Kies nú voor een abonnement met korting

Abonneer nú met korting

 

Alle kinderziektes (symptomen) op een rij

Kinderziektes: in zijn eerste paar jaar krijgt je kind er waarschijnlijk heel wat voor z’n kiezen. Heel normaal, maar wel vervelend. Want hoe weet je wat je kind mankeert? Welke kinderziektes symptomen horen bij welke kinderziekte? En hoe kun je hem helpen? Een overzicht van alle kinderziektes symptomen en andere veelvoorkomende aandoeningen.

Kinderziektes – de naam zegt het al – zijn ziektes die vooral voorkomen bij baby’s en jonge kinderen, omdat zij nog geen goede weerstand hebben opgebouwd. Hebben ze een kinderziekte eenmaal gehad, dan zijn ze er in de toekomst (vaak) voor beschermd.

Advertentie

Sommige kinderziektes kunnen ernstiger verlopen voor je kind, daarom zijn die opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. Zo wordt je kind ingeënt tegen difterie, kinkhoest, tetanus, polio, hepatitis B, bof, mazelen, rodehond en vier typen meningokokkenbacteriën. Veel van deze ziektes komen door vaccinatie haast niet meer voor in Nederland. Je kind krijgt géén vaccinatie tegen de vijfde ziekte, zesde ziekte, roodvonk, de waterpokken en andere kinderziekten.

Merk je dat je kind niet lekker is en zie je allerlei vlekjes of uitslag verschijnen? Hieronder check je aan de hand van de symptomen met welke kinderziekte je te maken kunt hebben. Let op: is je baby jonger dan drie maanden en krijgt hij koorts? Ga dan altijd naar de huisarts.

Kinderziektes (symptomen): alles op een rij

Vijfde ziekte

De vijfde ziekte is een vlekjesziekte en komt vooral voor bij kinderen van vier tot tien jaar. De ziekte wordt veroorzaakt door een virus.

Kinderziektes symptomen: je kind krijgt rode wangen met grillige, rozerode vlekjes. De uitslag breidt later uit naar de buik en rug, billen, armen en benen en kan wat jeuken. Daarbij kan je kind wat koorts hebben.

Behandeling: als je kind veel jeuk heeft, kun je wat mentholpoeder of een verkoelende gel op de vlekjes aanbrengen. Heeft je kind kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt.

Heeft je kind de vijfde ziekte? Dan kan hij wel gewoon naar het kinderdagverblijf of school, mits hij geen koorts heeft, maar het is wel handig om te melden aan de school of het kinderdagverblijf. Vrouwen die in de eerste helft van de zwangerschap de vijfde ziekte krijgen, hebben een iets verhoogde kans (9%) op een miskraam of een doodgeboren kindje. De meeste vrouwen hebben de vijfde ziekte als kind al doorgemaakt en zijn hier tegen beschermd. Mocht er een zwangere zijn in de omgeving van de besmette kinderen is het wel netjes om het aan die persoon te melden, soms heeft de school of het kinderdagverblijf hier meer zicht op. Is de zwangere korter dan 20 weken zwanger en weet ze niet of ze de vijfde ziekte heeft doorgemaakt kan zij contact opnemen met de verloskundige of de huisarts.

Zesde ziekte

De zesde ziekte is ook een vlekjesziekte en komt het meest voor bij kinderen tussen de zes maanden en tweeënhalf jaar. Ook deze ziekte wordt veroorzaakt door een virus.

Kinderziektes symptomen: je kind krijgt opeens (hoge) koorts. Als die is gezakt, verschijnen er kleine, lichtrode vlekjes en bultjes, vooral in het gezicht en de nek. Die kunnen zich verspreiden over de rest van het lichaam. Het belangrijkste verschil met de vijfde ziekte is dat je kind éérst koorts krijgt voordat de uitslag verschijnt en dat de uitslag niet jeukt. Geef je kind bij koorts altijd voldoende te drinken.

Behandeling: heeft je kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt.

Heeft je kind de zesde ziekte? Dan kan hij wel gewoon naar het kinderdagverblijf of school, mits de koorts is gezakt.

Roodvonk

Roodvonk is ook een vlekjesziekte die vooral voorkomt bij kinderen tussen de drie en acht jaar. De boosdoener van deze kinderziekte is een bacterie en opvallend is dat kinderen vooral in de zomermaanden deze kinderziekte krijgen.

