tienerzwangerschap

Alles over tienerzwangerschap

Wanneer je op jonge leeftijd in verwachting raakt, komen er ineens een hoop verantwoordelijkheden op je af. Dit kan best overweldigend voelen. Om ervoor te zorgen dat zowel jij als je baby het straks zo goed mogelijk hebben, is het belangrijk om van tevoren met een aantal zaken rekening te houden. Lees hier alles over een tienerzwangerschap.

Tienerzwangerschappen

In Nederland raken er ongeveer 4 duizend meisjes tussen de 15 en 19 jaar in verwachting. 40% van deze meisjes kiest voor een abortus.

Als je op jonge leeftijd in verwachting raakt, komt er veel op je af. Niet alleen moet je met veel nieuwe dingen rekening houden, ook de directe omgeving speelt een belangrijke rol tijdens tienerzwangerschappen. Je krijgt te maken met grote verantwoordelijkheden en moet vanaf het moment dat je baby in je buik zit rekening met hem houden.

Moeilijke keuze

Je staat voor een moeilijke keuze. Als je nog samen bent met de vader, kun je de beslissing samen nemen. Een kind op de wereld zetten is niet eenvoudig. Tot zijn achttiende jaar ben je volledig voor hem verantwoordelijk. In het begin is het schattig: van een baby heb je weinig ‘last’, maar je kind moet ook naar school en een goede opvoeding krijgen.

Als je zelf nog een tiener bent, loop je vaak tegen een muur van onbegrip aan. Mensen denken dat je de zorg voor een baby niet aan kunt, veroordelen je relatie en staan altijd met hun mening klaar. Daarom is het belangrijk dat je steun krijgt van de mensen die dicht bij je staan.

Financiën bij tienerzwangerschappen

Een kind kost veel geld. Hij moet eten, schone kleren en zich kunnen ontwikkelen. De overheid geeft daarom kinderbijslag om de kosten te drukken. Ook als je als moeder minderjarig bent, heb je recht op kinderbijslag voor je kind. Jouw ouders ontvangen tot je 18 jaar bent gewoon kinderbijslag voor jou.

Voogdij

Als je zwanger raakt terwijl je zelf nog minderjarig bent, komen er ook extra zaken om de hoek kijken. Als je kind geboren is, wordt hem een voogd toegewezen omdat jij als moeder zelf minderjarig bent. Deze voogdij kun je in sommige gevallen als moeder zelf krijgen.

De voogdij bij tienerzwangerschappen moet je regelen via de Raad van de Kinderbescherming. Voor begeleiding en contact met andere tienermoeders zijn er verschillende praatgroepen verspreid door het land. Ook kun je hier extra informatie krijgen over regeltjes waar je als minderjarige ouder rekening mee moet houden.

Controle tijdens tienerzwangerschap

Om ervoor te zorgen dat je zwangerschap zo goed mogelijk verloopt, is het belangrijk om regelmatig de verloskundige te bezoeken. Dit klinkt misschien als een open deur, maar bij veel potentiële tienermoeders wil de periodieke controle er nog weleens bij in schieten. Door regelmatig echo’s te laten maken kan de ontwikkeling en gezondheid van je baby in de gaten worden gehouden. Daarnaast kun je tijdens de controles ook advies krijgen over wat je zelf kunt doen om je zo goed mogelijk te blijven voelen.

Het regelen van kraamhulp

De eerste dagen na de bevalling zijn zwaar, en daarom is het wel zo fijn als je een kraamverzorgster hebt die je met van alles kan helpen: van de verzorging van je baby tot het huishouden. Het regelen van kraamzorg moet je in principe zelf doen door contact te leggen met de zorgverzekeraar. Deze kan aangeven hoe je verzekerd bent, en met welke kraambureaus zij samenwerken. Zorg er wel voor dat je de kraamzorg zo vroeg mogelijk in je zwangerschap regelt. Zeker in de grote steden ben je soms met 8 weken al aan de late kant.

