pasgeboren baby

Pasgeboren baby: de eerste 30 minuten

Negen maanden lang zat je baby veilig in jouw buik. En dan komt opeens het moment dat hij kennismaakt met de wereld daarbuiten. Na de bevalling moet je pasgeboren baby zich razendsnel aanpassen aan het leven buiten de baarmoeder. Hoe hij dat doet? Nou, zo.

Na de bevalling

Eindelijk, het moment is daar: je baby is er. Zodra je baby is geboren, gebeurt er van alles in zijn lichaam. Plotseling moet hij op eigen kracht gaan ademhalen en zichzelf warmhouden. De navelstreng wordt doorgeknipt en vanaf nu krijgt je baby geen voedingsstoffen meer via de placenta, maar zal hij zelf moeten drinken om voeding binnen te krijgen. Ook vangen zijn zintuigen ineens heel veel nieuwe prikkels op. En er gebeurt natuurlijk nog veel meer. Een overzicht van de veranderingen in het lichaam van je baby:

Advertentie
  • Longen
    De longen, neus en mond van je baby zitten in de baarmoeder vol met vocht. Bij de bevalling komt tijdens het persen grote druk op zijn borstholte te staan. Zo wordt het grootste deel van het vocht vanzelf uit zijn longen geperst. Bij baby’s die met een keizersnede of een stuitbevalling ter wereld komen, gebeurt dit niet. Dit kan daarom de ademhaling bemoeilijken. De kans bestaat daarna dat het vocht uit zijn longen gezogen moet worden en dat je baby even aan de beademing moet.
  • Ademhaling
    Voordat je baby wordt geboren, heeft hij nog niet geademd. Zo’n tien tot twintig seconden na de geboorte komt de ademreflex op gang. De temperatuur is plotseling lager dan in de baarmoeder, de druk op zijn hoofd en de borstkas valt weg, de longen vouwen zich open en er komt minder bloed door de navelstreng. Daardoor stijgt het koolzuurgehalte in het bloed, waardoor je baby geprikkeld wordt om zuurstof binnen te krijgen. Hij brengt zijn borstspieren en middenrif in beweging, hij zuigt zijn longen vol en… ademt.Lees hier meer over de eerste ademhaling van je baby.
  • Hart
    Tijdens de bevalling daalt de hartslag van je baby van ongeveer 140 slagen per minuut naar 120 . De baby vindt al die heftige weeën en het persen niet prettig en dat kun je zien aan zijn hartslag. De verloskundige houdt dit goed in de gaten en vaak stijgt de hartslag na enkele (pers)weeën weer. Vlak na de geboorte heeft je kind juist een verhoogde hartslag. Ook dit is een reactie op de heftige gebeurtenis die hij zojuist heeft ondergaan. Na ongeveer een halfuur kan hij zich meer ontspannen en daalt zijn hartslag weer.
  • Temperatuur
    In de baarmoeder zat je baby in een soort tropisch zwemparadijs. Het water in je baarmoeder was heerlijk warm. Eenmaal uit dat warme water koelt hij snel af. Na de bevalling is het dus – net als na het zwemmen – belangrijk om je baby goed af te drogen. Zelf kan je pasgeboren baby zijn lichaam nog niet goed warm houden. Zelfs niet als hij op jouw buik ligt. Je kunt hem in het begin dus het beste op temperatuur houden met een grote omslagdoek en een mutsje.Wist je trouwens dat jouw lichaamstemperatuur zich aanpast aan de behoefte van je baby? Na dat eerste uur kun je je baby een lekker comfy rompertje en pakje aantrekken, en uiteraard blijft het mutsje ook op.Lees ook: Temperatuur van je baby: wat is normaal?
  • Bloedsomloop
    Het hart van je ongeboren baby bestaat uit twee boezems en kamers, maar deze zijn nog niet gescheiden door een wand. In de baarmoeder kreeg je kind via jouw navelstreng bloed met zuurstof en voedingsstoffen. Na de geboorte zuigt je baby zijn eigen longen vol met lucht, waardoor zijn bloedsomloop anders wordt. Het bloed moet nu langs zijn longen om zuurstof te krijgen en daardoor stroomt er in één keer veel bloed naar de linkerboezem van het hart. Door de druk die ontstaat, gaat de klep tussen beide boezems dicht. Die klep vergroeit met het tussenschot. Het bloed kan niet meer van rechts naar links (zoals in de baarmoeder) en moet via de longen stromen. De bloedsomloop is geactiveerd.