Kinderziektes symptomen: bij roodvonk krijgt je kind eerst hoge koorts, hoofd- en keelpijn en sommige kinderen moeten overgeven. Daarna komen de andere kinderziektes symptomen van deze kinderziekte: er vlekjes op de huid die lijken op rood kippenvel en ruw aanvoelen. De uitslag is dus verdikt (daarin verschilt de uitslag met andere vlekjesziekten) en verschijnt alleen op sommige plekken, zoals de nek, borst, onder de oksels, bij de ellebogen, de liezen en aan de binnenkant van de dijbenen. Opvallend is dat de huid rondom de mond en neus vaak vrij blijft van vlekjes. De uitslag kan ook op de tong verschijnen. Knapt je kind op, dan vervelt de huid vaak, vooral bij zijn vingers en tenen.

Behandeling: als je kind verhoging of koorts heeft, is het belangrijk dat je ‘m niet te warm aankleed. Zorg dat hij veel drinkt en let op dat hij niet zieker wordt. Bij pijn kun je je kind paracetamol geven.

Heeft je kind geen koorts meer, dan kan je kind gewoon naar school of het kinderdagverblijf.

Waterpokken

Waterpokken wordt veroorzaakt door een virus. Bijna alle kinderen hebben voor hun zesde jaar waterpokken gehad. Hoe jonger je kind is, hoe lichter de klachten vaak zijn.

Kinderziektes symptomen: is je kind besmet met waterpokken, dan wordt hij eerst wat hangerig met soms lichte koorts. Na een of twee dagen zie je pas de symptomen van deze kinderziekte: er verschijnen kleine rode bultjes op de huid, vaak eerst op het hoofd en de buik of rug. Let op: die bultjes kunnen ook als eerste in de mond of op de hoofdhuid ontstaan. Op die bultjes verschijnen blaasjes met helder vocht die flink jeuken en zich verspreiden over het hele lichaam. Na een paar dagen drogen de blaasjes in en worden het korstjes. In zeldzame gevallen kan waterpokken leiden tot complicaties, zoals hersenvliesontsteking. Tips tegen de jeuk? Hier lees je meer.

Behandeling: er zijn diverse waterpokkengels en -crèmes die verlichting tegen de jeuk kunnen geven, maar die zorgen er niet voor dat de waterpokken sneller over zijn. Een zemelenbad kan ook de jeuk verminderen en kan zorgen dat de waterpokken sneller indrogen. Heeft je kind koorts? Kleed hem niet te warm aan, geef hem veel drinken en let op of hij niet snel zieker wordt. Heeft je kind pijnlijke blaasjes in zijn mond? Je kunt hem paracetamol geven, maar ook koud water drinken kan helpen tegen de pijn. Bij kinderen ouder dan twee jaar kun je ook zinkzalf, mentholgel of -poeder op de jeukende plekken aanbrengen. Let op: doe dit niet op (open) wondjes.

Ook met waterpokken kan je kind gewoon naar het kinderdagverblijf of school, mits de koorts is gezakt.

RS-virus

Het RS-virus is een verkoudheidsvirus, maar kan – vooral bij baby’s jonger dan zes maanden – ernstiger verlopen. Het vervelende is dat je vaak niet weet of je kind ‘gewoon’ verkouden is of het RS-virus heeft. Let daarom goed op de volgende kinderziektes symptomen.

Kinderziektes symptomen: vaak begint een besmetting met het RS-virus als een normale verkoudheid. Je kind krijgt een loopneus of verstopte neus en wat verhoging. Bij veel kinderen blijft het daarbij.

Is je kind jonger dan twee jaar en gaat hij na een paar dagen hoesten en krijgt hij het benauwd? Ga dan meteen naar je huisarts of de huisartsenpost. Het RS-virus kan namelijk ook een longontsteking veroorzaken. Daardoor krijgt je kind koorts, een piepende, snelle ademhaling en eet en drinkt hij minder. Je merkt dat je kind benauwd is aan de volgende symptomen. Hij:
• Gaat ‘neusvleugelen’: bij het ademen spert hij zijn neusvleugels wijd open.
• Bij het inademen de huid tussen de ribben naar binnen trekt.
• Suf wordt
• Soms even stopt met ademen

Behandeling: mochten de artsen denken dat je kind is besmet met het RS-virus, dan kan dat worden onderzocht door wat snot in het laboratorium te onderzoeken. Eventueel wordt je kind opgenomen in het ziekenhuis. Het RS-virus is extra gevaarlijk voor baby’s die te vroeg zijn geboren en baby’s jonger dan zes weken. Vergeet dit dan ook niet tegen de arts te zeggen als je denkt dat er sprake is van het RS-virus.

