Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Alle kinderziektes op een rij: hoe herken je ze?

Kinderziektes: ieder kind krijgt ze in de eerste levensjaren voor de kiezen. Heel normaal, maar wel vervelend. Want hoe weet je wat je kind mankeert? Hoe herken je kinderziektes en welke symptomen horen bij welke kinderziekte? Dit is een overzicht van veel voorkomende kinderziektes en symptomen.

Advertentie

Wat zijn kinderziektes eigenlijk?

Kinderziektes – de naam zegt het al – zijn ziektes die vooral voorkomen bij baby’s en jonge kinderen, omdat zij nog geen goede weerstand hebben opgebouwd. Hebben ze een kinderziekte eenmaal gehad, dan zijn ze er in de toekomst (vaak) voor beschermd.

Sommige kinderziektes kunnen ernstiger verlopen voor je kind, daarom zijn die opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Zo wordt je kind ingeënt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hepatitis B, bof, mazelen, rodehond en vier typen meningokokkenbacteriën. Veel van deze kinderziektes komen door vaccinatie haast niet meer voor in Nederland. Je kind krijgt géén vaccinatie tegen de vijfde ziekte, zesde ziekte, roodvonk, de waterpokken en een aantal andere ziekten die veel kinderen krijgen. Over deze kinderziektes gaat dit artikel.

Merk je dat je kind niet lekker is of zie je allerlei vlekjes of uitslag verschijnen? Hieronder check je aan de hand van de symptomen met welke kinderziekte je te maken kunt hebben. Let op: is je baby jonger dan drie maanden en krijgt hij koorts? Ga dan altijd naar de huisarts.

Kinderziektes: zo herken je ze

Vijfde ziekte

De vijfde ziekte is een vlekjesziekte en komt vooral voor bij kinderen van vier tot tien jaar. De ziekte wordt veroorzaakt door een virus.

Advertentie

Symptomen van deze kinderziekte: je kind krijgt rode wangen met grillige, rozerode vlekjes. De uitslag breidt later uit naar de buik en rug, billen, armen en benen en kan wat jeuken. Daarbij kan je kind wat koorts hebben.

Behandeling: als je kind veel jeuk heeft, kun je wat mentholpoeder of een verkoelende gel op de vlekjes aanbrengen. Heeft je kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt.

Heeft je kind de vijfde ziekte, maar heeft hij geen koorts en voelt hij zich goed? Dan kan hij in principe naar het kinderdagverblijf of school, maar meld het wel aan de medewerkers of leerkracht. Vrouwen die in de eerste helft van de zwangerschap de vijfde ziekte krijgen, hebben een iets verhoogde kans op een miskraam. De meeste vrouwen hebben de vijfde ziekte als kind al doorgemaakt en zijn hiertegen beschermd. Mocht iemand zwanger zijn op de school of het kinderdagverblijf, dan is het goed dat zij weet dat je kind de vijfde ziekte heeft. Is ze korter dan 20 weken zwanger en weet ze niet of ze de vijfde ziekte heeft doorgemaakt, dan kan ze contact opnemen met de verloskundige of de huisarts.

Meer lezen: alles over de vijfde ziekte

Advertentie

Zesde ziekte

De zesde ziekte is ook een vlekjesziekte en komt het meest voor bij kinderen tussen de zes maanden en tweeënhalf jaar. Ook deze ziekte wordt veroorzaakt door een virus.

Symptomen van deze kinderziekte: je kind krijgt opeens (hoge) koorts. Als die is gezakt, verschijnen er kleine, lichtrode vlekjes en bultjes, vooral in het gezicht en de nek. Die kunnen zich verspreiden over de rest van het lichaam. Het belangrijkste verschil met de vijfde ziekte is dat je kind éérst koorts krijgt voordat de uitslag verschijnt en dat de uitslag niet jeukt. Geef je kind bij koorts altijd voldoende te drinken.

Behandeling: heeft je kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt.

Je kind kan met de zesde ziekte naar het kinderdagverblijf of school als de koorts over is en hij zich goed voelt.

Lees ook: zo verloopt de zesde ziekte bij je baby of kind

Roodvonk

Roodvonk is ook een vlekjesziekte, die vooral voorkomt bij kinderen tussen de drie en acht jaar. Deze kinderziekte wordt veroorzaakt door een bacterie. Opvallend is dat kinderen vooral in de zomermaanden deze kinderziekte krijgen.

