Vermoeidheid tijdens je zwangerschap

Vermoeidheid tijdens je zwangerschap

Vermoeidheid tijdens zwangerschap komt veel voor, zeker in het begin. De meeste vrouwen hebben het met name de eerste vier maanden. Maar sommige vrouwen houden er de hele zwangerschap last van. Hoe kun je dit voorkomen?

Zwanger en moe

Het is logisch dat je niet een beetje, maar ontzettend moe bent als je zwanger bent. Tijdens de zwangerschap gebeurt er veel in je lichaam en dat kost veel energie. Daarnaast verandert je slaapcyclus als je zwanger bent en kun je last krijgen van slapeloosheid. Helaas zit er tussen wíllen slapen en kúnnen slapen nog weleens een verschil.

Wanneer slaat de vermoeidheid toe?

Vermoeidheid is vaak een van de eerste tekenen dat je zwanger bent: het is een typisch zwangerschapskwaaltje van het eerste trimester. Al in de eerste week na de bevruchting kun je er last van krijgen. Veel vrouwen leven weer op aan het begin van het tweede trimester, maar helaas komt de vermoeidheid in het derde trimester vaak weer terug. Vooral in de laatste weken voor de bevalling kun je je compleet uitgeput voelen.

Heeft elke vrouw er last van?

Nee. Of je vermoeid bent en in welk trimester dat is, verschilt per vrouw en per zwangerschap. Sommigen voelen zich in het eerste trimester juist topfit, anderen zijn 9 maanden lang extreem moe.

Wanneer is er meer aan de hand?

Als je het gevoel hebt dat jouw vermoeidheid wel erg extreem is, of als je je daarnaast ook ontzettend lusteloos bent en nergens zin in hebt, dan kan er meer aan de hand zijn. Vermoeidheid en slapeloosheid kunnen namelijk ook tekenen zijn van een (prenatale) depressie. Voel je je somber of soms angstig, en ben je snel geprikkeld? Praat hier dan over met je verloskundige of huisarts.

Ook kan de vermoeidheid komen door bloedarmoede, wat niet ongewoon is tijdens een zwangerschap (vaak door ijzertekort). Je kunt bij de verloskundige of huisarts je bloed laten checken. Deze zal je vervolgens vertellen of je misschien extra voedingssupplementen nodig hebt.

Oorzaken voor vermoeidheid

Er zijn verschillende oorzaken voor je vermoeidheid tijdens de zwangerschap. De belangrijkste: zwanger zijn is gewoon hard werken. Er gebeurt namelijk ontzettend veel in je lichaam:

  1. Placenta maken

    Tijdens het eerste trimester steekt je lichaam heel veel energie in het aanmaken van de placenta, het ‘life-support systeem’ voor je baby.

  2. Hormonen op hol

    Veel zwangerschapskwaaltjes ontstaan doordat je hormoonhuishouding compleet verandert, zo ook de vermoeidheid. In de eerste weken maakt je lichaam veel extra progesteron aan, een hormoon dat onder andere het effect heeft dat je spieren zich ontspannen. Dat kan als gevolg hebben dat je erg vermoeid raakt. Ook het zwangerschapshormoon hCG kan vermoeidheid veroorzaken. De hoeveelheid van dit hormoon piekt in het eerst trimester tussen de 9 en 12 weken, daarna neemt het weer af.

  3. Stofwisseling verandert

    Bij zwangere vrouwen gaat de stofwisseling sneller: je verbrandt koolhydraten sneller dan normaal. Koolhydraten zijn een belangrijke vorm van energie voor je lichaam, waar je nu dus sneller doorheen bent dan normaal.

