Zwangerschapscursussen, een overzicht

Zwangerschapscursussen, een overzicht

Zwangerschapscursussen zijn er in overvloed: om fit te blijven, te ontspannen, je voor te bereiden op de bevalling of borstvoeding, of om bepaalde zwangerschapsklachten te voorkomen. Maar welke cursus past bij jou? Een overzicht.

Een zwangerschapscursus volgen is dé manier om je voor te bereiden op wat er allemaal komen gaat. Je krijgt daar informatie over de zwangerschap, leert bij de meeste cursussen technieken om weeën op te vangen en je wordt overladen met tips en advies over het aanstaande moederschap.

Nuttig en gezellig

Daarnaast zijn veel cursussen niet alleen nuttig, maar vaak ook gezellig. Je komt in contact met andere zwangeren, met wie je ongestoord over je zwangerschapskwalen kunt kletsen en tips kunt uitwisselen. Een leuke manier om nieuwe mensen te leren kennen die straks ook nog eens een kind hebben in dezelfde leeftijdscategorie als die van jou.

Soorten zwangerschapscursussen

Tot zo ver de overeenkomsten, want het aanbod is enorm gevarieerd. Van zwangerschapsgym en -yoga heb je vast weleens gehoord. Maar er zijn zo veel meer zwangerschapclubs.

Er zijn sportieve zwangerschapscursussen, waarbij het belangrijkste doel is: fit blijven tijdens je zwangerschap. Er zijn cursussen die meer op je geest gericht zijn, waarbij je kunt ontspannen en leert hoe je je mentaal kunt voorbereiden op de bevalling. En er zijn informatieve cursussen, waarbij je vooral informatie en advies krijgt over je zwangerschap of over één bepaald thema, zoals de bevalling of borstvoeding.

De behoefte aan informatie is bij een eerste zwangerschap vaak groter dan bij een tweede of derde zwangerschap. Daar kun je dus ook rekening mee houden tijdens het kiezen. Tijdens een eerste zwangerschap wil je vaak alles, maar dan ook alles weten. Het is nog zo nieuw en onwennig. Bij latere zwangerschappen heb je misschien alleen behoefte aan een opfriscursus of kies je eerder voor fit blijven dan voor veel informatie.

Met of zonder partner

Bij sommige cursussen is je partner ook welkom. Dat kan bij elke les zijn, of eenmalig, tijdens een speciale partnerles. Andere cursussen zijn juist weer helemaal op jou gericht. Veel van de cursussen zijn in groepsverband, met een klasje vol zwangere vrouwen. Maar er bestaan ook privécursussen, zoals zwangerschapsyoga aan huis of een privésessie haptonomie.

Keuze genoeg dus. Om je wegwijs te maken in de wereld van de zwangerschapscursussen, hebben we allerlei soorten op een rijtje gezet.