Het maken van een babyuitzetlijst

Je hebt heel wat spullen nodig als je een baby krijgt. Denk bijvoorbeeld aan een wiegje, een kinderwagen, een box en een autostoeltje. Dit is slechts een kleine greep uit de lijst met spullen die je nodig hebt. Het is daarom handig om van tevoren op een rij te zetten wat je allemaal nodig hebt, en van wie je eventueel spullen kunt lenen. Voor een complete (nieuwe) babyuitzet ben je namelijk al gauw rond de € 950 kwijt, dus het is handig als je bepaalde spullen kunt lenen. Vaak krijg je van de verloskundige ook een lijst met de belangrijkste benodigdheden. Klik hier voor de babyuitzet-checklist.

Nadenken over huisvesting

Het is belangrijk om tijdens je zwangerschap goed na te denken over huisvesting. Wil je bijvoorbeeld thuis blijven wonen, of geef je de voorkeur aan een eigen woning? Als je thuis blijft wonen is het belangrijk om van tevoren goede afspraken te maken over samen opvoeden, oppassen, huisregels en geld. Wil je liever zelfstandig wonen? Dan zou je een woning kunnen regelen via een woningbouwvereniging of -stichting. Als je hiervoor in aanmerking wilt komen moet je je echter wel zo snel mogelijk inschrijven bij de plaatselijke woningbouwvereniging. Ben je 18 jaar of ouder? Dan kun je in bepaalde gevallen in aanmerking komen voor huurtoeslag. Dit houdt in dat de overheid een gedeelte van jouw huur betaalt als je huur te hoog is in verhouding tot je inkomen. Huurtoeslag vraag je aan via de Belastingdienst. Bekijk hier aan welke voorwaarden je moet voldoen om in aanmerking te komen voor huurtoeslag.

Het maken van afspraken met school

Wanneer je op jonge leeftijd in verwachting raakt, kan het lastig zijn om je middelbare school/studie af te ronden. Toch is het belangrijk om dit wel te doen, het biedt je later namelijk meer kansen op de arbeidsmarkt. Neem daarom tijdens je zwangerschap contact op met je decaan of studiebegeleider, en stel samen een persoonlijk leerplan op.

Medische risico’s bij een tienerzwangerschap

Een tienerzwangerschap kan meer medische risico’s met zich meebrengen dan een zwangerschap bij een volwassen vrouw. Die risico’s zijn sterk afhankelijk van de leeftijd van de tienermoeder en van de tijd tussen haar eerste menstruatie en de zwangerschap. Lees hier alles over eventuele medische risico’s bij een tienerzwangerschap.

Menstruatie

Vooral tieners die minder dan 2 jaar hebben gemenstrueerd voordat ze zwanger raakten, vormen een risicogroep. Hoe korter de moeder heeft gemenstrueerd, hoe groter de kans op complicaties. Dit heeft te maken met de onrijpheid van de gynaecologische organen.

Laag geboortegewicht en vroeggeboorte

Tienermoeders hebben vaak een verhoogde kans op een baby met een (extreem) laag geboortegewicht. Dit geldt niet voor elke tienerzwangerschap. De oorzaak van het vaker voorkomen van een (te) laag geboortegewicht is niet met zekerheid vastgesteld, maar men vermoedt dat het te maken heeft met de leefstijl van tienermoeders. Jonge meisjes hebben vaker slechtere leefgewoontes en letten minder op gezonde voeding. Ook roken ze vaker door en is er vaker sprake van alcoholgebruik tijdens de tienerzwangerschap.

Een ongezonde leefstijl alleen kan de verschillen echter niet verklaren – er zijn ten slotte ook genoeg volwassen vrouwen die er tijdens hun zwangerschap een minder gezonde leefstijl op nahouden. Het feit dat het lichaam van de moeder gynaecologisch nog niet is volgroeid, speelt ook een rol in het verhoogde risico op een laag geboortegewicht. Om dezelfde reden hebben tienermoeders ook een hoger risico op vroeggeboorte.