Pseudokroep

Bij pseudokroep zijn de bovenste luchtwegen ontstoken door een virus. Daardoor zwellen de slijmvliezen rond de stembanden op en kan je kind plotseling moeilijker inademen. Pseudokroep komt vooral voor bij kinderen tussen de zes maanden en vijf jaar en staat bekend om de nachtelijke aanvallen.

Kinderziektes symptomen: bij een aanval van pseudokroep wordt je kind vaak wakker met een plotselinge gierende ademhaling. Er zijn geen eerdere symptomen van deze kinderziekte. Je kind heeft moeite met inademen en heeft vaak een blafhoest. Veel ouders omschrijven het als een ‘zeehondenhoest’. Ook kan je kind daardoor heel hees zijn.

Omdat pseudokroep zo plotseling komt opzetten, kan je kind daarvan schrikken. Probeer zelf rustig te blijven en hem af te leiden, want door angst en huilen worden de klachten erger. Je kunt je kind iets te drinken geven om zijn keel te verzachten. De werking van stoom (je kind naast een hete douche of bad zetten) is niet wetenschappelijk aangetoond, maar het kan wel rust geven. Het proberen waard dus. Een aanval van pseudokroep neemt binnen een paar uur vanzelf af.

Behandeling: laat je kind eventueel stomen naast een hete douche of bad, maar stel je kind vooral gerust door uit te leggen dat het vanzelf weer overgaat. Veel meer kun je helaas niet doen. Twijfel je of je kind te benauwd is of neemt de aanval niet binnen een paar uur af? Neem dan meteen contact op met de huisarts.

Rotavirus

Het rotavirus zorgt ervoor dat de maag en darmen van je kind ontstoken raken. Het resultaat: buikgriepachtige verschijnselen. Vooral kinderen tussen de zes maanden en twee jaar raken besmet met het rotavirus.

Kinderziektes symptomen: is je kind besmet met het rotavirus, dan krijgt hij typische ‘buikgriepklachten’: koorts, buikpijn, misselijkheid, overgeven en waterdunne diarree. Die klachten kunnen vier tot zes dagen duren en best heftig zijn. Let op dat je kind niet uitgedroogd raakt en bied hem extra drinken aan. Vooral baby’s raken sneller uitgedroogd. Of je kind is uitgedroogd, merk je aan de plasluiers: soms plast een kind daardoor heel weinig of helemaal niet meer. Sommige kinderen huilen door uitdroging zonder tranen en bij baby’s is de fontanel door uitdroging ingetrokken.

Behandeling: geef je kind vaak kleine beetjes drinken. Kinderen onder de twee jaar drogen sneller uit dan grotere kinderen. Bel de huisarts als je kind de volgende symptomen van de kinderziekte heeft: erg veel dorst, niet of weinig plast en suf wordt. Let op: was zelf goed je handen, het rotavirus is erg besmettelijk.

Twijfel je? Neem dan contact op met je huisarts. Het vervelende van het rotavirus is dat je het meerdere keren kunt krijgen. Je bent na één keer dus niet immuun. Krijg je het nog een keer, dan zijn de klachten vaak wel milder.

Hand-, voet- en mondziekte

Ook deze kinderziekte wordt veroorzaakt door een virus. De ziekte komt vooral voor bij kinderen tot tien jaar en sommigen hebben haast geen klachten of symptomen.

Kinderziektes symptomen: hand-, voet- en mondziekte begint meestal met lichte verkoudheidsklachten, keelpijn en lichte koorts. Al snel ontstaan er vlekjes en blaasjes in de mond en op de handen en voeten. Vooral de blaasjes in de mond zijn vaak pijnlijk en zorgen ervoor dat eten en drinken lastig is. Sommige kinderen krijgen een paar blaasjes, maar het kunnen er ook tientallen zijn. Kinderen kunnen ook last krijgen van buik- en keelpijn, misselijkheid, overgeven en diarree. Tip: geef je kind extra te drinken, maar laat vruchtensap staan, dat kan pijnlijk prikken in de mond.