  1. Mindfulness
    Ook als je zwanger bent ontkom je niet aan de mindfulness-trend. Het is op dit moment een van de snelst groeiende zwangerschapscursussen die worden aangeboden in Nederland. Een mindfulness-cursus voor zwangeren helpt je omgaan met stress. Je leert mediteren en meer ‘in het moment’ te leven. Zo ga je vol vertrouwen de bevalling tegemoet. Lees hier meer over mindful zwanger zijn en bevallen en of het geschikt is voor jou.
  2. HypnoBirthing
    Nog zo’n trend (met dank aan topmodel Doutzen Kroes en veel andere celebrities) is HypnoBirthing, een zwangerschapscursus waarbij je jezelf zo zeer leert te ontspannen, dat je je weeën makkelijk(er) kunt opvangen. Het is helemaal ideaal als je je partner kunt overhalen mee te doen, want dan leert hij ook allerlei technieken om jou tijdens de bevalling te ondersteunen.
  3. Haptonomie
    Zwangerschapshaptonomie volg je samen met je partner en is erop gericht contact te maken met de baby in je buik. Dat gebeurd door middel van aanraking, door handen te plaatsen op de zwangere buik. Extra leuk voor je partner, omdat hij de baby natuurlijk niet continu voelt bewegen. De cursus bereidt jullie voor op de bevalling en op jullie nieuwe relatie na de geboorte van jullie kind. Bij haptonomische zwangerschapsbegeleiding wordt ook stilgestaan bij hoe je tijdens de bevalling (samen) de pijn van de weeën kan opvangen.
  4. Mensendieck of Cesartherapie
    Bij oefentherapie Mensendieck of Cesartherapie gaat het vooral om hoe je lichamelijke klachten kunt voorkomen tijdens je zwangerschap. Met zo’n grote buik verandert het zwaartepunt van je lichaam en dat kan rugpijn of een zeer bekken opleveren. In deze cursussen leert je op een goede manier tillen, zitten en lopen. Daarnaast word je voorbereid op de bevalling: ademhaling, puffen, persen en verschillende houdingen om de weeën op te kunnen vangen.
  1. Zwangerschapsyoga
    Met zwangerschapsyoga bereid je je lichaam én geest voor op de bevalling. Je doet oefeningen om je bekken soepeler te maken en leert ontspanningsoefeningen. Ook is er veel aandacht voor een goede lichaamshouding tijdens de zwangerschap, en worden er verschillende ademhalingstechnieken en ontspanningsoefeningen gedaan, die je ook tijdens de weeën kunt toepassen. Maar hoe helpt het tijdens de bevalling? En wat is precies het verschil met gewone yoga? Je leest het antwoord hier: zwangerschapsyoga.
    zwangerschapsyoga
  2. ZwangerFit
    Sporten is een goed idee tijdens je zwangerschap, weliswaar in aangepaste vorm (zeker richting het derde trimester). Je kunt natuurlijk ook ‘gewoon’ sporten als je zwanger bent, maar het kan fijn zijn om een speciaal aangepast programma te volgen. De cursus ZwangerFit is een wekelijkse groepsles die gegeven wordt door fysiotherapeuten die gespecialiseerd zijn in zwangerschap. Je werkt aan je conditie, kracht en doet oefeningen om je bekkenbodem te trainen. Ook worden er – naast de trainingen – regelmatig gratis thema-avonden georganiseerd waar je informatie over de zwangerschap en bevalling krijgt. Zo is er bijvoorbeeld een partneravond, waarbij jij en je partner tips krijgen om samen de bevalling goed voorbereid in te gaan.
  3. Zwangerschapsgym
    Grote kans dat je moeder vroeger een cursus zwangerschapsgym heeft gedaan, want lange tijd bestonden er weinig andere opties voor zwangere vrouwen. Het is nu nog steeds een van de bekendste cursussen. Bij zwangerschapsgymnastiek doe je – in groepsverband – oefeningen om je lichaam in vorm te houden en ‘t voor te bereiden op de bevalling. Daarnaast leer je hoe je je bekken versterkt, weeën opvangt en hoe je effectief moet persen. Alle vragen die je hebt komen aan bod.
  4. Zwangerschapszwemmen
    Zwemmen kan heel prettig zijn tijdens je zwangerschap. Door het water voel je namelijk even niet dat je zwanger bent: het water ondersteunt je lichaam en je zwangere buik, waardoor je je bijna gewichtsloos voelt. Even geen last van die extra zwangerschapskilo’s! Veel zwembaden bieden een speciale zwemles voor zwangere vrouwen aan. Maar is dat verstandig tijdens je gehele zwangerschap? En mag je dan ook in een bubbelbad of van de glijbaan af? Lees hier alles over zwemmen tijdens de zwangerschap.
  5. Outdoor zwangerschapsbootcamp
    Bootcamp, crossfit of andere vormen van outdoor sporten zijn tegenwoordig ontzettend populair. Niet gek dus dat er voor fanatieke sporters ook steeds meer outdoor zwangerschapswork-outs worden aangeboden. Een bekende organisatie is Mom in Balance, die in heel Nederland trainingen in groepsverband aanbiedt. Bij deze lessen draait het om fit blijven tijdens je zwangerschap. De oefeningen zijn aangepast op je zwangere lichaam. En alles is lekker buiten!
Hardlopen tijdens zwangerschap

Als je voor je zwangerschap al veel hebt hardgelopen, kun je dit prima blijven doen. Hardlopen is niet gevaarlijk voor je ongeboren baby. Wel is het belangrijk dat je goed naar je lichaam blijft luisteren. Bij bekkenklachten kun je beter stoppen met hardlopen. Powerwalken is dan een goed alternatief.