  • Lever en nieren
    In de baarmoeder maakte je baby relatief veel rode bloedlichamen aan. Hierdoor kan zijn bloed makkelijk zuurstof opnemen. Na de geboorte is deze grote hoeveelheid overbodig en worden er rode bloedlichamen afgebroken. Daarbij komt bilirubine vrij, een gele kleurstof. De lever zorgt ervoor dat de bilirubine oplosbaar wordt en via de nieren en darmen vindt het zo een weg naar buiten. Doordat de lever van een pasgeboren baby nog niet helemaal rijp is, kan hij niet alle bilirubine verwerken. De stof die achterblijft in zijn lichaam komt dan via het bloed terecht in de slijmvliezen en onder de huid. Hierdoor kan je baby wat gelig zien de eerste weken. Dit is meestal heel onschuldig. Toch is het slim om je baby goed in de gaten te houden als hij geelzucht heeft. Een veel te hoog bilirubinegehalte kan blijvende schade aan de hersenen veroorzaken.Meer lezen: Hoe beleeft je baby de geboorte?
  • Spieren
    De geboorte is voor je baby een heftige gebeurtenis. Na de geboorte is zijn lichaam in het begin dan ook erg gespannen. De spieren van je baby ontspannen zich weer als hij een beetje is gewend, dit is meestal na ongeveer een uur. Vaak valt hij dan in slaap om bij te komen.
  • Ogen
    In je buik zag je baby gedempt licht. Na zijn geboorte moeten zijn ogen wennen aan ‘echt’ licht. Je pasgeboren baby ziet wazig en kan alleen dingen waarnemen tot een afstand van 25 centimeter. Hij kan jou dus zien als je hem de borst geeft.Lees ook: Zo ontwikkelt het zicht van je baby het eerste jaar
  • Oren
    De oren van pasgeboren baby’s zijn al goed ontwikkeld. In de baarmoeder werden geluiden door het vruchtwater gedempt. Nu je baby buiten de baarmoeder is, zal hij dus schrikken van de harde geluiden die hij overal hoort.Lees hier meer over het gehoor van je baby.
  • Hoofd
    Als je baby net is geboren, heeft zijn hoofd door het persen vaak een wat langgerekte vorm. Zijn oogjes, neus en mond kunnen door de druk tijdens het persen ook wat gezwollen zijn. Is je kind gehaald met een vacuümpomp of tang, dan kan zijn hoofdhuid een beetje beurs of beschadigd zijn. Ook kan hij hier flinke hoofdpijn aan overhouden. Misschien is er ook een vochtophoping te zien, of een grotere bult. Die zal na een paar uur al geslonken zijn en na een aantal dagen verdwenen.
  • Huid
    De huidskleur van je baby kan vlak na de geboorte nog een beetje bleek of grauw zijn. Maar zodra hij zijn eerste teugen adem binnen heeft, stijgt het zuurstofgehalte in zijn bloed en verandert zijn doorbloeding. Daardoor zal je baby’s huid snel roze kleuren. Op de huid van de baby zit vaak een wit vettig laagje: vernix genoemd. Het is verstandig om dit laagje na de bevalling te laten zitten, want het heeft een antibacteriële werking en beschermt je baby enigszins tegen de kou buiten de baarmoeder. Vernix droogt snel op en zal een paar uur na de geboorte beginnen af te bladderen.
  • Navelstreng
    Vlak na de geboorte stroomt er nog even bloed door de navelstreng van de placenta naar je baby. De navelstreng ‘klopt’ dan nog, maar na een paar minuten stopt dat vanzelf. Vaak wordt de navelstreng dan doorgeknipt. Vanaf dat moment is je baby niet meer verbonden met jou en de placenta. Overigens hoeft de navelstreng niet direct na de bevalling te worden doorgeknipt. Je kunt er ook voor kiezen om een paar uur te wachten, of een dag. Of je kunt ervoor kiezen om te wachten tot de navelstreng er vanzelf afvalt. Dat houdt wel in dat je baby – soms nog dagen – via de navelstreng verbonden is met de placenta. Dit noem je een lotusbevalling.