Behandeling: geef je kind vaak kleine beetjes drinken. Kinderen onder de twee jaar drogen sneller uit dan grotere kinderen. Bel de huisarts als je kind de volgende kinderziektes symptomen heeft: erg veel dorst, niet of weinig plast en suf wordt. Let op: was zelf goed je handen, het rotavirus is erg besmettelijk.

Krentenbaard

Krentenbaard is officieel geen kinderziekte, maar komt wel vaak voor bij kinderen jonger dan drie jaar. Het is een huidinfectie die wordt veroorzaakt door een bacterie. Heeft je kind net waterpokken gehad? Dan is hij er extra vatbaar voor.

Kinderziektes symptomen: krentenbaard is een huidinfectie die begint met rode vlekjes of bultjes in het gezicht, vooral rond de mond en neusgaten; als een baard dus. De bultjes veranderen al snel in blaasjes gevuld met gelig vocht. Als die blaasjes stukgaan, ontstaan er geelbruine korstjes. Het vervelende is dat krentenbaard heel besmettelijk is: de blaasjes kunnen jeuken en pijnlijk zijn. Krabt je kind eraan dan kan de uitslag zich ook verspreiden naar de armen en benen.

Behandeling: heeft je kind krentenbaard, dan schrijft de huisarts je antibioticumzalf en misschien een antibioticakuur voor. Let goed op of je zelf geen symptomen krijgt en probeer te voorkomen dat je kind aan de blaasjes krabt. Knip in elk geval zijn nagels kort.

Gordelroos

Ook dit is officieel geen kinderziekte, want vooral mensen ouder dan vijftig jaar krijgen gordelroos, maar ook jonge kinderen kunnen gordelroos krijgen als ze besmet raken met het waterpokkenvirus. Toch zijn de kinderziektes symptomen van deze anders.

Kinderziektes symptomen: gordelroos begint met jeuk of een brandende, stekende pijn aan één kant van het lichaam. Bijvoorbeeld aan één kant van de borstkas of één been. Na een paar dagen verschijnen er blaasjes op die plek. Vaak verschijnen die in groepjes en jeuken de blaasjes flink. Na een dag of tien drogen ze in.

Behandeling: geef je kind bij pijn paracetamol. Zinkzalf of sudocrème kan de jeuk verminderen. Heeft je kind ook last van zijn ogen, neus of oren? Ga dan direct naar de huisarts. Het vervelende is dat gordelroos besmettelijk is. Heb je meerdere kinderen, dan kan een broertje of zusje er waterpokken door krijgen. Probeer te voorkomen dat je kind aan de blaasjes krabt, door zijn nagels kort te knippen.

Kinderen en koorts: hoe zit het?

Jonge kinderen kunnen flinke koorts hebben (een temperatuur hoger dan 38°C). Toch zegt de hoogte van die koorts niet altijd wat: de temperatuur loopt bij kleine kinderen al snel op tot meer dan 40°C en kan variëren over de dag. Hoge koorts is dus niet per se een symptoom dat het echt niet goed gaat met je kind. Daarover hoef je je dus niet per se veel zorgen te maken. Wel is het goed de volgende dingen in de gaten te houden:

  • Is je baby jonger dan drie maanden en heeft hij koorts? Bel dan altijd de huisarts. Dit geldt ook als je kind (door een aandoening of vroeggeboorte) een verminderde weerstand heeft of een prik bij het consultatiebureau heeft gemist.
  • Wordt je kind steeds zieker en suffer en plotseling benauwd(er)? Bel dan meteen de huisarts.
  • Is je kind suf en verschijnen er roodpaarsachtige vlekjes op zijn huid? Doe de glastest: duw een glas stevig op zijn huid. Blijven de vlekjes zichtbaar door het glas en kun je ze dus niet ‘wegdrukken’? Neem dan meteen contact op met de huisarts.
  • Duurt de koorts langer dan vijf dagen? Ga dan ook naar de huisarts.

Heeft je kind last van keelpijn, oorpijn, hoofdpijnbuikpijn of een andere kwaal? Bekijk hier de top 6-kinderkwaaltjes. Ga bij twijfel altijd naar de huisarts. Jij kent je kind het best en weet wanneer er meer aan de hand is.

Vlekken checken

Verschijnen er vlekjes of bultjes bij je kind, maar twijfel je welke kinderziekte je kunt afvinken? Ga dan naar de vlekkenwijzer.

Bronnen: Thuisarts.nl, RIVM, Longfonds.nl, Diakonessenhuis.nl, Sehzorg