tip
  1. Zwangerschapsdansen
    Zwangerschapsdansen is nog niet heel bekend en ook nog lang niet overal in Nederland te volgen, maar deze cursus is wel in opkomst. In Amerika is ‘Dancing for Birth’ – zoals het ook wel heet – al een bekend fenomeen. Je leert dansen op een manier die prettig is voor jouw lijf en ontspannend is voor de baby.
  2. Zwangerschapspilates
    Minder bekend dan zwangerschapsyoga, maar ook in opkomst: zwangerschapspilates. Bij deze cursus draait het iets minder om de geest, zoals bij yoga, maar meer om de beheersing van je spieren. Door je spieren rondom je bekken te trainen bereid je je fysiek voor op de zware laatste maanden van je zwangerschap. Dat geeft ook gelijk een goede basis voor je herstel na de bevalling.
  3. Bevallingscursus / Samen bevallen
    Een bevallingscursus heeft niets te maken met beweging of je geest, maar is puur een voorlichting en praktijkgerichte voorbereiding op de bevalling. Er zijn verschillende soorten bevallingscursussen: sommigen duren maar één avond, andere bestaan uit verschillende sessies. Je kunt er in je eentje naartoe, maar er zijn ook cursussen die je samen met je partner doet, zoals de bekende cursus Samen bevallen. Daarin leer je hoe je als ‘team’ de bevalling kunt ingaan; je partner krijgt daarbij dus een heel actieve rol.
  1. Psychoprofylaxe
    In een cursus psychoprofylaxe leer je hoe je om kunt gaan met de pijn tijdens een bevalling. Het uitgangspunt is dat je pijn tijdens de bevalling vooral voelt doordat je eraan denkt. Pijn en angst kun je dus volgens deze theorie voorkomen door je geest anders te gebruiken. De cursus garandeert overigens niet dat je bevalling pijnloos zal zijn, maar je kunt er wel voor zorgen dat het ‘hanteerbaar’ wordt.
  2. Borstvoedingscursus
    Ben je van plan om borstvoeding te gaan geven aan je baby? Dan is een borstvoedingscursus een goed idee. Tijdens zo’n cursus, die wordt gegeven door een lactatiekundige, krijg je alvast tips over het aanleggen van je baby, in welke houdingen je hem het beste kunt voeden en welke kwaaltjes en pijntjes je eventueel kunt verwachten. Meestal start zo’n cursus in de achtste maand van je zwangerschap.

Wanneer begin je?

Het is slim om je in het eerste trimester van je zwangerschap alvast te oriënteren op de verschillende soorten zwangerschapscursussen. Bij cursussen die meerdere weken duren, begin je namelijk meestal in het tweede trimester. Soms al in week zestien (bij ZwangerFit of haptonomie), of tussen week twintig en vierentwintig (zwangerschapsyoga of Mensendieck). Zwangerschapsgym start meestal tussen week vijfentwintig en negenentwintig.

Kijk welke opties er bij jou in de buurt zijn en op welke avonden de cursus wordt gegeven. Neem op tijd contact op om te vragen of er plek is, het kan nog weleens voorkomen dat een cursus al vol zit.

Kosten en vergoeding

De kosten van een zwangerschapscursus verschillen erg per cursus en de locatie. Sportieve cursussen als yoga of gym kosten meestal zo’n honderd tot honderdvijftig euro voor een complete cursus of tien tot vijftien euro per les. Sommige informatieve cursussen worden in de vorm van een voorlichtingsavond gratis aangeboden door je verloskundigenpraktijk of door het ziekenhuis, terwijl je andere informatieve cursussen wel zelf moet betalen.

Als je een zwangerschapscursus volgt, worden de kosten hiervoor niet vergoed vanuit de basisverzekering, maar sommige aanvullende verzekeringen dekken de kosten wel. Meestal gaat het dan om een maximaal bedrag (bijvoorbeeld vijftig of honderd euro) per zwangerschap of per jaar. Check ook even van tevoren wat de voorwaarden zijn: sommige verzekeringen vergoeden bijvoorbeeld geen sportcursussen, maar wel voorlichtingscursussen.