Kindersterfte rondom de geboorte of in de zwangerschap

Ook kindersterfte komt relatief vaker voor bij tienermoeders (bron). De meeste sterfgevallen zijn te wijten aan het lage geboortegewicht van de baby. De baby krijgt in de baarmoeder niet voldoende voedingsstoffen binnen en kan hieraan overlijden. Daarnaast komen aangeboren afwijkingen bij baby’s vaker voor bij tienermoeders. Het verhoogde risico op kindersterfte heeft ook te maken met het feit dat tieners zich vaker niet houden aan zwangerschapscontroles of pas heel laat in de zwangerschap naar een verloskundige gaan.

Zwangerschapssuiker

Iedere zwangere vrouw, tiener of volwassen, kan zwangerschapssuiker krijgen, maar bij tienermoeders met overgewicht is het risico het grootst. Is je BMI (Body Mass Index) hoger dan 27, dan zit je in deze risicogroep. Als zwangerschapssuiker niet op tijd wordt ontdekt, kan het leiden tot complicaties. Zo kan de baby extreem groeien of juist achterblijven in de groei. In extreme gevallen kan zwangerschapssuiker leiden tot sterfte.

Het verkleinen van de risico’s

De meeste risico’s zijn te verminderen als je regelmatig op controle gaat bij de verloskundige. Tijdens een zwangerschapscontrole worden onder andere je bloeddruk, gewicht en de groei van de baby gecontroleerd. Bij twijfel kan de verloskundige je doorverwijzen naar een gynaecoloog. Deze kan bijvoorbeeld een (extra) echo maken om te zien of de baby voldoende groeit. Vooral bij hele jonge tienermoeders is het verstandig om wat vaker echo’s te laten maken.

Tips voor na de bevalling

  • Het bezoeken van een consultatiebureau: Om de ontwikkeling en groei van je kind in de gaten te houden, is het belangrijk dat je regelmatig naar het consultatiebureau gaat. Hier krijgt je baby ook de benodigde inentingen.
  • Aangifte geboorte: Binnen drie werkdagen na de bevalling moet  je kind worden aangeven bij de gemeente. Dit hoef je niet zelf te doen, ook je (ex-)vriend of ouders kunnen deze taak op zich nemen. Hiervoor moeten ze wel een identiteitsbewijs meenemen. Ben je te laat, dan kun je een boete krijgen. De aangifte is belangrijk: alleen met een geboorteakte is je kind een wettige inwoner van het Koninkrijk der Nederlanden, én heb je recht op kinderbijslag.
  • Erkenning van je kind: Ook als je niet getrouwd bent kan je (ex-)vriend officieel het vaderschap op zich nemen. Dit noem je het erkennen van het kind. Dit betekent dat de man die je kind erkent de juridische vader is. Hierdoor kan je kind de achternaam van de vader dragen. Als moeder moet je schriftelijke toestemming geven wanneer je niet getrouwd bent en de vader het kind wil erkennen.
  • Het regelen van ouderlijk gezag: Als je vriend je kind erkent, krijgt hij niet automatisch het ouderlijk gezag over het kind. Willen jullie samen het kind opvoeden? Dan moet je hier een verzoek voor indienen bij de rechter. Wanneer je minderjarig bent moet je dit sowieso aanvragen.
  • Het aanvragen van financiële regelingen: Een kind kost veel geld. Daarom heeft de overheid allerlei financiële regelingen die je tegemoet komen in de kosten die horen bij het onderhoud van je kind. Zo heb je bijvoorbeeld kinderbijslag of de éénoudertoeslag. Lees op de site van NIBUD meer over financiële regelingen voor ouders.
  • Het laten opmaken van een testament: Het klinkt misschien als een ver-van-je-bed-show, maar toch is het belangrijk om dit te regelen. In een testament leg je onder andere vast wie er voor je kind gaat zorgen als jij er niet meer bent. Je kunt vanaf je 16e jaar een testament laten opstellen.

Bron: CBS, RIVMTienermoeders.nl