  4. Bloeddruk en bloedsuiker dalen

    De eerste maanden van een zwangerschap ligt je bloeddruk gemiddeld lager dan normaal. Dat is niet zo gek: in de placenta ontwikkelen zich veel nieuwe bloedvaatjes, net als in je organen. Ook maakt je lichaam heel veel extra bloed aan, maar dat gaat minder hard dan de groei van de vaatjes. Daardoor daalt de druk op die bloedvaatjes tijdelijk. Ook je bloedsuiker daalt, omdat er in de eerste maanden veel glucose naar de baby gaat. De dalende bloeddruk en lage suikerspiegel kunnen ook van invloed zijn op je vermoeidheid.

Maar er zijn meer oorzaken waardoor je vermoeider dan normaal kunt zijn.

  1. Slapeloosheid

    Veel vrouwen liggen tijdens hun zwangerschap lang wakker, slapen lichter, hebben heftige dromen en worden ’s nachts ook nog eens vaker wakker. De volgende ochtend word je daardoor niet heel uitgerust wakker. De oorzaak hiervan zijn ook weer die hormonale veranderingen. Maar ook kwaaltjes als opkomend maagzuur, rugpijn, rusteloze benen, noem maar op, zijn niet echt bevorderlijk voor je nachtrust. Gepieker over babynamen of de babyuitzetlijst helpt ook niet mee. Aan het eind van de zwangerschap vinden veel vrouwen het daarnaast lastig om een lekkere slaaphouding te vinden, waardoor je regelmatig ‘verkreukeld’ en onuitgeslapen wakker wordt.

  2. Vaak ’s nachts naar het toilet

    Lig je eenmaal lekker in je bed, dan moet je er soms keer op keer uit om te plassen. Je hebt waarschijnlijk nog nooit zo vaak de wc bezocht als tijdens je zwangerschap. Omdat de baarmoeder op je blaas drukt én omdat je lichaam veel vocht vasthoudt, moet je vaker plassen. Vaak moeten plassen komt door de veranderingen in je hormoonhuishouding. Gelukkig verdwijnt dit na een week of twaalf meestal en kom je wel weer aan je slaap toe. Later in je zwangerschap moet je ’s nachts vaak weer regelmatig je bed uit om te plassen. Dit keer omdat je blaas in het gedrang komt door je groeiende buik.

  3. Stemmingswisselingen

    Zoals je hormonen alle kanten op gaan, kunnen ook je emoties van hot naar her vliegen. Huilbuien en woede-uitbarstingen om niets zijn heel normaal, maar het volgende moment kun je weer extreem gelukkig zijn. En dat kan – mentaal – best vermoeiend zijn.

  4. Extra gewicht

    Tenslotte sleep je naarmate je verder bent in je zwangerschap ook steeds meer gewicht met je mee door je groeiende buik. Geen wonder dat je daar aan het eind van de dag weleens uitgeput van bent.

Risico’s voor de baby?

Geen zorgen, jouw vermoeidheid is niet gevaarlijk voor de baby. Het is juist een teken dat jouw lichaam haar best doet om de ontwikkeling van je baby vlekkeloos te laten verlopen. Dat jij daar soms helemaal uitgeput van bent, daar merkt je baby verder niets van. Ook eventueel slaapgebrek heeft geen gevolgen voor de baby.

Tips tegen de vermoeidheid

Vermoeidheid tijdens de zwangerschap is eigenlijk niet te voorkomen. Je zult er jezelf dus vooral even doorheen moeten slaan. Maar met deze tips tegen vermoeidheid wordt dat wellicht iets makkelijker:

  1. Drink voldoende

    Ook al moet je vaak plassen, toch moet je voldoende blijven drinken, omdat je nu juist meer vocht nodig hebt dan anders. Probeer dat vooral ’s morgens en ’s middags te doen en ’s avonds na 20.00 uur niet te veel meer te drinken, zodat je de nachtelijke wandeling naar het toilet in ieder geval beperkt tot één keer.

  2. Eet voldoende en gezond

    Omdat je stofwisseling sneller gaat, heb je waarschijnlijk ook sneller weer nieuwe energie nodig. Kies voor gezonde snacks, zoals fruit of groente en volkoren producten. Als je last hebt van zwangerschapsmisselijkheid, heb je misschien weinig trek. Toch is het belangrijk om genoeg te blijven eten, om je energie op peil te houden.