Lees ook: Alles over een lotusbevalling

Agpar-score

Als je baby net is geboren, wordt de Apgar-test gedaan. Bij deze test krijgt je baby een score tussen 0 en 10. Deze score geeft aan of je baby de bevalling goed heeft doorstaan en wat de gezondheid is van je baby na de geboorte. De Apgar-test wordt in principe twee keer uitgevoerd: de eerste keer als je kind net een minuut op de wereld is. Zo kan de verloskundige of gynaecoloog bepalen of je kind extra zorg nodig heeft.

Na vijf minuten volgt de tweede Apgar-test. Meestal scoort je baby dan hoger. Dat is heel normaal: vlak na de bevalling kan de baby bijvoorbeeld wat bleek of blauw zijn, omdat de ademhaling nog goed op gang moet komen. Maar na 5 minuten gaat het met de meeste baby’s al een stuk beter. Als de score na 5 minuten tussen de 7 en 10 ligt, is dit goed. Haalt je baby dit nog niet, dan wordt hij tien minuten na de geboorte voor de derde keer gecontroleerd.

Lees hier hoe de Apgar-test in zijn werk gaat en wat er precies gecontroleerd wordt.

De eerste 30 minuten als moeder

Tijdens, maar ook na de bevalling wordt bij jou het hormoon oxytocine aangemaakt. Deze stof zorgt ervoor dat binnen ongeveer 30 minuten je placenta wordt uitgedreven: de nageboorte. Naast de placenta verlies je na de bevalling een liter vruchtwater en ongeveer een halve liter bloed en vocht. Je baarmoeder trekt samen en wordt kleiner, waardoor het bloedverlies afneemt. Ook je bloedsomloop gaat weer terug naar voor je zwangerschap. De eerste dertig minuten gaat het snel, maar het duurt uiteindelijk zes weken voor je baarmoeder terug is in de oude staat voor je zwangerschap.

Tip: dit kun je verwachten van de derde fase van de bevalling: de nageboorte.

Het hormoon oxytocine regelt ook de toeschietreflex van de moedermelk. Je kunt daardoor direct na de bevalling je baby aanleggen en voor het eerst borstvoeding geven, als je dat wilt. De eerste moedermelk die uit je borsten komt, heet colostrum. Deze melk bevat hoge concentraties eiwitten, suikers en antistoffen die je baby beschermen.

Of je nu borstvoeding wil geven of niet, na de bevalling wordt je baby bloot op jouw blote borst of buik gelegd (als zijn gezondheid dat toelaat). Dit huid-op-huidcontact (buidelen) vlak na de geboorte is belangrijk voor je baby. Het ondersteunt onder andere de hechting tussen jullie en het geeft je baby een vertrouwd en veilig gevoel. Daarom kun je zo gerust een uur samen blijven liggen, zo lang het met jou en je baby goed gaat. Als het om medische redenen bij jou niet lukt om direct na de geboorte huid-op-huidcontact te hebben, wordt dat vaak bij je partner gedaan. Lees hier over de voordelen van huid-op-huidcontact na de geboorte.

Meer weten over de eerste 24 met je pasgeboren baby? Lees hier wat je die allereerste dag en nacht verwachten.