Symptomen van deze kinderziekte: bij roodvonk krijgt je kind eerst hoge koorts, hoofd- en keelpijn en sommige kinderen moeten overgeven. Daarna komen de andere symptomen van deze kinderziekte: er verschijnen vlekjes op de huid die lijken op rood kippenvel en ruw aanvoelen. De uitslag is dus verdikt (daarin verschilt de uitslag met andere vlekjesziekten) en zit alleen op sommige plekken, zoals de nek, borst, onder de oksels, bij de ellebogen, de liezen en aan de binnenkant van de dijbenen. Opvallend is dat de huid rondom de mond en neus vaak vrij blijft van vlekjes. De uitslag kan ook op de tong verschijnen. Knapt je kind op, dan vervelt de huid vaak, vooral bij zijn vingers en tenen.

Behandeling: als je kind verhoging of koorts heeft, is het belangrijk dat je ‘m niet te warm aankleedt. Zorg dat hij veel drinkt en let op dat hij niet zieker wordt. Bij pijn kun je je kind paracetamol geven.

Heeft je kind geen koorts meer en voelt hij zich goed, dan kan hij gewoon naar school of het kinderdagverblijf.

Lees meer: alles over roodvonk bij baby’s en kinderen

Waterpokken

Waterpokken wordt veroorzaakt door een virus. Bijna alle kinderen hebben voor hun zesde jaar waterpokken gehad. Hoe jonger je kind is, hoe lichter de klachten vaak zijn.

Symptomen van deze kinderziekte: is je kind besmet met waterpokken, dan wordt hij eerst wat hangerig met soms lichte koorts. Na een of twee dagen zie je pas de symptomen van deze kinderziekte: er verschijnen kleine rode bultjes op de huid, vaak eerst op het hoofd en de buik of rug. Let op: die bultjes kunnen ook als eerste in de mond of op de hoofdhuid ontstaan. Op de bultjes verschijnen blaasjes met helder vocht, die flink jeuken en zich verspreiden over het hele lichaam. Na een paar dagen drogen de blaasjes in en worden het korstjes. In zeldzame gevallen kan waterpokken leiden tot complicaties, zoals hersenvliesontsteking. Tips tegen de jeuk? Hier lees je meer.

Behandeling: er zijn waterpokkengels en -crèmes die de jeuk kunnen verlichten. Deze zorgen er niet voor dat de waterpokken sneller overgaat. Een bad met havermout of zemelen kan ook de jeuk verminderen en zorgen dat de waterpokken sneller indrogen. Heeft je kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt. Heeft je kind pijnlijke blaasjes in zijn mond?

Je kunt hem paracetamol geven, maar ook koud water drinken kan helpen tegen de pijn. Bij kinderen ouder dan twee jaar kun je ook zinkzalf, mentholgel of -poeder op de jeukende plekken aanbrengen. Let op: doe dit niet op (open) wondjes (en uiteraard niet in de mond).

Ook met waterpokken kan je kind naar het kinderdagverblijf of school zodra de koorts over is en hij zich goed voelt. Breng de medewerkers wel altijd op de hoogte dat je kind waterpokken heeft. Waterpokken kan een risico vormen voor zwangere vrouwen.

Lees ook: alles wat je moet weten over waterpokken

RS-virus

Het RS-virus is een verkoudheidsvirus, maar kan – vooral bij baby’s jonger dan zes maanden – ernstiger verlopen. Het vervelende is dat je vaak niet weet of je kind ‘gewoon’ verkouden is of het RS-virus heeft. Let daarom goed op de volgende symptomen.

Symptomen van deze kinderziekte: vaak begint een besmetting met het RS-virus als een normale verkoudheid. Je kind krijgt een loopneus of verstopte neus en wat verhoging. Bij veel kinderen blijft het daarbij.

Is je kind jonger dan twee jaar en gaat hij na een paar dagen hoesten en krijgt hij het benauwd? Ga dan meteen naar je huisarts of de huisartsenpost. Het RS-virus kan namelijk ook een longontsteking veroorzaken. Daardoor krijgt je kind koorts, een piepende, snelle ademhaling en eet en drinkt hij minder. Je merkt dat je kind benauwd is aan de volgende symptomen:

• Hij spert bij het ademen zijn neusvleugels wijd open (neusvleugelen).
• Bij het inademen trekt de huid tussen de ribben naar binnen.
• Je kind wordt suf.
• Soms stopt hij even met ademen.

Behandeling: de huisarts zal beoordelen of je kind het RS-virus heeft. Vaak worden jonge baby’s met het RS-virus uit voorzorg opgenomen in het ziekenhuis. Het RS-virus is extra gevaarlijk voor baby’s die te vroeg zijn geboren en baby’s jonger dan zes weken.

