat, als je een moeilijke periode doormaakt tijdens de zwangerschap, je na de geboorte meer energie moet steken in de emotionele band met je kind. Het is lastiger om te genieten als je niet goed in je vel zit. 

Lees hier alles over een veilige hechting.