  3. Blijf bewegen

    Het is misschien het laatste waar je aan moet denken, maar toch kan lichaamsbeweging juist helpen tegen je vermoeidheid. Maak een kleine wandeling, doe wat oefeningen of ga zwemmen of fietsen. Je zult zien dat je ervan opknapt en daarnaast kan het ervoor zorgen dat je ’s avonds makkelijker in slaap valt.

  4. In bed blijven

    Ook al kost het moeite om ’s nachts in slaap te vallen, het is beter om juist dan in bed te blijven liggen. Op die manier krijgt je lichaam toch rust. Probeer overdag wat van de gemiste nachtrust in te halen, als je werk en gezin dat toelaten. Hou wel zo veel mogelijk vast aan een vast slaapritme en slaap overdag niet meer dan een uur. Dan verstoor je je bioritme het minst en slaap je het best.

  5. Op je linkerzij slapen

    Voor een goede nachtrust is het handig jezelf aan te leren om op je linkerzij te slapen. De doorstroming van bloed naar de placenta is dan beter, en je baby wordt dan goed voorzien van zuurstof en voedingsstoffen. Bovendien werken je nieren het best als je op je linkerzij ligt. Zorg dat je comfortabel ligt, eventueel met een borstvoedingskussen, kussens of opgevouwen handdoeken; leg er een tussen je gebogen knieën, een onder je buik en een achter je rug voor steun.

    Probeer in elk geval niet op je rug te slapen. De combinatie van het gewicht van de baby en je baarmoeder kan dan de ader dichtdrukken die langs je wervelkolom ligt. Zo ontstaat er een minder goede bloeddoorstroming vanuit je onderlichaam, ook richting je placenta. Hierdoor kun je duizelig Een ander gevolg van een minder goede bloeddoorstroming vanuit het onderlichaam kan ook kwaaltjes als spataderen, aambeien en vochtophoping in je benen als gevolg hebben.

  6. Powernaps

    Als je overdag tijd hebt om even een dutje op de bank te doen, pak die kans dan. Heb je een dag gewerkt, ga dan ook even liggen voordat je weer moet gaan koken of opruimen in huis, dat kan best even wachten. Of duik ’s avonds op tijd je bed in, maar zorg er in elk geval voor dat je voldoende rust pakt.

  7. Pas je werkschema aan

    Staat je vermoeidheid je in de weg om je werk tijdens de zwangerschap goed te doen? Praat er dan over met je baas. Misschien kun je op je werk wel even ergens gaan liggen om een half uurtje bij te slapen. Of misschien kun je wat werk vanuit huis doen, zodat je daar af en toe op de bank kunt gaan liggen.

  8. Breng de kinderen een middag weg

    Heb je al kinderen, vraag dan of je moeder, zus of buurvrouw een paar uurtjes (extra) op kan passen. Dat geeft jou de kans om even bij te slapen zonder dat er iemand ongeduldig naast je staat te trappelen.

  9. Extra vitaminen

    Blijf je last houden van vermoeidheid en heb je geen bloedarmoede, dan kun je extra vitaminen speciaal voor de zwangere vrouw slikken. In veel gevallen neemt zo’n supplement de ergste vermoeidheid weg.

    Dormiplant van VSM is een homeopathisch middel dat helpt bij het inslapen en veilig is tijdens de zwangerschap. Maar ook vertrouwde huismiddeltjes helpen soms; een beker warme melk met honing bijvoorbeeld, of een warme douche.

  10. Hou vol

    Zoals gezegd is de vermoeidheid bij de meeste vrouwen een tijdelijk kwaaltje. De ergste vermoeidheid tijdens de zwangerschap is meestal tijdens de eerste weken. Rond week 12 wordt het (hoogstwaarschijnlijk) beter!