Lees meer: dit gebeurt er bij ziekenhuisopname met het RS-virus

Pseudokroep

Bij pseudokroep zijn de bovenste luchtwegen ontstoken door een virus. Daardoor zwellen de slijmvliezen rond de stembanden op en kan je kind plotseling moeilijker inademen. Pseudokroep komt vooral voor bij kinderen tussen de zes maanden en vijf jaar en staat bekend om de nachtelijke aanvallen.

Symptomen van deze kinderziekte: bij een aanval van pseudokroep wordt je kind ineens wakker met een gierende ademhaling. Eerder heb je misschien helemaal geen symptomen van een virus gemerkt. Je kind heeft moeite met inademen en heeft vaak een blafhoest. Veel ouders omschrijven het als een ‘zeehondenhoest’. Ook kan je kind heel hees klinken.

Omdat pseudokroep zo plotseling komt opzetten, kan je kind daarvan schrikken. Probeer zelf rustig te blijven en hem af te leiden, want door angst en huilen worden de klachten erger. Je kunt je kind iets te drinken geven om zijn keel te verzachten. Het is niet wetenschappelijk bewezen dat het inademen van stoom helpt, maar het kan wel rust geven. Ga hiervoor met je kind in de badkamer zitten, terwijl je de hete douche aanzet (zet je kind niet onder de douche). Een aanval van pseudokroep neemt binnen een paar uur vanzelf af.

Behandeling: laat je kind eventueel stomen naast een hete douche of bad, maar stel je kind vooral gerust door uit te leggen dat het vanzelf weer overgaat. Of leid hem af door een verhaaltje voor te lezen of voor hem te zingen. Twijfel je of je kind te benauwd is of neemt de aanval niet binnen een paar uur af? Neem dan meteen contact op met de huisarts.

Meer lezen: alles over pseudokroep én het verschil met kroep

Rotavirus

Het rotavirus zorgt ervoor dat de maag en darmen van je kind ontstoken raken. Daardoor krijgt je kind de symptomen van buikgriep. Vooral kinderen tussen de zes maanden en twee jaar raken besmet met het rotavirus.

Symptomen van deze kinderziekte: is je kind besmet met het rotavirus, dan krijgt hij typische ‘buikgriepklachten’: koorts, buikpijn, misselijkheid, overgeven en waterdunne diarree. De klachten kunnen vier tot zes dagen duren en best heftig zijn. Let goed op tekenen van uitdroging. Vooral baby’s raken snel uitgedroogd als ze diarree en koorts hebben. Bel meteen de huisarts als je kind de volgende symptomen heeft: niet of weinig plassen (een halve dag geen natte luier), sufheid, snelle ademhaling, hoge hartslag, huilen zonder tranen, diepliggende ogen, koude armen en benen, troebele urine, een grauwe huid, huid die even ‘blijft staan’ als je een plooi optilt.

Behandeling: geef je kind vaak kleine beetjes drinken. Bel bij twijfel of als je kind steeds zieker wordt de huisarts. Was zelf goed je handen, het rotavirus is erg besmettelijk en je kunt het meerdere keren krijgen. Als je het al eens hebt gehad, ben je dus niet immuun.

Lees meer: alles over het rotavirus bij baby’s en peuters

Hand-voet-mondziekte

Ook deze kinderziekte wordt veroorzaakt door een virus. Het komt vooral voor bij kinderen tot tien jaar. Sommige kinderen hebben bij deze kinderziekte haast geen symptomen of klachten.

Symptomen van deze kinderziekte: hand-voet-mondziekte begint meestal met lichte verkoudheidsklachten, keelpijn en lichte koorts. Al snel ontstaan er vlekjes en blaasjes in de mond en op de handen en voeten. Vooral de blaasjes in de mond zijn vaak pijnlijk en zorgen ervoor dat eten en drinken lastig is. Sommige kinderen krijgen een paar blaasjes, maar het kunnen er ook tientallen zijn. Kinderen kunnen ook last krijgen van buik- en keelpijn, misselijkheid, overgeven en diarree.

Behandeling: geef je kind vaak kleine beetjes drinken. Geef geen vruchtensap, dit kan pijnlijk prikken in de mond. Kinderen onder de twee jaar drogen sneller uit dan grotere kinderen. Bel de huisarts als je kind symptomen van uitdroging heeft.

Lees ook: neem deze maatregelen bij hand-voet-mondziekte

Krentenbaard

Krentenbaard is eigenlijk geen kinderziekte, volwassenen kunnen het net zo goed krijgen. Maar het komt wel vaak voor bij kinderen jonger dan drie jaar. Het is een huidinfectie die wordt veroorzaakt door een bacterie. Heeft je kind net waterpokken gehad? Dan is hij er extra vatbaar voor.

Symptomen: krentenbaard is een huidinfectie die begint met rode vlekjes of bultjes in het gezicht, vooral rond de mond en neusgaten; als een baard dus. De bultjes veranderen al snel in blaasjes gevuld met gelig vocht. Als die blaasjes stukgaan, ontstaan er geelbruine korstjes. Krentenbaard is erg besmettelijk. De blaasjes kunnen jeuken en pijn doen, en als je kind eraan krabt kan de uitslag zich verspreiden naar de armen en benen.

Behandeling: heeft je kind krentenbaard, dan kan de huisarts een antibioticumzalf of soms een antibioticakuur voorschrijven. Let goed op of je zelf geen symptomen krijgt en probeer te voorkomen dat je kind aan de blaasjes krabt. Knip in elk geval zijn nagels kort.

Lees meer: zo verzorg je krentenbaard bij je baby of kind

Gordelroos

Ook dit is officieel geen kinderziekte, want vooral mensen ouder dan vijftig jaar krijgen gordelroos. Maar ook jonge kinderen kunnen gordelroos krijgen als ze besmet raken met het waterpokkenvirus. Wel zijn de symptomen bij kinderen minder hevig.

Symptomen bij kinderen: gordelroos begint met jeuk of een brandende, stekende pijn aan één kant van het lichaam. Bijvoorbeeld aan één kant van de borstkas of één been. Na een paar dagen verschijnen er blaasjes op die plek. Vaak verschijnen ze in groepjes en jeuken de blaasjes flink. Na een dag of tien drogen ze in.

Behandeling: geef je kind bij pijn paracetamol. Zinkzalf of Sudocrem kan de jeuk verminderen. Probeer te voorkomen dat je kind aan de blaasjes krabt, door zijn nagels kort te knippen. Heeft je kind ook last van zijn ogen, neus of oren? Ga dan direct naar de huisarts. Je kind kan kinderen besmetten die nog geen waterpokken hebben gehad. Zij krijgen in dat geval geen gordelroos, maar waterpokken.

Lees ook: zo zit het precies met waterpokken en gordelroos bij kinderen

Kinderen en koorts: wanneer bel je de huisarts?

Jonge kinderen kunnen flinke koorts hebben (een lichaamstemperatuur boven de 38 °C). De temperatuur loopt bij kleine kinderen al snel op tot meer dan 40 °C en kan variëren over de dag. Koorts bij kinderziektes is een normale en nuttige reactie van het lichaam: door de hoge temperatuur kan je kind goed afweerstoffen aanmaken. Hoge koorts is ook niet per se een teken dat een kind erg ziek is. Houd wel de volgende punten in de gaten:

  • Is je baby jonger dan drie maanden en heeft hij koorts? Bel dan altijd de huisarts. Dit geldt ook als je kind (door een aandoening of vroeggeboorte) een verminderde weerstand heeft of een prik bij het consultatiebureau heeft gemist.
  • Wordt je kind steeds zieker en suffer en plotseling benauwd(er)? Bel dan meteen de huisarts.
  • Is je kind suf en verschijnen er paarsrode vlekjes op zijn huid die niet verbleken als je erop duwt? Neem dan meteen contact op met de huisarts. Dit kan een teken zijn van hersenvliesontsteking.
  • Duurt de koorts langer dan vijf dagen? Ga dan ook naar de huisarts.

Heeft je kind last van keelpijn, oorpijn, hoofdpijnbuikpijn of een andere kwaal? Bekijk hier de 10 meest voorkomende kinderkwaaltjes. Ga bij twijfel altijd naar de huisarts. Jij kent je kind het beste en onderzoek door de huisarts is altijd verstandig als je het niet vertrouwt.

De vlekkenwijzer bij kinderziektes

Verschijnen er vlekjes of bultjes bij je kind, maar twijfel je welke kinderziekte het kan zijn? Kijk dan bij de vlekkenwijzer, die kan je helpen vaststellen met welke van alle kinderziektes je te maken hebt.

Bronnen: Thuisarts.nl, RIVM, Longfonds.nl, Diakonessenhuis.nl, Sehzorg

Redactioneel – Offer – Gezondheid baby

Digitale thermometer

Shop nu